Thupavaṃso

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa

Yasmiṃ sayiṃsu jinadhātuvarā samantā

Chabbaṇṇa raṃsi visarehi samujjalantā,

Nimmāya lokahitahetu jinassa rūpaṃ

Taṃ thupamabbhuta tamaṃ sirasā namitvā;

Cakkhāmahaṃ sakala loka hitāvahassa

Thupassa sabba jana naṇdana kāraṇassa,

Vaṃsaṃ surāsura nariṇdavarehi niccaṃ

Sampūjitassa ratanujjala thūpikassa;

Kiñcāpi so yatijanena purātanena

Atvāya sīhaḷajanassa kato purāpi,

Vākkena sihaḷabhavena’bhisaṅkhamattā

Atthaṃ na sādhahati sabbajanassa sammā;

Yasmā ca māgadha niruttikatopi thūpa-

Vaṃso viruddhanaya sadda samākulo so,

Vattabbameva ca bahumpi yato na vuttaṃ

Tamhā ahaṃ punapi vaṃsami’maṃ vadāmi;

Suṇātha sādhavo sabbe paripuṇṇamanākulaṃ

Vuccamānaṃ mayā sādhu vaṃsaṃ thūpassa satthunoti;

Tattha thūpassa vaṃsaṃ vakkhāmīti ettha tathāgato arahaṃ sammā sambuddho thūpāraho, paccekabuddho thūpāraho, tathāgatassa sāvako thūpāraho, rājā cakkavatti thūpārahoti vacanato thūpārahānaṃ buddhādīnaṃ dhātuyo patiṭṭhāpetvā kata cetiyaṃ abbhunana taṭṭhena thūpoti vuccati, idha pana kañcana mālika mahāthūpo adhippeto, so kassa dhātuyo patiṭṭhāpetvā katoti ce? Yodīpaṅkarādīnaṃ catuvīsatiyā buddhānaṃ santike laddhavyākaraṇo samatiṃsapāramiyo pūretvā paramābhisambodhiṃ patvā dhammacakkappavattanato paṭṭhāya yāva suhadda paribbājaka vinayāna sabba buddhakiccāni niṭṭhāpetvā anupādiyesāya nibbānadhātuyā parinibbuto tassa bhagavato arahato sammā sambuddhassa dhātuyo patiṭṭhāpetvā kato ayamettha saṅkhepo, vitthāro pana veditabbo?

2. Ito kira kappasatasahassādhikānaṃ catunnaṃ asaṅkheyyānaṃ matthake amaravatī nāma nagaraṃ ahosi. Tattha sumedho nāma brāhmaṇo paṭivasati. So aññaṃ kammaṃ akatvā brahmaṇasippameva uggaṇhi tassa daharakāleyeva mātāpitaro kālamakaṃsu. Athassa rāsivaḍḍhanako amacco āya potthakaṃ āharitvā suvaṇṇa rajata maṇimuttādi bharite gabbhe vivaritvā ettakaṃ te kumāra mātu santakaṃ, ettakaṃ pitusantakaṃ, ettakaṃ ayyaka payyakānanti yāva sattamā kulaparivaṭṭā dhakaṃ ācikkhitvā etampaṭijaggāhīti āha. So sādhūti sampaṭicchitvā agāraṃ ajjhāvasanto ekadivasaṃ cintesi.



我来为您翻译这段《佛塔史》(Thupavaṃso)的巴利文：
礼敬世尊、阿罗汉、正等正觉者
胜者舍利普遍安住之处，
六色光芒四射光明璀璨，
为众生利益塑造佛陀身相，
我向此奇妙佛塔顶礼；
我将叙说此为一切世间带来利益，
此塔令众生欢喜之因，
天神人王常恭敬供养，
宝珠闪耀庄严之塔史；
虽然此史前已由古代僧众，
为锡兰人民所撰写，
但用锡兰语言所写，
未能令一切众生完全理解；
又因用摩揭陀语所写的塔史，
其中文句理路错综复杂，
尚有许多应说未说之事，
因此我今重新叙说此史；
愿诸善人倾听，
我所说完整无乱，
善说导师塔史。
其中说"我将叙说塔史"，这里如来、阿罗汉、正等正觉者应建塔，辟支佛应建塔，如来的声闻弟子应建塔，转轮圣王应建塔。依此教诫，为供奉佛等应建塔者的舍利而建造的塔庙，因具有尊崇之义而称为塔。此处特指金鬘大塔。若问此塔为供奉谁的舍利而建？即是从燃灯佛等二十四佛处得受记，圆满三十波罗蜜，证得无上正等正觉，从转法轮开始直到调伏须跋陀外道完成一切佛事，而后入无余涅槃的世尊、阿罗汉、正等正觉者的舍利而建。这是简要说明，详细内容应当了知。
2.、据说在四阿僧祇十万劫之前，有一座名为阿摩罗瓦提的城市。那里住着一位名叫须弥陀的婆罗门。他不做其他工作，只学习婆罗门典籍。他年少时父母就去世了。之后，负责管理财产的大臣拿来收支账簿，打开装满金银珠宝等财物的库房，告诉他说："年轻人，这些是你母亲的遗产，这些是父亲的遗产，这些是祖父辈的"，如此追溯到第七代祖先的财产，并告诉他："请你好好保管这些财产。"他欣然接受，住在家中。一天，他思考道。

3. Punabbhave paṭisaṇdhigahaṇaṃ tāma dukkhaṃ, tathā nibbatta nibbattaṭṭhāne sarīrabhedanaṃ ahañca jānidhammo jarādhammo vyādhidhammo maraṇadhammo. Evaṃ bhūtena mayā ajāti ajaraṃ avyādhiṃ amaraṇaṃ sukhaṃ sītalaṃ nibbānaṃ gavesituṃ vaṭṭatīti nekkhammakāraṇaṃ cintetvā puna cintesi imaṃ dhanaṃ sabbaṃ mayhaṃ pitu pitāmahādayo paralokaṃ gacchantā eka kahāpaṇampi gahetvā nagatā mayā pana gahetvā gamanakāraṇaṃ kātuṃ vaṭṭatīti nagare bheriṃ carāpetvā mahājanassa dānaṃ datvā himavantassa pavisitvā tāpasa pabbajjaṃ pabbajitvā sattāhabbhantareyeva abhiññā ca samāpattiyo ca nibbattetva samāpattisukhena vītināmesi.

Tadā dīpaṅkaro nāma satthā parayābhisambodhiṃ patvā satta sattāhaṃ bodhisamīpeceva vitināmetvā sunaṇdārāme dhammacakkaṃ pavattetvā koṭisattānaṃ devamanussānaṃ dhammamataṃ pāyetvā cātuddīpika mahāmegho viya dhammavassaṃ vassento catūhi khīṇāsaya satasahassehi parivuto anupubbena cārakaṃ caramāno ramma nagaraṃ patvā sudassana mahāvihāre paṭivasati tadā rammanagaravāsino sappi phaṇitādīni bhesajjāni gahetvā puppha dhūpa gaṇdhahatthā yena buddho tenapasaṅkamitvā satthāraṃ vaṇditvā pupphādīhi pūjetvā ekamantaṃ nisīditvā dhammaṃ sutvā svātanāya bhagavantaṃ nimantetvā uṭṭhāyāsanā dasabalaṃ padakkhīnaṃ katvā pakkamiṃsu.

Te puna divase asadisa mahādānaṃ sajjetvā dasabalassa āgamana maggaṃ sodhenti. Tasmiṃ kāle sumedhatāpaso attano assama padato uggantvā rammanagaravāsīnaṃ tesaṃ manussānaṃ uparibhāgena ākāsena gacchantā te haṭṭhapahaṭṭhe maggaṃ sodhente disvā kinnu kho kāraṇanti cintento sabbesaṃ passantānaṃyeva ākāsato oru ekamante ṭhatthāyaha te manusse pucchi.’Hambho kassa pana imaṃ maggaṃ sodhethā’ti te āhaṃsu bhante sumedha tumhe kiṃ naṃ jānātha, dīpaṅkaro nāma satthā paramābhisambodhiṃ patvā pavattavara dhammacakko janapada cārikaṃ caramāno anukkamena amhākaṃ nagaraṃ patvā sudassana mahāvihāre paṭivasati. Mayaṃ taṃ bhagavantaṃ nimantayimha tassa bhagavato āgamanamaggaṃ sodhemāti. Taṃ sutvā sumedhapaṇḍito cintesi. Buddhoti kho panesa ghosopi dullabho, pageva buddhuppādo tena hi mayāpi imehi manussehi saddhiṃ dasabalassa āgamanamaggaṃ sodhetuṃ vaṭṭatīti so te manusse āha, sace bho tumhe imaṃ magga buddhassa sodhetha - sayahampi ekaṃ okāsaṃ sampaṭicchatvā ayaṃ sumedhapaṇḍito mahiddhiko mahānubhāvoti jānantā dubbisodhanaṃ udakasambhinnaṃ ativisamaṃ ekaṃ okāsaṃ sallakkhetvā imaṃ hakāsaṃ tumhe sodhetha. Alaṅkarothāti adaṃsu.


我来为您翻译这段《佛塔史》的巴利文：
3.、再次投生轮回实是痛苦，如是一切生处都有身体破坏，我是生法、老法、病法、死法。我既是如此，应当寻求无生、无老、无病、无死、安乐、清凉的涅槃。如是思考出离的因缘后，他又想道：我的父亲、祖父等人前往他世时，连一个铜钱也带不去。我应当做能带去的事。于是他在城中敲鼓宣告，布施众人，然后进入雪山（喜马拉雅山），出家为苦行者，在七日之内证得神通与禅定，以禅定之乐度日。
那时，有一位名为燃灯的导师证得无上正等正觉，在菩提树旁度过七个七日后，在善欢喜园转法轮，使千万天人饮法甘露，如四大洲大云般降下法雨，与四十万漏尽者为眷属，次第游行到达欢喜城（Ramma），住在善见大寺。那时，欢喜城的居民携带酥油、糖蜜等药品，手持花香供品，来到佛陀处，礼敬导师，以花等供养，坐在一旁听法，邀请世尊明日应供，从座而起，右绕十力者后离去。
第二天，他们准备了无与伦比的大供养，清扫十力者来路。那时，须弥陀苦行者从自己的住处升起，在空中飞过那些欢喜城的居民上方，看见他们欢喜踊跃地清扫道路，思考这是什么缘故。在众人注视下从空中降下，站在一旁问那些人："诸位，你们为谁清扫这条路？"他们说："尊者须弥陀，您不知道吗？有一位名为燃灯的导师证得无上正等正觉，转无上法轮，游行各地，次第来到我们的城市，住在善见大寺。我们邀请了世尊，正在清扫世尊的来路。"听到这些，须弥陀贤者思考道："'佛陀'这个名号都难得听闻，更何况是佛陀的出现。因此我也应当与这些人一起清扫十力者的来路。"他对那些人说："诸位，如果你们为佛陀清扫这条路，我也想要接受一处地方。"他们知道"这位须弥陀贤者大神通力、大威德"，便指定一处难以清理、被水浸泡、极不平坦的地方说："这个地方就请您来清理装饰吧。"


Sumedhapaṇḍito buddhārammaṇa pītiṃ uppādetvā cintesi. Ahampanimaṃ okāsaṃ iddhīyā paramadassanīya kātuṃ pahomi evaṃ kato pana maṃ na paritoseti ajja pana mayā kāyaveyyāvaccaṃ kātuṃ vaṭṭatiti paṃsuṃ āharitvā taṃ pahesaṃ pūreni, tassa pana tasmiṃ padese asodhite jayasumana kusuma sadisi vaṇṇaṃ dupaṭṭacīvaraṃ timaṇḍalaṃ paṭicchādetvā nivāsetvā tassupari yuṇṇamāpaṅgena kusumakalāpaṃ parakkhipanto viya vijjullatā sassīrīkaṃ kāyabaṇdhanaṃ baṇdhitvā kanaka girisikhara matthake lākhārasaṃ parisiñcante viya suvaṇṇacetiyaṃ pavāḷajālena parikkhipanto viya suvaṇṇaṅghakaṃ rattakambalena paṭimuñcanto viya sarada samaya rajanikaraṃ rattavalāhakena paṭicchādento viya ca lākhārasena tinna kiṃ sukaksumavaṇṇaṃ rattavara pasukūla cīvaraṃ pāripitvā gaṇdhakūgidva rato kanakaguhāto sīho viya nikkhamitvā jaḷabhiññānaṃyeva catūhi khīṇāsava satasahassehi parivuto amaragaṇa parivuto dasasatanayano viya brahmagaṇaparivuto mahā brahmā viya ca aparimita samaya samupacitāya kusalabalajanitāya anopamayā buddhalīlāya tārāgaṇaparivuto sarada samaya rajanikaro viya gaganatalaṃ alaṅgata paṭiyattaṃ maggaṃ paṭipajji.



我来为您翻译这段巴利文：
须弥陀贤者生起以佛为所缘的欢喜，思考道："我虽然能用神通力使这个地方变得极为庄严，但如此做并不能令我满意。今天我应当做身体力行的服务。"于是运来泥土填满那个地方。当他还未清理完那处地方时，他穿着如胜苏曼那花色泽的双层袈裟，遮盖三轮（两肩和腰），在上面系着如月光般洁白的腰带，宛如缠绕着花束，又如金山之巅洒上红漆，又如用珊瑚网围绕金塔，又如用红毯包裹黄金灯，又如秋季月轮为红云遮蔽。他披上浸染成深红色如红树花般的粪扫衣，如同从檀香洞中的金窟出来的狮子，与具有六神通的四十万漏尽者为眷属。如同被天众围绕的帝释天，如同被梵天众围绕的大梵天，以无量时劫积累的善力所生的无与伦比的佛威仪，如同秋季被星众围绕的月轮，走在装饰庄严的道路上。

5. Sumedhatāpasopi tena alaṅkata paṭiyattena maggena āgacchantassa dīpaṅkarassa bhagavato dvattiṃsa varalakkhaṇa patimaṇḍitaṃ asatiyā anubyañjanehi anubyañjitaṃ byāmappahāparikkhepa sassīrīkaṃ iṇdanīlamaṇisaṃkāsoākāse nānappakārā vijjullatā viya chabbaṇṇabuddharaṃsiyo vissajjentaṃ rūpaggappattaṃ attabhāvaṃ oloketvā ajja mayā dasabalassa jīvitapariccāgaṃ kātuṃ vaṭṭati mā bhagavā kalale akkami maṇimayaṃ lakasetuṃ akkamanto viya saddhiṃ catūhi khīṇāsava satasahassehi mama piṭṭhiṃ akkamanto gacchatu taṃ me bhavissati dīgharattaṃ hitāya sukhāyāti kese mocetvā ajinajaṭā vākacīrāni kalela pattharitvā tattheva kalalapiṭṭhe nipajji nipanno ca sace ahaṃ iccheyyaṃ sabbakilese jhāpetvā saṅghanavako hutvā rammanagaraṃ paviseyyaṃ aññātakavesena pana me kilese ṇdhapetvā nibbānapattiyā kiccaṃ natthi, yaṃnūnāhaṃ dīpaṅkara dasabalo viya paramābhisambodhiṃ patvā dhammanāvaṃ āropetvā mahājanaṃ saṃsārasāgarā uttāretvā pacchā parinibbāyeyyaṃ. Idaṃ me patirupanti cintetvā aṭṭhadhamme samodhānetvā buddhabhāvāya abhinīhāraṃ katvā nipajja.

Dīpaṅkaropi bhagavā āgattvā sumedhapaṇḍitassa sīsasāge ṭhatvā kalalapiṭṭhe nipannaṃ tāpasaṃ disvā ayaṃ tāpaso buddhatthāya abhinīhāraṃ katvā nipanto, ijjhissati nu kho etassa patthanā udāhu noti upadhārento - anāgate gotamo nāma buddho bhavissatīti ñatvā ṭhitakova parisa majjhe vyākāsi, passatha no tumhe bhikkhave imaṃ uggatapaṃ tāpasaṃ kalalapiṭṭhe nipannanti. Evaṃ bhante, ayaṃ yiddhatthāya abhinīhāraṃ katvā nipanno samijjhissati imassa patthatā kappasata sahassādhikānaṃ catuntaṃ asaṅkheyyānaṃ matthake gotamo nāma buddho bhavissatīti sabbaṃ vyākāsi.

Vuttañhetaṃ buddhavaṃse.

Dīpaṅkaro lokavidū - āhutīnaṃ paṭiggaho,

Ussīsake maṃ ṭhatvāna - idaṃ vacanamabravi;

Passatha imaṃ tāpasaṃ - jaṭila uggatāpasaṃ aparimeyye ito kappe - ayaṃ buddho bhavissati. Ahu kapilavahayā rammā - nikkhamitvā tathāgato. Padhānaṃ padahitvāna - katvā dukkara kārikaṃ

Buddhe loke - keci.

Ajapāla rukkhamūlasmiṃ - nisīditvā tathāgato,

Tattha pāyāsamaggayha - nerañjaramupeheti;

Nerañjarāya tīramhi - pāyāsādāya so jino,

Paṭiyattavaramaggena - bodhimūlañhi ehīti;

Tato padakkhiṇaṃ katvā - bodhimaṇḍaṃ anuttaro

Assattharākkhamūlamhi - vujjhissati mahāyaso;

Imassajanikā mātā - māyā nāma bhavissati, pitā suddhodano nāma - ayaṃ hessati gotamo. Anāsavā vītarāgā - santacittā samāhitā,

Kolito upatisso ca - aggā hessanti sāvakā;

Ānaṇdo nāmupaṭṭhāko - upaṭṭhissatī’maṃ jinaṃ;

Khemā uppalavaṇṇā ca - aggā hessanti sāvikā;

Anāsavā vītarāgā - santacittā samāhitā;

Bodhi tassa bhagavato assatthoti pavuccatī’’ti.

Abhinīhāra kathā



我来为您翻译这段《佛塔史》的巴利文：
5.、须弥陀苦行者看见燃灯世尊从那庄严装饰的道路而来，其身具足三十二大人相，八十种随好庄严，光明遍照一寻，如蓝宝石般庄严，在空中放射六色佛光，如种种闪电，其身相至为殊胜。他想道："今天我应当为十力者舍弃生命。愿世尊不要踩在泥中，如同踏上宝石桥一般，与四十万漏尽者一起踏着我的背部前行。这将为我带来长久的利益和安乐。"于是解开头发，将羚羊皮、结髻、树皮衣铺在泥上，就在泥中躺下。躺下后他想："如果我愿意，可以烧尽一切烦恼，成为僧团中最年轻的成员进入欢喜城。但以隐姓埋名的方式烧尽烦恼证得涅槃于我无益。我何不像燃灯十力者那样证得无上正等正觉，令众生登上法船，度脱轮回大海，之后才入般涅槃。这对我才相宜。"如此思考后，他统合八法，发愿成佛而躺卧。
燃灯世尊来到须弥陀贤者头边站立，看见苦行者躺在泥中，知道"这位苦行者发愿成佛而躺卧"，思考"他的愿望会实现吗？"观察后知道"在未来他将成为名为乔达摩的佛陀"，就站在众中授记说："比丘们，你们看见这位威德高大的苦行者躺在泥中吗？""是的，世尊。""他为成佛而发愿躺卧，他的愿望将会实现。在四阿僧祇十万劫之后，他将成为名为乔达摩的佛陀。"如此作了完整的授记。
如《佛种姓》中所说：
"燃灯世间解，供养应供者，
站在我头边，说出如是语；
'看这苦行者，结髻大苦行，
无量劫之后，当得成佛道。
从美迦毗罗（迦毘罗卫），如来将出离，
精进修苦行，历经诸难行。
'成佛于世间。
在阿阇波罗（尼拘律）树下，如来安然坐，
接受乳糜食，走向尼连禅（尼连河）；
尼连禅河边，胜者享乳糜，
行至庄严道，来到菩提树；
无上者右绕，菩提坛至尊，
在菩提树下，大名声觉悟；
此人之生母，将名为摩耶，
父名净饭王，此人成乔达；
无漏离贪欲，寂静心安定，
俱利多（目犍连）优波帝须（舍利弗），将为上首弟子；
侍者名阿难，将侍奉胜者；
差摩（睿智）莲华色，将为上首尼；
无漏离贪欲，寂静心安定；
彼世尊菩提，名为阿说他（菩提树）。'"
此为发愿之说

6. Tato dīpaṅkaro dasabalo bodhisattaṃ pasaṃsitvā aṭṭhahi puppha muṭṭhīhi pūjetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi. Tepi catūsata sahassa khīṇāsavā bodhisattaṃ pupphehi ca gaṇdhehi ca pūjetvā padapphaṇaṃ katvā pakkamiṃsu. Devamanussā ca tatheva pūjetvā vaṇditvā atha kho bodhisatto dasabalassa vyākaraṇaṃ sutvā buddhabhāvaṃ karatalagatamiva maññamāno pamudita hadayo sabbesu paṭikkantesu sayanā vuṭṭhāya puppharāsi matthake pallaṅkaṃ ābhujitvā nisinno buddhakārakadhamme upadhārento kahananu kho buddhakāraka dhammā, kiṃ uddhaṃ adho disāsu vīdīyāsūti anukkamena sakalaṃ dhammadhātuṃ vicinanto porāṇakabodhisattehi āsevita nisevita paṭhamaṃ dānapāramiṃ disvā tattha daḷabhisamādāna katvā evaṃ anukkamena sīla - nekkhamma - paññā - vīriya - khanti - sacca - adhiṭṭhāna - mettā - upekkhā pāramiyoca disvā tatthadaḷha samādānaṃ katvā devatāhi abhitthuto ākāsamababhugganatva hima himavantameva agamāsi.

Dīpaṅkaropi satthā catūhi khīṇāsava satasahassehi parivuto rammanagaravāsīhi pūjīyamāno devatāhi abhinaṇdiyamāno alaṅkata paṭiyattena maggena rammanagaraṃ pavisitvā paññattavarabuddhāsane nisīdi. Bhikkhusaṅghopi attano attano pattāsane nisīdi. Rammanagaravāsinopi upāsakā buddhapamukhassa bhikkhusaṅghassa mahādānaṃ datvā bhagavantaṃ bhuttāviṃ onīta pattapāṇiṃ mālāgaṇdhādīhi pūjetvā dānānumodanaṃ sotukāmā nisīdiṃsu. Bhagavāpi tesaṃ anumodanaṃ karonto dānakathaṃ sīlakathaṃ saggikathaṃ kāmānaṃ ādīnavaṃ okāraṃ saṃkilesaṃ nekkhamme ānisaṃsañca pakāsetvā amata pariyosānaṃ dhammakathaṃ kathesi.

Evaṃ tassa mahajanassa dhammaṃ desetvā ekacce saraṇesu ekacce pañcasu sīlesu ekacce sotāpattiphale ekacce sakadāgāmi phale ekacce anāgāmī phale ekacce catusupi phalesu ekacce tīsu vijjāsu ekacce chaḷabhiññāsu ekacce aṭṭhasu samāpattisu patiṭṭhāpetvā uṭṭhāyāsanā rammanagarato nikkhamitvā sudassana mahāvihārameva pāvisi.

Vuttañhetaṃ

‘‘Tadā te bhojayitvāna - sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ,

Uphagachuññaṃ saraṇaṃ tassa - dīpaṅkarassa satthuno,

Saraṇāgamane kañci - nivaseti tathāgato

Kañci pañcasu sīlesu - sīle dasavidhe paraṃ;

Kassaci deti sāmaññaṃ - caturo phalamuttame,

Kassaci asathe dhamme - deti so paṭisambhidā;

Kassaci varasamāpattiyo - aṭṭha deti narāsabho,

Tisso kassaci vijjāyo - chaḷabhiñña pavecchati;

Tena yogena janakāyaṃ - ovadeti mahāmuni,

Tena vitthārikaṃ āsī - lokanāthassa sāsanaṃ;

Mahāhanūsabhakkhaṇdho - dīpaṅkarasanāmako,

Bahū jane tārayati - parimoceti duggatiṃ;

Bodhaneyyaṃ janaṃ disvā - satasahassepi yojane

Khaṇena upagantvāna - bodheti taṃ mahāmunī’’ti;

Iti so dīpaṅkaro satthā vassasata sahassāni ṭhatvā sattānaṃ baṇdhanamokkhaṃ kurumāno sabbabuddhakiccāni niṭṭhāpetvā naṇdārāme anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyinaheva dhātuyo tassa - satthuno vikiriṃsu tā. Ṭhitā ekaghanā hutvā - suvaṇṇapaṭimā viya sakalajambudīpavāsino manussā ghanakoṭiṭimasuvaṇṇaṭṭhikāhi evaṃ chattiṃsa yojanikaṃ mahāthūpamakaṃsu nivedasi - keci.


我来为您翻译这段《佛塔史》的巴利文：
6.、然后，燃灯十力者赞叹菩萨，以八捧花供养，右绕后离去。那四十万漏尽者也以花香供养菩萨，右绕后离去。天人众也如是供养礼敬。此时，菩萨听闻十力者的授记，觉得佛果如在掌中，心生欢喜。当众人离去后，从卧处起身，在花堆上结跏趺坐，思维成佛之法："成佛之法在何处？是在上方、下方还是四方？"如是次第遍寻整个法界，见到古菩萨们修习的第一波罗蜜——布施波罗蜜，于其中发坚固誓愿。如是次第见到持戒、出离、智慧、精进、忍辱、真实、决意、慈心、舍心等波罗蜜，于其中发坚固誓愿。受到诸天称赞后，腾空而起，返回雪山（喜马拉雅山）。
燃灯导师与四十万漏尽者围绕，受欢喜城居民供养，诸天赞叹，经由庄严装饰的道路进入欢喜城，坐于所设最胜佛座。比丘僧众也各自坐于座位。欢喜城的优婆塞们供养以佛陀为首的比丘僧众大供养，见世尊用餐完毕、收回钵手，以花香等供养，欲闻随喜功德开示而坐。世尊为他们随喜开示，宣说布施、持戒、生天之法，欲望的过患、低劣、染污，出离的功德，最后开示甘露之法。
如是为大众说法，使一些人住于皈依，一些人住于五戒，一些人证得须陀洹果，一些人证得斯陀含果，一些人证得阿那含果，一些人证得四果，一些人得三明，一些人得六神通，一些人得八定。从座起身，离开欢喜城，返回善见大寺。
如是说：
"那时供养世间导师，及其僧众，
皈依彼燃灯导师，
如来令有些人住皈依，
有些人住五戒或十戒；
有些人得沙门果，最上四果，
有些人得无碍解法，
有些人得八胜定，人中牛王，
有些人得三明六通；
大牟尼以此方便，教导众人，
由此世间导师教法，广为流传；
大牛王肩相燃灯名，
度化众多有情，解脱恶趣；
见应度众生，纵在十万由旬，
刹那往诣彼处，大牟尼令其觉悟。"
如是燃灯导师住世十万年，为众生解除束缚，完成一切佛事，在善欢喜园证入无余涅槃界。导师的舍利分散，又合为一体，如金像般。整个阎浆提（印度）的居民以纯金砖石建造了三十六由旬高的大塔。


Tena vuttaṃ

‘‘Dīpaṅkaro jino satthā - naṇdārāmamhi nibbuto,

Tattheva tassa jinathūpo - chattiṃsubbedha yojano‘‘;

‘‘Patta cīvara parikkhāra - paribhogañja satthuno,

Bodhimūle tadā thūpo - tīṇi yojanamuggato’’ti;



我来为您翻译这段偈颂：
如是所说：
"燃灯胜者导师，于欢喜园涅槃，
彼处胜者佛塔，高达三十六由旬；
导师之钵与衣，及诸资具遗物，
菩提树下建塔，高达三由旬。"
provided by EasyChat

7. Dīpaṅkarassa pana bhagavato aparabhāgo ekaṃ asaṅkheyyaṃ atikkamitvā koṇḍañño nāma satthā udapādi. Tadā bodhisatto vijitāvi nāma cakkavatti hutvā koṭisatasahassa saṅkhassa buddha pamukhassa bhikkhusaṅghassa mahādānaṃ adāyi satthā bodhisattaṃ buddho bhavissatīti vyākaritvā dhammaṃ desesi so satthu dhammaṃkathaṃ sutvā rajji niyyādetvā pabbaji so tīṇi piṭakāni uggahetvā aṭṭha samāpattiyo pañcaabhiññāyoca uppādetvā aparihīnajjhāno brahmaloke nibbatti. Sopi buddho vassasatasahassāni ṭhatvā sabbabuddhakiccāni niṭṭhāpetvā caṇdārāme parinibbāyi tassāpi bhagavato dhātuyā na vikiriṃsu sakalajambudīpavāsino manussā samāgantvā sattayojanikāsattaratanamayaṃ haritālamanosilāyamattikākiccaṃ tela sappīhi udakakiccaṃ katvā cetiyaṃ niṭṭhāpesuṃ

Koṇḍaññe kira sambuddho - caṇdārāme manorame,

Nibbāyi cetiyo tassa - sattayojaniko katoti;

Tassa aparabhāge ekaṃ asaṃṅkhayyaṃ atikkamitvā ekasmiṃyeva kappe cattāro buddhā uppajjiṃsu - maṅgalo sumano revato yohitoti. Maṅgalassa pana bhagavato kāle bodhisatto suruci nāma brāhmaṇo hutvā satthāraṃ nimantessāmīti upasaṅkamitvā madhura dhammaṃkataṃ sutvā svātanāya nimantetvā koṭisatasahassa saṅkhassa buddhapamukhassa saṅghassa sattāhaṃ gavapānaṃ nāma dānamadāsi satthā anumodanaṃ karonto mahāpurisaṃ āmantetvā tvaṃ kappasatasahassādhikānaṃ dvannaṃ asaṅkheyyānaṃ matthake gotamo nāma buddho bhavissasīti vyākāsi mahāpuriso vyākaraṇaṃ sutvā ahaṃ kira buddho bhavissāmi ko me gharāvāsena attho pabbajissamīti cintatvā tathārūpaṃ sampattiṃ keḷapiṇḍaṃ vīya pahāya satthu santike pabbajitvā buddhavacanaṃ uggaṇhitvā abhiññā ca samāpattiyo ca nibbattetvā āyupariyosāne brahmaloke nibbatti, tasmimpi buddhe parinibbute dhātuyo na vikiriṃsu, jambudīpavāsino pubbe viya tiṃsayojanakaṃ thūpamakaṃsu.

Tena vuttaṃ ‘‘uyyāne vasabho nāma - buddho nibbāyi maṅgalo, tattheva tassa jinathūpo - tiṃsayojanamuggito’’ti.

Tassa aparabhāge sumano nāma satthā udapādi tadā mahāsatto atulo nāma nāgarājā hutvā nibbatti-mahiddhiko mahānubhāvo so buddho uppannoti sutvā ñātisaṅghaparivuto nāgabhavanā nikkhamitvā koṭisatasahassa bhikkhuparivārassa tassa bhagavato dibbaturiyehi upahāraṃ kāretvā mahādānaṃ pavattetvā paccekaṃ dussayugāni datvā saraṇesu patiṭṭhāsi sopi naṃ satthā anāgate buddho bhavissasīti vyākāsi tasmimpi buddhe parinibbute dhātuyo na vikiriṃsu jambudīpavāsano pubbe viya catuyojanikaṃ thūpamakaṃsu.

Tena vuttaṃ

‘‘Sumano yasadharo - buddho aggārāmamha nibbuto,

Tattheva tassa jinathūpo - catuyojanamuggato’’ti;

Tassa aparabhāge revato nāma satthā udapādi tadā bodhisatto atidevo nāma brāhmaṇo hutvā satthu dhammadesana sutvā saraṇesu patiṭṭhāya sirasi añjaliṃ paggahetvā tassa satthuno kilesappahāne vaṇṇaṃ vatvā uttarāsaṅghena pūjamakāsi. Sopi naṃ satthā buddho bhavissatiti vyākāsi tasmiṃ pana buddhe parinibbute dhātuyo vikiriṃsu.


我来为您翻译这段《佛塔史》的巴利文：
7.、在燃灯世尊之后，经过一阿僧祇劫，出现了名为拘那含牟尼的导师。那时菩萨是名为胜征服者的转轮王，向以佛为上首的百千俱胝比丘僧众作大布施。导师授记菩萨将成佛并说法。他听闻导师说法后，让位出家，学习三藏，证得八定和五神通，保持禅定不失而生于梵天界。这位佛陀也住世十万年，完成一切佛事，在月园般涅槃。这位世尊的舍利没有分散，整个阎浮提（印度）的居民集会建造了七由旬高的七宝塔，以黄土、朱砂为泥，以油、酥为水。
如是说：
"拘那含牟尼正等觉，于悦意月园般涅槃，
其塔七由旬高，如是建造。"
在其之后，经过一阿僧祇劫，在同一劫中出现了四位佛陀——曼伽罗、须摩那、离婆多、索比多。在曼伽罗世尊时，菩萨是名为善光的婆罗门，前往请佛，听闻甜美之法后邀请明日应供，向以佛为上首的百千俱胝僧众七日间供养名为牛饮的布施。导师随喜时呼唤大士说："你将在二阿僧祇十万劫之后成为名为乔达摩的佛陀。"大士听闻授记后想："我将成为佛陀，何需在家生活？我要出家。"如此思考后，舍弃如玩具般的如是财富，在导师处出家，学习佛语，证得神通和禅定，寿尽后生于梵天界。这位佛陀般涅槃后，舍利没有分散，阎浮提居民如前建造了三十由旬高的塔。
如是说：
"名为牡牛的园中，曼伽罗佛入涅槃，
彼处胜者之塔，高达三十由旬。"
其后出现了名为须摩那的导师。那时大士转生为名为无比的龙王，具大神通力大威德。听闻佛陀出世，与眷属从龙宫出来，以天乐供养彼世尊及其百千俱胝比丘眷属，作大布施，各施一对衣，住于皈依。导师也授记他将来成佛。这位佛陀般涅槃后，舍利没有分散，阎浮提居民如前建造了四由旬高的塔。
如是说：
"须摩那持名誉，佛于最上园涅槃，
彼处胜者之塔，高达四由旬。"
其后出现了名为离婆多的导师。那时菩萨是名为胜天的婆罗门，听闻导师说法后住于皈依，举手当头，赞叹导师断除烦恼，以上衣供养。导师也授记他将成佛。这位佛陀般涅槃后，舍利分散。


Tena vuttaṃ

‘‘Revato pavaro buddho - nibbuto so mahāpure,

Dhātu vitthārikaṃ āsī - tesu tesu padesato’’ti;

Tassa aparabhāge sobhito nāma satthā udapādi tadā bodhisatto ajito nāma brāhmaṇo hutvā satthu dhammadesanaṃ sutvā saraṇesu patiṭṭāya buddhapamukhassa saṅghassa mahādānaṃ adāsi. Sopi naṃ satthā buddho bhavissasīti vyākāsi tassāpi bhagavato dhātuyo vikiriṃsu.

Tena vuttaṃ

‘‘Sobhito varasambuddho - sīharāmamhi nibbuto,

Dhātuvitthārikaṃ āsī - tesu tesu padesato’’ti;

Tassa aparabhāge ekamasaṅkheyyaṃ atikkamitvā ekasmiṃyeva kappe tayo buddhā nibbattiṃsu - anomadassi padumo nāradoti. Anomadassissa bhagavato kāle bodhisatto eko



我来为您翻译这段《佛塔史》的巴利文：
如是说：
"最胜佛离婆多，般涅槃于大城中，
舍利广为分散，于种种处所。"
其后出现了名为索比多的导师。那时菩萨是名为阿耆多的婆罗门，听闻导师说法后住于皈依，向以佛为上首的僧众作大布施。导师也授记他将成佛。这位世尊的舍利也分散。
如是说：
"正觉索比多，于狮子园涅槃，
舍利广为分散，于种种处所。"
其后，经过一阿僧祇劫，在同一劫中出现了三位佛陀——阿诺玛达西、钵头摩、那罗陀。在阿诺玛达西世尊时，菩萨是一位[此处原文未完]
provided by EasyChat

1. Yasavaro dhīro - keci.

Yakkha senāpati ahosi mahiddhiko mahānubhāvo aneka koṭisatasahassānaṃ yakkhānaṃ adhipati. So buddho uppannoti sutvā āgantvā buddhapamukhassa saṅghassa mahādānamadāsi satthāpi taṃ anāgate buddho bhavissasīti vyākāsi. Anomadassimhi pana bhagavati parinibbute dhātuyo na vikiriṃsu jambudīpavāsino pañcavīsayojanakaṃ thūpaṃ kariṃsu

Tena vuttaṃ

‘‘Anomadassi jino satthā - dhammārāmamhi nibbuto,

Tattheva tassa jinathūpo - ubbedhā paṇṇuvīsatī’ti;

Tassa aparabhāge padumo nāma satthā udapādi tathāgate agāmakāraññe viharentā bodhisatto sīho hutvā satthāraṃ nirodhasamāpattiyā samāpannaṃ disvā pasannacitto vaṇditvā padakkhiṇaṃ katvā pītisomanassajāto tikkhattuṃ sīhanādaṃ naditvā sattāhaṃ buddhārammaṇaṃ pītiṃ avijahitvā pītisukheneva gocarāya apakkamitvā jivitapariccāgaṃ katvā payirupāsamāno aṭṭhāsi satthā sattāhaccayena nirodhā vuṭṭhito sīhaṃ oloketvā bhikkhusaṅghepi cittaṃ pasādetvā saṅghaṃ vaṇdissatī‘‘ti bhikkhusaṅgho āgacchatūti cintesi bhikkhu tāvadeva āgamiṃsu sīho saṅghe cittaṃ pasādesi. Satthā tassa manaṃ oloketvā anāgate buddho bhavissatīti vyākāsi tassa pana bhagavato dhātuyo vikiriṃsu.

Tena vuttaṃ

‘‘Padumo jinavaro satthā - dhammārāmamhi nibbuto,

Dhātu vitthārikaṃ āsi - tesu tesu padesato’’ti;

Tassa aparabhāge nārado nāma satthā ahosi tadā bodhisatto, isipabbajjaṃ pabbajitvā pañcasu abhiññāsu aṭṭhasuca samāpattisuciṇṇavasī hutvā buddhapamukhassa saṅghassa mahādānaṃ datvā lohita caṇdanena pūjamakāsi sopi naṃ anāgato buddho bhavissatīti vyākāsi nārada pana bhagavato dhātuyo ekaghanā ahesuṃ. Sabbe deva manussā sannipatitvā catuyojanikaṃ thūpaṃ kariṃsu.

Tena vuttaṃ

‘‘Nārado jinavasabho - nibbuto sudassane pure,

Tattheva tassa thūpavaro - catuyojanamuggato’’ti;

Tassa aparabhāge ekamasaṅkheyyamatikkamitvā ito kappasatasahassa matthake ekasmiṃ kappe padumuttaro nāma satthā udapādi. Tadā bodhisatto jaṭilo nāma mahāraṭṭhiko hutvā buddhapamukhassa saṅghassa civaradānamadāsi. Sopi taṃ anāgato buddho bhavissatīti vyākāsi. Padumuttarassāpi bhagavato dhātuyo ekaghanā ahesuṃ. Sabbe devamanussā sannipatitvā dvādasa yojanikaṃ mahāthūpamakaṃsu.


我来为您翻译这段《佛塔史》的巴利文：
1.、最胜智者。
他是一位具大神通力大威德的夜叉将军，是数百千俱胝夜叉的领主。他听闻佛陀出世，前来向以佛为上首的僧众作大布施。导师也授记他将来成佛。当阿诺玛达西世尊般涅槃后，舍利没有分散，阎浮提居民建造了二十五由旬高的塔。
如是说：
"胜者阿诺玛达西导师，于法园般涅槃，
彼处胜者之塔，高达二十五。"
其后出现了名为钵头摩的导师。当如来住在无村荒野时，菩萨转生为狮子。见到导师入灭尽定，生净信心，礼拜右绕，生起喜悦欢喜，三次发出狮子吼，七日不舍以佛为所缘的喜悦，以喜乐去寻食，舍弃生命而住立承事。导师七日后从灭尽定出，观察狮子，思维"他也将对比丘僧众生净信心并礼敬僧众"，想"愿比丘僧众来"。比丘们立即前来，狮子对僧众生起净信。导师观察他的心意，授记他将来成佛。这位世尊的舍利分散。
如是说：
"最胜者钵头摩导师，于法园般涅槃，
舍利广为分散，于种种处所。"
其后出现了名为那罗陀的导师。那时菩萨出家为仙人，于五神通和八定自在，向以佛为上首的僧众作大布施，以赤旃檀供养。导师也授记他将来成佛。那罗陀世尊的舍利合为一体。所有天人集会建造了四由旬高的塔。
如是说：
"胜者那罗陀，于善见城涅槃，
彼处最胜塔，高达四由旬。"
其后，经过一阿僧祇劫，在十万劫之前的一劫中，出现了名为钵头摩塔拉的导师。那时菩萨是名为结髻的大国人，向以佛为上首的僧众布施衣服。导师也授记他将来成佛。钵头摩塔拉世尊的舍利也合为一体。所有天人集会建造了十二由旬高的大塔。


Tena vuttaṃ

‘‘Padumuttaro jino buddho - naṇdārāmamhi nibbuto,

Tattheva tassa thūpavaro - dvādasubbedhayojano’’ti;

Tassa aparabhāge tiṃsakappa sahassāni atikkamitvā sumedho sujāto cāti ekasmiṃ kappe dve buddhā nibbattiṃsu sumedhassa pana bhagavato kāle bodhisatto uttaro nāma mānavo hutvā nidahitvā ṭhapitaṃyeva asītikoṭidhanaṃ vissajjetvā buddhapamukhassa saṅghassa mahādānaṃ datvā dhammaṃ sutvā saraṇesu patiṭṭhāya nikkhamitvā pabbaji sopi naṃ anāgate buddho bhavissatīti vyākāsi. Sumdhessa pana bhagavato dhātuyo vikiriṃsu

Tena vuttaṃ

‘‘Sumedho jinavaro buddho - medhārāmamhi nibbuto,

Dhātuvitthārikaṃ āsi - tesu tesu padesato’’ti;

Tassa aparabhāge sujāto nāma satthā udapādi. Tadā bodhisattocakkavattirājā hutvā buddho uppannoti sutvā upasaṃkamitvā dhammaṃ sutvā buddhapamukhassa saṅghassa saddhiṃ sattahi ratanehi catumahādīpaṃ rajjaṃ datvā satthu santike pabbaji sakalaraṭṭhavāsino raṭṭhuppādaṃ gahetvā ārāmika kiccaṃ sādhentā buddhapamukhassa saṅghassa niccaṃ mahādānamadaṃsu. Sopi naṃ satthā anāgate buddhobhavissatīti vyākāsi sujātassa pana bhagavato dhātuyo ekaghanā ahesuṃ jambudīpavāsino tigāvutaṃ thūpamakaṃsu

Tena vuttaṃ

‘‘Sujāto jinavaro buddho sīlārāmamhi nibbuto,

Tattheva cetiyo tassa - tīṇi gāvutamuggato’’ti;

Tassa aparabhāge aṭṭhārasa kappasatamatthake ekasmiṃ kappe piyadassi atthadassi dhammadassiti tayo buddhā nibbattiṃsu piyadassi buddhakāle bodhisatto kassapo nāma māṇavo tiṇṇaṃ vedānaṃ pāragato hutvā satthu dhammadesanaṃ sutvā koṭisatasahassa dhana pariccāgena saṅghārāmaṃ kāretvā saraṇesu ca sīlesu ca patiṭṭhāsi atha naṃ satthā aṭṭhārasa kappa sataccayena buddho bhavissatīti vyākāsi piyadassissa bhagavatopi dhātuyo ekaghanāva ahesuṃ jambudīpavāsino sannipatitvā tiyojanikaṃ mahāthūpamakaṃsu.

Tena vuttaṃ

‘‘Piyadassi munivaro - salalārāmamhi nibbuto,

Tattheva tassa jinathūpo - tīṇi yojanamuggato’’ti;

Tassa aparabhāge atthadassi nāma bhagavā udapādi tadā bodhisatto mahiddhiko mahānubhāvo susimo nāma tāpaso hutvā bhagavato santike dhammaṃ sutvā pasīditvā dibbāni maṇdārava padumapāricchattakādīni pupphāni āharitvā cātudvīpika mahāmegho viya pupphavassaṃ vassetvā samantato pupphamaṇḍapa pupphaagaghiya toraṇādīni katvā maṇdārava pupphacchattena dasabalaṃ pūjesi sopi naṃ bhagavā anāgato gotamo nāma buddho bhavissatīti vākāsi. Tassa pana bhagavato dhātuyo vikiriṃsu.

Tena vuttaṃ

‘‘Atthadassi jinavaro - anomārāmamhi nibbuto,

Dhātuvitthārikaṃ āsi - tesu tesu ca raṭṭhato’’ti;

Tassa aparabhāge dhammadassi nāma satthā udapādi. Tadā bodhisatto sakkā devarājā dibbagaṇdhapupphehi ca dibbaturiyehi ca pūjaṃ akāsi sopi naṃ buddho bhavissatīti vyākāsi. Dhammadassissa pana bhagavato dhātuyo ekaghanā ahesuṃ. Jambudīpavāsino tiyojanikaṃ thūpamakaṃsu.


如是说道：
"净光佛世尊，涅槃于欢喜园中，
彼处有其殊胜佛塔，高耸十二由旬"
此后经过三万劫，出现了妙智佛和善生佛，在同一劫中出现两位佛陀。在妙智世尊时期，菩萨转生为名叫殊胜的青年，他散尽储存的八十亿财富，向以佛为首的僧团布施，听闻佛法后皈依三宝，出家为僧。佛陀也授记他将来必定成佛。妙智世尊的舍利分散各处。
如是说道：
"妙智胜者佛，涅槃于智慧园，
舍利广流传，遍及诸方处"
此后出现了善生世尊。当时菩萨转生为转轮圣王，听闻佛陀出世，便前往亲近，听闻佛法后，将统领四大部洲的王位连同七宝一并布施给以佛为首的僧团，随后在佛陀座下出家。全国居民收取国税，专事寺院护持，常向以佛为首的僧团作大布施。佛陀也授记他将来必定成佛。善生世尊的舍利凝为一体，阎浮提（印度）居民为他建造了三伽浮多高的佛塔。
如是说道：
"善生胜者佛，涅槃于戒德园，
彼处建佛塔，高达三伽浮多"
此后经过一千八百劫，在同一劫中出现了喜见佛、义光佛和法光佛三位佛陀。在喜见佛时期，菩萨转生为名叫迦叶的青年，通达三吠陀，听闻佛陀说法后，施舍十亿财富建造僧伽园，并皈依三宝受持戒律。佛陀授记他于一千八百劫后必定成佛。喜见世尊的舍利也凝为一体，阎浮提居民集会建造了三由旬高的大佛塔。
如是说道：
"喜见大牟尼，涅槃于娑罗园，
彼处胜者塔，高耸三由旬"
此后出现了义光世尊。当时菩萩转生为具大神通大威力的修行者，名叫善意。他在世尊座前听闻佛法后生起信心，取来天界曼陀罗华、莲花、波利质多迦等花，如四大部洲降下大雨般降下花雨，四周建造花亭、花拱门等，以曼陀罗华伞供养十力佛。佛陀也授记他将来必定成为乔达摩佛。这位世尊的舍利分散各处。
如是说道：
"义光胜者佛，涅槃于无垢园，
舍利广流传，遍及诸国土"
此后出现了法光世尊。当时菩萨转生为帝释天王，以天界香花和天界音乐作供养。佛陀也授记他必定成佛。法光世尊的舍利凝为一体，阎浮提居民为他建造了三由旬高的佛塔。


Tena vuttaṃ

‘‘Dhammadassi mahāvīro-kelāsāramamhi nibbuto,

Tattheva thūpavaro tassa-tīṇi yojanamuggato’’ti;

Tassa aparabhāge catunavutikappa matthake ekasmiṃ kappe ekova siddhattho nāma satthā udapādi. Tadā bodhisatto uggatejo abhiññābala sampanno maṅgalo nāma tāpaso hutvā mahājambuphalaṃ āharitvā tathāgassa adāsi satthā taṃ phalaṃ paribhuñjitvā catunavuti kappamatthake buddho bhavissatīti vyākāsi tassāpi bhagavato dhātuyo na vikiriṃsu, catuyojanikaṃ ratanamayaṃ thūpamakaṃsu.

Tena vuttaṃ

‘‘Siddhatto munivaro buddho anomāramamhi nibbuto,

Tattheva tassa thūpavaro-catuyojanamuggato’’ti;

Tassa aparabhāge ito dvānavuti kappamatthake tisso phussoti ekasmiṃ kappe deva buddhā nibbattiṃsu tissassa bhagavato kāle bodhisattā mahābhogo mahāyaso sujāto nāma khattiyo hutvā isipabbajjaṃ pabbajitvā mahiddhikabhāvaṃ patvā buddho uppannoti sutvā dibbamaṇdārava paduma pāricchatta pupphāni ādāya catuparisamajjhe gacchantaṃ tathāgataṃ pūjesi. Ākāse pupphavitānamiva aṭṭhāsi sopi naṃ satthā ito dvānavuti kappamatthake buddho bhavissatīti vyākāsi. Tassāpi bhagavato dhātuyo na vikiriṃsu dhātuyo gahetvā tiyojanikaṃ thūpamakaṃsu.

Tena vuttaṃ

‘‘Tisso jinavaro buddho-naṇdārāmamhi nibbuto

Tattheva tassa thūpavaro-tīṇi yojanamussito’’ti;

Tassa aparabhāge phusso nāma buddho udapādi tadā bodhisatto vijitāvi nāma khattiyo hutvā mahārajjaṃ pahāya satthu santike pabbajitvā tīṇi piṭakāni uggahetvā mahājanassa dhammakathaṃ kathetvā sīlapāramiñca pūresi. Sopi naṃ buddho tatheva vyākāsi tassa pana bhagavato dhātuyo vikiriṃsu.

Tena vuttaṃ

‘‘Phusso jinavaro satthā-sunaṇdārāmamhi nibbuto

Dhātuvitthārikaṃ āsi-tesu tesu padesato’’ti;

Tassa aparabhāge ito ekanavuti kappamatthake vipassi nāma buddho udapādi tadā bodhisatto mahiddhiko mahānubhāvo atulo nāma nāgarājā hutvā sattaratana khacitaṃ sovaṇṇamahāpīṭhaṃ bhagavato adāsi sopi naṃ ito ekanavutikappamatthake buddho bhavissatīti vyākāsi tassa pana bhagavato dhātuyo na vikiriṃsu sabbe devamanussā santipatitvā dhātuyo gahetvā sattayojanikaṃ thūpamakaṃsu.

Tena vuttaṃ

‘‘Vipassi jinavaro vīro-sumittārāmamhi nibbuto,

Tattheva so thūpavaro-sattayojaniko kato’’ti;

Tassa aparabhāge ito ekatiṃsa kappamatthake sikhī vessabhūti dve buddhā nibbattiṃsu sikhissa bhagavato kāle bodhisatto ariṇdamo nāma rājā hutvā buddhapamukhassa saṅghassa sacivaraṃ mahādānaṃ pavattetvā sattaratana patimaṇḍitaṃ hatthiratanaṃ datvā hatthippamāṇaṃ katvā kappiya bhaṇḍamadāsi sopi naṃ ito ekatiṃsa kappe buddho bhavissatīti vyākāsi, sikhissa bhagavato dhātuyo ekaghanā hutvā aṭṭhaṃsu, sakala jambudīpavāsino pana manussā dhātuyo gahetvā tiyojanubbedhaṃ sattaratanamayaṃ himagiri sadisa sobhaṃ thūpamakaṃsu.


如是说道：
"法光大雄者，涅槃于吉祥山园，
彼处殊胜塔，高耸三由旬"
此后于九十四劫末，在同一劫中唯一出现了一位名叫悉达多的导师。当时菩萨转生为具大威力、具足神通的苦行者，名叫吉祥。他摘取大贾姆布果献给如来，导师食用此果后授记他将于九十四劫后成佛。这位世尊的舍利没有分散，人们为他建造了四由旬高的宝塔。
如是说道：
"悉达多牟尼尊，涅槃于无垢园，
彼处殊胜塔，高耸四由旬"
此后于九十二劫末，在同一劫中出现了底沙佛和弗沙佛两位佛陀。在底沙世尊时期，菩萨转生为一位具大财富、大名声的刹帝利，名叫善生。他出家为仙人，获得大神通后，听闻佛陀出世，便取来天界曼陀罗华、莲花、波利质多迦等花，在四众中供养行走的如来。花朵在空中形成华盖。导师也授记他将于九十二劫后成佛。这位世尊的舍利没有分散，人们收集舍利建造了三由旬高的佛塔。
如是说道：
"底沙胜者佛，涅槃于欢喜园，
彼处殊胜塔，高达三由旬"
此后出现了弗沙佛。当时菩萨转生为名叫胜军的刹帝利，舍弃大王位，在导师座下出家，精通三藏，为众人说法，圆满持戒波罗蜜。佛陀也如是授记他。这位世尊的舍利分散各处。
如是说道：
"弗沙胜者导师，涅槃于善欢喜园，
舍利广流传，遍及诸方处"
此后于九十一劫末出现了毗婆尸佛。当时菩萨转生为具大神通大威力的龙王，名叫无比，他献给世尊一座镶嵌七宝的黄金大座。佛陀也授记他将于九十一劫后成佛。这位世尊的舍利没有分散，所有天人集会收集舍利，建造了七由旬高的佛塔。
如是说道：
"毗婆尸胜者雄，涅槃于善慈园，
彼处殊胜塔，高达七由旬"
此后于三十一劫末出现了尸弃佛和毗舍浮佛两位佛陀。在尸弃世尊时期，菩萨转生为名叫降敌的国王，他向以佛为首的僧团布施衣物等大施，并布施了装饰七宝的象宝，又按象的体量布施必需品。佛陀授记他将于三十一劫后成佛。尸弃世尊的舍利凝为一体，整个阎浮提的居民收集舍利，建造了三由旬高、七宝所成、如雪山般庄严的佛塔。


Sikhī munivaro buddho-dussārāmamhi nibbuto,

Tattheva tassa thūpavaro-tīṇi yojanamuggato’’ti;

Tassa aparabhāge vessabhū nāma satthā udapādi. Tadā bodhisatto sudassano nāma rājā hutvā buddhapamukhassa saṅghassa sacīvaramahādānaṃ datvā tassa santike pabbajitvā ācāraguṇasampanno buddharatane citatīkāra pīti bahulo ahosi sepi naṃ satthā ito ekatiṃsakappe buddho bhavissatīti vyākāsi vessabhussa pana bhagavato dhātuyo vikiriṃsu.

Tena vuttaṃ

‘‘Vessabhū jinavaro satthā-khemārāmamhi nibbuto;

Dhātuvitthārikaṃ āsi-tesu tesu padesato’’ti;

Tassa aparabhāge imasmiṃ kappe cattāro buddhā nibbattiṃsu kakusaṇdho konāgamano kassapo amhākaṃ bhagavāti katusaṇdhassa pana bhagavato kālo bodhisatto khemo nāma rājā hutvā buddhapamukhassa saṅghassa sapattacīvaraṃ dānañceva añjanādi bhesajjāni ca datvā satthu dhammadesanaṃ sutvā pabbaji sopi naṃ satthā vyākāsi tassa pana bhagavato dhātuyo na vikiriṃsu sabbe sannipatitvā dhātuyo gahetvā gāvutubbedhaṃ thūpamakaṃsu.

Tena vuttaṃ

‘‘Kakusaṇdho jinavaro - khemārāmamhi nibbuto,

Tattheva tassa thūpavaro-gāvutaṃ nabhamuggato’’ti;

Tassa aparabhāge konāgamano nāma satthā udapādi tadā bodhisatto pabbato nāma rajā hutvā amaccagaṇa parivuto satthu santike gantvā dhammadesanaṃ sutvā buddhapamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ nimantetvā mahādānaṃ pavattetvā pattuṇṇacīnapaṭṭa koseyya kambala dukulāni ceva suvaṇṇapaṭṭakañca datvā satthu santike pabbaji. Sopi naṃ satthā vyākāsi tassa bhagavato dhātuyo vikiriṃsu

Tena vuttaṃ

‘‘Konāgamano sambuddho pabbatārāmamhi nibbuto,

Dhātu vitthārikaṃ āsi-tesu tesu padesato’’ti;

Tassa aparabhāge kassapo nāma satthā udapādi. Tadā bodhisatto jotipālo nāma māṇavo hutvā tiṇṇaṃ vedānaṃ pāragubhūmiyañceva antalikkheva pākaṭo ghaṭīkārassa kumbhakārassa mitto ahosi. So tena saddhiṃ satthāraṃ upasaṅkamitvā dhamma

Kathaṃ sutvā pabbajitvā āraddhavīriyo tīṇi piṭakāni uggahetvā vattā vattasampattiyā buddhasāsanaṃ sobhesi. Sopi naṃ satthā vyākāsi. Kassapassa pana satthuno dhātuyo na vikiriṃsu sakala jambudīpavāsino manussā sannipatitvā ekekaṃ suvaṇṇaṭṭhikaṃ koṭi agghanakaṃ ratanavicittaṃ bahi racanatthaṃ ekekaṃ aḍḍhakoṭi agghanakaṃ abbhantara pūraṇatthaṃ manosilāya mattikākiccaṃ telena udakakiccaṃ karontā yojanubbedhaṃ thupamakaṃsu.

Tena vuttaṃ

‘‘Mahākassapo jino satthā-setavyāyañhi nibbuto,

Tattheva tassa jinathupo-yojanubbedhamuggato’’ti;

Ettha ca

Dīpaṅkaro ca koṇḍañño-maṅgalo sumano tathā,

Anomadassī buddho ca-nārado padumuttaro;

Sujāto piyadassī ca-dhammadassi naruttamo,

Siddhatthabuddho tisso ca-vipassi ca sikhī tathā;

Kakusaṇdho kassapo cāti-soḷasete mahesayo,

Thupappamāṇametesaṃ pāliyaṃyeva dassitaṃ;

Yasmā tasmā mayā sādhū-te sabbepi pakāsitā,

Thūpā saddhā janā sādhū-te vaṇdeyyatha sādaraṃ;

Yesānaṃ pana aṭṭhannaṃ - sugatānaṃ hitesinaṃ

Dhātu vitthārikā āsuṃ - tesu tesu padesatoti;

Sādhujana manopasādanatthāya kate thūpavaṃse vijjamānathūpānaṃ buddhānaṃ thūpakathā ceva sabbesaṃ santike abhinihārakatāce. Samattā.


如是说道：
"尸弃牟尼尊，涅槃于善寺园，
彼处殊胜塔，高达三由旬"
此后出现了毗舍浮导师。当时菩萨转生为名叫善见的国王，向以佛为首的僧团布施衣物等大施，在佛前出家，具足戒行功德，对佛宝怀有深切敬信喜悦。导师也授记他将于三十一劫后成佛。毗舍浮世尊的舍利分散各处。
如是说道：
"毗舍浮胜者导师，涅槃于安稳园，
舍利广流传，遍及诸方处"
此后在此劫中出现了四位佛陀：拘留孙、拘那含、迦叶和我们的世尊。在拘留孙世尊时期，菩萨转生为名叫安稳的国王，向以佛为首的僧团布施衣钵，以及眼药等医药，听闻佛陀说法后出家。导师也授记他。这位世尊的舍利没有分散，大众集合收集舍利，建造了一伽浮多高的佛塔。
如是说道：
"拘留孙胜者，涅槃于安稳园，
彼处殊胜塔，高耸一伽浮多"
此后出现了拘那含导师。当时菩萨转生为名叫山的国王，与大臣众一起前往导师处，听闻说法后，邀请以佛为首的比丘僧团，作大布施，供养上等的中国丝绸、绒毯、细麻布以及金箔，随后在导师座下出家。导师也授记他。这位世尊的舍利分散各处。
如是说道：
"拘那含正觉者，涅槃于山寺园，
舍利广流传，遍及诸方处"
此后出现了迦叶导师。当时菩萨转生为名叫光护的青年，精通三吠陀，以地上和空中之学闻名，是陶师伽提迦罗的朋友。他与陶师一起亲近导师，听闻说法后出家，精进用功，精通三藏，以戒行圆满庄严佛教。导师也授记他。迦叶导师的舍利没有分散，整个阎浮提的居民集会，每一块金骨价值一亿，外部装饰珍宝，内部填充价值半亿的材料，用朱砂土做泥浆，用油代替水，建造了一由旬高的佛塔。
如是说道：
"大迦叶胜者导师，涅槃于设多毗耶（城），
彼处胜者塔，高达一由旬"
此中：
"燃灯与憍陈如，吉祥善意等，
无量见佛陀，与那罗多莲华尊；
善生与喜见，法见人中尊，
悉达多佛底沙，毗婆尸与尸弃；
拘留孙迦叶等，此十六大仙，
诸塔之高度，经中已明示；
是故我善示，彼等之塔全，
信众当恭敬，礼拜诸佛塔；
其余八善逝，乐利益众生，
舍利广流传，遍及诸方处"
为令善人生信喜故所作《佛塔史》中，现存佛塔的佛陀之塔史和一切佛前发愿事竟。


Kassapassa pana bhagavato aparabhāge ṭhapetvā imaṃ sammā sambuddhaṃ añño buddho nāma natthi. Evaṃ dīpaṅkarādīnaṃ catuvīsatiyā buddhānaṃ santike laddhavyākaraṇo bodhisatto pāramiyo pūretvā vessantarattabhāve ṭhito-

‘‘Acetanāyaṃ pathavī-aviññāya sukhaṃ dukhaṃ,

Sāpi dānabalo mayhaṃ-sattakkattuṃ pakampathā’’ti;

Evaṃ mahāpathavi kampanāni puññāni katvā āyupariyosāne tato cuto tusitabhavane nibbatti tattha aññe deve dasahi ṭhānehi adhigaṇhitvā yāvatāyukaṃ dibbasampattiṃ anubhavanto manussagaṇanāya sattahi divasehi āyukkhayaṃ pāpuṇissatiti vatthāni kiḷissanti, mālā milāyanti, kacchehi sedā muccanti, kāyeceva dubbaṇṇiyaṃ okkamati. Devo devāsane nābhiramatīti imesu pañcasu pubbanimittesu uppannesu tāni disvāsuññāvata no saggā bhavissantiti saṃvegajātāhi devatāhi mahāsattassa pāraminaṃ pūritabhāvaṃ ñatvā imasmiṃ idāni aññaṃ devalokaṃ anupagantvā manussaloke uppajjitvā buddhabhāvaṃ patte puññāni katvā cuta cutā devalokaṃ pūressantīti cintetvā.

‘‘Yatohaṃ tusite kāye-santusito nāmahaṃ tadā,

Dasasahassi samāgantvā-yācanti pañjalī mamaṃ;

Kāloyaṃte mahāvīra-uppajja mātukucchiyaṃ,

Sadevakaṃ tārayanto-bujjhassu amataṃ padanti’’;

Evaṃ buddhabhāvatthāya āyācito kālaṃ-dīpaṃ-desaṃ kulaṃ-janettiyā āyuppamāṇanti imāni pañca mahāvilokanāni viloketvā katasanniṭṭhāno tato cuto sakyarājakule paṭisaṇdhiṃgahetvā tattha mahāsampattiyā parihariyamāno anukkamena bhaddaṃ yobbanaṃ anupāpuṇitvā tiṇṇaṃ utūnaṃ anucchavikesu tīsu pāsādesu devalokasiriṃ viya rajjasiriṃ anubhavamāno uyyānakīḷāya gamanasamaye anukkamena jiṇṇa - vyādhi - matasaṅkhāte tayo devadūte disvā saṃjāta saṃvegā nivattitvā catutthe vāre pabbajitaṃ disvā sādhu pabbajjāti pabbajjāya ruciṃ uppādetvā uyyānaṃ gantvā tattha divasaṃ khepetvā maṅgala pokkharaṇitīre nisinno kappaka vesaṃ gahetvā āgatena vissakamma devaputtena alaṅkata paṭiyatto rāhulakumārassa pātasāsanaṃ sutvā puttasinehassa balavabhāvaṃ ñatvā yāva imaṃ baṇdhanaṃ na vaḍḍhati tāvadevanaṃ chiṇdissāmīti cintetvā sāyaṃ nagaraṃ pavisanto-

‘‘Nibbutā nūna sā mātā - nibbuto nūna so pitā,

Nibbutā nūna sā nārī - yassāyaṃ īdiso pati’’ti;

Kisāgotamiyā nāma pitucchā dhītāya bhāsitaṃ imaṃ gāthā sutvā ihaṃ imāya nibbutapadaṃ sāvitoti gīvato satasahassagghanakaṃ muttāhāraṃ omuñcitvā tassā pesetvā attano bhavanaṃ pavisitvā sirīsayane nipanno niddāvasa gatānaṃ nāṭakānaṃ vippakāraṃ disvā nibbinnahadayo channaṃ uṭṭhāpetvā kaṇthakaṃ āhārāpetvā taṃ āruyha channasahāyo dasasahassa cakkavāḷa devatāhi kata parivāro mahābhinikkhamanā nikkhamitvā teneva rattāvasesena tīṇi rajjāni atikkamma anomāya nadiyā paratīraṃ patvā assāpiṭṭhito oruyha muttarāsi sadise cālikāpuliṇe ṭhatvā channatvaṃ mayhaṃ ābharaṇāni ceva kaṇthakañca ādāya gacchāhi ābharaṇāni ca kaṇthakañca paṭicchāpetvā dakkhiṇa hatthena maṅgalakhaggamādāya vāmahatthena moliyā saddhiṃ cūḷaṃ chiṇditvā sace ahaṃ buddho bhavissāmi ākāse tiṭṭhatu no ce bhūmiyaṃ patatūti ākāse khipi cuḷāmaṇī baṇdhanaṃ yojanappamāṇaṃ ṭhānaṃgantvā ākāse aṭṭhāsi atha sakko devarājā yojanikena ratanacaṅgoṭakena paṭiggahesi.


我来帮你翻译这段巴利文：
在迦叶世尊之后，除了现在这位正等正觉者外，再无其他佛陀。如是在燃灯佛等二十四位佛陀座前获得授记的菩萨圆满诸波罗蜜，住于韦山达罗（耶输陀罗）身时：
"无知觉此大地，不识苦与乐，
因我布施力，震动达七次"
如是作诸令大地震动的功德后，寿尽往生于兜率天。他在彼处以十事胜过其他诸天，享受天界福乐，直至按人间计算仅剩七日寿命时，出现五种预兆：衣服染尘、花鬘枯萎、腋下出汗、身体失色、天人不乐住于天座。见此五种预兆时，诸天神惊悸道："天界将成空虚！"诸天神知道大士已圆满诸波罗蜜，思维道："现在他不往生其他天界，应当降生人间成就佛道，令往生天界的善人充满天界。"
"我住兜率天，名为知足时，
万天众集会，合掌向我请；
时至大雄者，请入母胎中，
度脱含天界，证得不死道"
如是被请求成佛，他观察五大事：时节、洲域、地方、种姓、母亲寿量。作出决定后，从兜率天下生，入胎于释迦王族。在那里享受大福报，次第长大至美好青年时期，在适应三季的三座宫殿中享受如天界般的王室荣华。在去游园时，次第见到衰老、疾病、死亡三种天使，生起厌离心而返回。第四次见到出家者，生起"出家善哉"的欢喜心，前往园林。在那里度过一天，坐在吉祥莲池边，化现为理发师形象的毗首羯磨天子为他装饰打扮。听闻罗睺罗太子出生的消息，知道对儿子的爱恋很强烈，思维"在这羁绊增长之前我应断除"。傍晚入城时，听闻姑母之女吉沙憍昙弥所说偈：
"彼母得寂灭，彼父得寂灭，
彼女得寂灭，有此夫君者"
听闻此偈后想："此女使我闻寂灭语"，解下价值十万的项链赠与她，进入自己的宫殿。躺在吉祥床上，见到沉睡的宫女们狼藉的样子，心生厌离，唤醒车匿，命其备骏马乾陟。骑上马，与车匿为伴，在万个世界天神的护持下，完成大出离。在剩余的夜晚越过三个王国，到达阿摩昧河对岸，从马背下来，站在如珍珠堆般的沙滩上，告诉车匿："你带着我的饰品和乾陟回去。"交付饰品和马后，右手持吉祥宝剑，左手抓住发髻连同头冠剪下，说道："如果我将成佛，愿住于空中，如若不然，则坠于地上"，向空中抛去。发髻包到达一由旬高处停住空中。帝释天王用一由旬宽的宝箱接住。


Yathāha

Chetvāna moliṃ varagaṇdhavāsitaṃ

Vehāsayaṃ ukkhipi sakyapuṅgayavo,

Sahassanetto sirasā paṭiggahi

Suvaṇṇa vaṅgoṭavarena vāsavo’ti;

Paṭiggahetvā ca pana devalokaṃ netvā suneru muddhani tiyojanappamāṇaṃ iṇdanīlamaṇimayaṃ cuḷāmaṇi cetiyaṃ nāma akāsi atha kassapa buddhakāle porāṇa sahāyako ghaṭikāra mahābrahmā ekaṃ buddhantaraṃ vināvāsabhāvappattena mattabhāvo cittesi. Ajja me sahāyako mahābhinikkhamanaṃ nikkhanto samaṇa parikkhāramassa gahetvā gacchāmīti-

‘‘Ticīvarañca patto ca vāsi sūci ca baṇdhanaṃ,

Parissāvana aṭṭhetena-yuttayogassa bhikkhuno’’ti;

Ime samaṇaparikkhāre āharitvā adāsi mahāpuriso arahaddhajaṃ nivāsetvā uttamaṃ pabbajjāvesaṃ gaṇhitvā sāṭakayugalaṃ ākāse khipi taṃ brahmā paṭiggahetvā brahmaloke dvādasayojanikaṃ sabbaratanamayaṃ dussacetiyamakāsi.

‘‘Kilesa appahīṇepi=mahāsattassa taṃ khaṇe,

Yassānubhāvato evaṃ dussacūḷā hi pūjitā

Tasmā tamma mahābodhi-sattānaṃ paṭipattiyaṃ,

Na kareyya mahussāhaṃva-ko hi nāma budho jano’’ti;

Cūḷāmaṇidussa thupadvayakathā



如是说道：
"割断最胜香熏髻，
释迦族尊掷空中，
千眼天主以头接，
黄金胜箱收纳之"
帝释天接住后带往天界，在须弥山顶建造了三由旬高的蓝宝石造髻宝塔。此时在迦叶佛时代的故友大梵天伽提迦罗，经过一佛时期不曾相遇，想到："今日我的朋友完成大出离，我应当带沙门用品去给他。"
"三衣与钵盂，剃刀针系带，
滤水器八种，修行比丘具"
他带来这些沙门用品献给大士。大士披上阿罗汉胜幢相衣，着最胜出家装束，将(原来的)两件衣服掷向空中。大梵天接住后在梵天界建造了十二由旬高的全宝所成的衣塔。
"虽未断烦恼，大士彼时分，
以其威神力，衣髻得供养，
是故于大菩萨行，
何等智者生傲慢"
髻宝与衣塔二塔之说竟。

9. Bodhisatto pabbajitvā anukkamena rājagahaṃ gantvā tattha piṇḍāya caritvā paṇḍava pabbatapabbhāre nisinno magadharājena rajjena nimantiyamāno taṃ paṭikkhipitvā sabbaññutaṃ patvā tissavijitaṃ āgamanatthāyatenagahita paṭiñño āḷāraṃ-uddakañca upasaṅkamitvā tesaṃ santike adhigatavisesena aparituṭṭho chabbassāni mahāpadhānaṃ padahitvā visākha puṇṇama divase senāninigame sujātāya dinnapāyāsaṃ paribhuñjitvā nerañjarāya nadiyā suvaṇṇapātiṃ pavāhetvā nerañjarāya tīre mahāvanasaṇḍe nānāsamāpattīhi divābhāgaṃ vitināmetvā sāyaṇha samaye sotthiyena dinnaṃ tiṇamuṭṭhiṃ gahetvā kāḷena nāgarājena abhitthutaguṇo bodhimaṇḍaṃ āruyha tiṇāni. Sattharitvā na tāvīmaṃ pallaṅkaṃ bhiṇdissāmi yāva me anupādāya āsavehi cittaṃ vimuccissatī’’ti paṭiññaṃ katvā pācīna dāsābhimukho nisīditvā-sūriye anatthamiteyeva mārabalaṃ vidhametvā paṭhamayāme pubbe nivāsañāṇaṃ majjhimayāme cutūpapātañāṇaṃ patvā pacchimayāmāvasāne dasabala catuvesārajjādi sabbaguṇapatimaṇḍitaṃsabbaññutañāṇaṃ paṭivijjhitvā satta sattāhaṃ bodhisamīpeyeva vītināmetvā aṭṭhame sattāhe ajapāla nigrodhamūle nisinno dhammagambhīratā paccavekkhanena appossukkataṃ āpajjamāno dasadahassī mahābrahma parivārena sahampati mahābrahmunā āyācita dhammadesano buddhacakkhunā lokaṃ olokento brahmuno ajjhesanaṃ ādāya kassa nu kho paṭhamaṃ dhammaṃ deseyyanti olokento āḷāruddakānaṃ kālakatabhāvaṃ ñatvā pañcavaggīyānaṃ bhikkhunaṃ bahūpakārataṃ anussaritvā uṭṭhāyāsanā kāsipuraṃ gacchanto antarāmagge upakena saddhiṃ mantetvā āsāḷahipuṇṇama divase isipatane migadāye pañca vaggiyānaṃ bhikkhunaṃ vasanaṭṭhānaṃ patvā te ananucchavikena āvuso vādena samudācarante aññāpetvā dhammacakkaṃ pavattento aññākoṇḍaññattherapamukhe aṭṭhārasa koṭiyo amatapānaṃ pāyesi.

Tato paṭṭhāya cattālīsa saṃvaccharāni ṭhatvā caturāsīti dhammakkhaṇdha sahassāni desetvā gaṇanapathamatīte satte bhavakantārato santāretvā sabbabuddhakiccāni niṭṭhapetvā kusinārāyaṃ upavattane mallānaṃ sālavane yamakasālāna mantare uttasīsakaṃ paññatte mañcake visākhapuṇṇama divase dakkhiṇena passena sato sampajāno anuṭṭhānaseyyāya nipajji. Tadā kira bhagavato pūjāya yamakasālā sabbapāliphullā mūlato paṭṭhāya yāva aggā ekacchannā ahesuṃ. Na kevalañca yamakasālāyeva sabbepi rukkhasākhā sabbapāliphullāva ahesuṃ.

Na kevalañca tasmiṃyeva uyyāne sakalepi dasasahassa cakkavāḷe phalupaga rukkhā phalaṃ gaṇhiṃsu. Sabbarukkhānaṃ khaṇdhesu khaṇdha padumāni, valalīsu valalipadumāni. Ākāse ullokapadumāni, pathavitalaṃ bhiṇditvā daṇḍakapadumāni pupphiṃsu. Sabbo mahā samuddo pañcavaṇṇa padumasañchanno ahosi tiyojana sahassavitthato pana himavā ghanabaddhamorapiñchakalāpo viya nirantaraṃ mālādāmagavakkhito viya suṭṭhu pīḷetvā ābaddhapupphavaṭaṃsako viya supūrita pupphacaṅgeṭakaṃ viya ca atiramaṇīyo ahosi.


我来翻译这段巴利文：
菩萨出家后，次第前往王舍城（Rajagaha），在那里托钵，坐在盘达瓦山洞中。摩揭陀国王邀请他接受王位，他婉拒后，为证得一切智，答应证道后会再来他的国土。他先后访问阿罗罗和郁陀迦，对在他们那里所获得的殊胜成就不满足，经过六年苦行，在毗舍佶月圆日，在军事将领村接受善生女献供的乳糜，将金钵投入尼连禅河，在尼连禅河岸大林中以各种禅定度过白天。傍晚时分接受吉祥人所献的草把，在黑龙王赞叹功德声中登上菩提座，铺设草坐，发誓说："若不断尽诸漏解脱，终不起此座。"面向东方端坐。
在日未落时降伏魔军，初夜证得宿命通，中夜证得天眼通，后夜末分证得具足十力、四无畏等一切功德庄严的一切智智。他在菩提树附近度过七个七日，第八个七日坐在阿阇波罗尼拘律树下，思惟法的深奥而趋于寂静。在万梵天众环绕的娑婆世界主大梵天劝请说法时，以佛眼观察世间，接受梵天的请求。他观察"应当先对谁说法"时，知道阿罗罗和郁陀迦已经去世，忆念五比丘的大恩，从座起往波罗奈城（Kasi）。途中与优波迦交谈，在阿沙荼月圆日到达仙人堕处的鹿野苑，五比丘以不恰当的"贤友"称呼对待他。他使他们明白，转动法轮，使以阿若憍陈如长老为首的一亿八千万众饮甘露法味。
从那时起住世四十年，宣说八万四千法蕴，度脱无数众生超越生死轮回，完成一切佛陀事业后，在拘尸那罗（Kusinara）城郊的末罗族娑罗树林中，在双娑罗树间北首铺设的床榻上，于毗舍佶月圆日，正念正知地右胁而卧，作不再起卧。据说当时为供养世尊，双娑罗树从根到梢全部开满鲜花。不仅是双娑罗树，所有树枝都开满了花。
不仅是那个园林，整个万个世界中结果的树木都结果。所有树干上开出树干莲花，藤蔓上开出藤蔓莲花，空中开出仰莲花，地面裂开生出茎莲花。整个大海布满五色莲花，三千由旬宽的雪山好像凝结的孔雀尾羽、连续不断的花环装饰、紧密编织的花冠、盛满鲜花的花篮那样极其美丽。


Yamakasālā bhummadevatāni sañcālitakkhaviṇdhaṭapā tathāgatasarīrassa uparipupphāni vikiranti. Dibbānipi maṇdārava pupphāni antalikkhā patanti. Tāni honti suvaṇṇa vaṇṇāni paṇṇacchattappamāṇāni mahātumbamattaṃ reṇu gaṇhanti na kevalañca maṇdārava pupphāneca, aññānipi sabbāni pāricchattaka pupphādīni suvaṇṇavaṅgoṭakāni rajatacaṅgoṭakāni ca pūretvā pūretvā tidasa purepi brahmalokepi ṭhitāhi devatāhi vividhāni antarā avippakiṇṇāneva hutvā āgantvā pattakiṃjakkha reṇu cuṇṇehi tathāgatassa sarīrameva okīranti na kevalañca devatānaṃyeva nāga supaṇṇa manussānampi upakappana caṇdana cuṇṇāni na kevalañca caṇdanacuṇṇāneva kāḷānusārī tagara lohitacaṇdanādi sabbagandhajātacuṇṇāni, haritālañjana suvaṇṇa rajata cuṇṇāni, sabbagandhavāsa vikatiyo suvaṇṇa rajatādisamugge pūretvā cakkavāḷa mukhavaṭṭiādisu ṭhitāhi devatāhi paviddhā antarā avippakiritvā tathāgatasseva sarīraṃ okiranti dibbānipi turiyāni antalikkhe vajjanti. Na kevalañca tāniyeva sabbānipi tantibaddha cammapariyonaddha susirādi bhedāni dasasahassacakkavāḷe deva-nāgava-supaṇṇa-manussānaṃ turiyāni ekacakkavāḷe sannipatitvā antalikkhe vajjanti.

Varacāraṇadevatā kira nāmekā dīghāyukā devatā mahāpuriso manussapathe nibbattitvā buddho bhavissatīti sutva paṭisaṇdhidivase gaṇhitvā gamissāmāti mālā ganthituṃ ārabhiṃsu tā gaṇthamānāva mahāpurise mātukucchiyaṃ nibbatte tumbhe kassa gaṇthathāti vuttā na tāva tiṭṭhāti kucchito nikkhamana divase gahetvā gamissāmāti āhaṃsu puna nikkhentoti sutvā mahābhinikkhamanadivase gamissāmāti mahābhinikkhamanaṃ nikkhantoti sutvā abhisambodhi divase gamissāmāti. Ajja abhisambuddhoti sutvā dhammacakkappavattanadivase gamissāmāti dhammacakkaṃ pavattayīti sutvā yamakapāṭihāriyadivase gamissāmāti. Ajja yamakapāṭihāriyaṃ karīti sutvā devo rohanadivase gamissāmāti. Ajja devorohanaṃ karīti sutvā āyusaṅkhārossajjane gamissāmāti āyusaṅkhāraṃ ossajīti sutvā na tāva niṭṭhāti parinibbānadivase gamissāmāti?

Ajja bhagavā yamakasālānamantare dakkhiṇena passena sato sampajāno sīhaseyyaṃ upagato balava paccusamaye parinibbāyissati tumhe kassa gaṇthathāti vuttā pana kinnāmetaṃ ajjeva mātukucchiyaṃ paṭisaṇdhiṃ gaṇhi ajjeva kucchito nikkhanto, ajjeva mahābhinikkhamanaṃ nikkhami. Ajjevabuddho ahosi ajjeva dhammacakkaṃ pavattayi. Ajjeva yamakapāṭihāriyaṃ akāsi. Ajjeva devalokā otinaṇṇā. Ajjeva āyusaṅkharaṃ ossaji. Ajjeva kira parinibbuto. Nanu nāma dutiya divase yāgupāna kālamattampi ṭhātabbaṃ assa, dasa pāramiyo pūretvā buddhattaṃ pattassa nāma ananucchavikanti apari niṭṭhitāva mālāyo gahetvā āgamma anto cakkavāḷe okāsaṃ ālabhamānā cakkavāḷa mukhavaṭṭiyaṃ labhitvā ādhāvantiyo hatthena hatthaṃ gīvāya gīvaṃ gahetvā tīṇi ratanāni ārabbhadvattiṃsamahapurisalakkhaṇāni chabbaṇṇaraṃsiyo dasapāramiyo addhacchaṭṭhāni jātakasatāni cuddassa buddhañāṇāni ārabbha gāyitvā tassa tassa avasāne sahāya he sahāya heti vadanti. Idametaṃ paṭiccavuttaṃ-dibbānipi saṃgītāni antalikkhe vattantiti.


我来翻译这段巴利文：
双娑罗树的地居天神摇动树枝，向如来身上散撒花朵。天界的曼陀罗花也从空中降下。这些花呈金色，大如伞盖，花粉多如大缸。不仅是曼陀罗花，其他所有波利质多迦等花，装满金箱银箱，由住在三十三天和梵天界的诸天神，不相混杂地飘来，以花蕊花粉只洒向如来身上。不仅是天神，龙王、金翅鸟、人类也献上檀香粉。不仅是檀香粉，还有黑沉香、多伽罗、赤檀等一切香料粉，雄黄、眼药、金粉、银粉，一切香料制品装满金银等盒子，由住在世界边缘的诸天神投掷，不相混杂地只落在如来身上。天界乐器在空中奏响。不仅是这些，一切弦乐、皮鼓、管乐等万个世界中天神、龙族、金翅鸟、人类的乐器都集中在一个世界中空中奏响。
据说有一种名叫胜游天神的长寿天神，听说大士降生人间将成佛，从结胎之日就开始编织花环。当被问"你们为谁编织?"时说："还不是时候，等出胎那天我们拿去。"又听说已出生后说："等大出离那天我们去。"听说已大出离后说："等证悟那天我们去。"听说已证悟后说："等转法轮那天我们去。"听说已转法轮后说："等双神变那天我们去。"听说已作双神变后说："等下降天界那天我们去。"听说已下降天界后说："等舍寿那天我们去。"听说已舍寿后说："还不是时候，等般涅槃那天我们去。"
"今天世尊在双娑罗树间正念正知右胁而卧，在黎明时分将般涅槃，你们为谁编织?"当被这样问到时说："这是怎么回事，今天入胎，今天出生，今天大出离，今天成佛，今天转法轮，今天作双神变，今天从天界下降，今天舍寿，听说今天就般涅槃。难道不能多住一天喝粥的时间吗?这对圆满十波罗蜜成就佛果的人来说是不恰当的。"她们带着未完成的花环来到，在世界内找不到空间，在世界边缘得到空间，手挽手，颈靠颈奔跑着，歌颂三宝、三十二大人相、六色光芒、十波罗蜜、五百五十本生故事、十四种佛智，在每段结束时说："朋友啊，朋友啊！"这就是所说的"天界音乐在空中响起"。


Bhagavā pana evaṃ mahatiyā pūjāya vattamānayā paṭhamayāme mallānaṃ dhammaṃ desesi majjhimayāme subhaddassa dhammaṃ desetvā taṃ maggaphale patiṭṭhāpesi pacchimayāme bhikkhu ovaditvā balava paccūsa samaye mahāpathaviṃ kampento anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyi parinibbute pana bhagavati lokanāthe ānaṇdatthero mallarājunaṃ taṃ pavattiṃ āroceti te sutvāva gaṇdhamālaṃ sabbañca tālāvacaraṃ pañca ca dussayugasatāni ādāya gantvā bhagavato sarīraṃ naccehi - gītehi - vāditehi - mālehi - gaṇdhehi sakkarontā garukarontā mānentā - pūjentā celavitānāni karontā maṇḍala mālāni paṭiyādentā evaṃ tā divasaṃ vītināmesuṃ.

Atha devatānañca kosinārakānaṃ mallānañca etadahosi-ativikālo kho ajja bhagavato sarīra jhāpetuṃ, svedāni bhagavato sarīraṃ jhapessāmāti tathā dutiyampi divasaṃ vītināmesuṃ. Tathā tatiyaṃ catutthaṃ pañcamaṃ chaṭṭhampi divasaṃ vītināmesuṃ satta me divase devatā ca dosinārakā mallā ca bhagavato sarīraṃ dibbehi mānusakehi ca nacchehi - gītehi - vāditehi - mālehi - gaṇdhehi sakkāronto garukarontā mānentā pūjentā nagaramajjhena nīharitvā yattha makuṭabaṇdhanaṃ nāma mallānaṃ cetiyaṃ tattha nikkhipiṃsu

Tena kho pana samayena kusinārā yāva saṇdhisamala saṃkaṭīrājannumattena odhinā maṇdārava pupphena satthatā hoti atha kho kosinārakā mallā bhagavato sarīraṃ cakkavattissa sarīraṃ viya ahatena vatthena veṭhesuṃ ahatena vatthena veṭhetvā vihatena kappāsena veṭhesuṃ vihatena kappāsena veṭhetvā ahatena vatthena veṭhesuṃ. Eteneva nayena pañcahiyugasatehi veṭhetvā āyasāya teladoṇiyā pakkhipitvā aññissā āyasāya doṇiyā paṭikujjetvā sabbagandhānaṃ citakaṃ karitvā bhagavato sarīraṃ citakaṃ āropesuṃ. Tena kho pana samayena āyasmā mahā kassapo pāvāya kusināraṃ addhānamagga paṭipanno hoti mahatābhikkhusaṅghena saddhiṃ pañcamattehi bhikkhusatehi tena kho pana samayena there cittaṃ pasādetvā sagge nibbattā devatā tasmiṃ samāgame theraṃ adisvā kuhinnu kho amhākaṃ kulupaga theroti āvajjento antarāmaggapaṭipannaṃ disvā amhākaṃ kulupaga there avaṇdite citako mā pajjalitthāti adhiṭṭhihiṃsu.


我来翻译这段巴利文：
世尊在如此盛大供养进行时，初夜为末罗人说法，中夜为须跋陀说法使其安住于道果，后夜教诫比丘，在凌晨时分令大地震动，入于无余涅槃界而般涅槃。当世间导师般涅槃后，阿难长老将此事告知末罗王族。他们一听到就带着香花、一切音乐、五百对衣料前来，以舞蹈、歌唱、音乐、花、香供养恭敬尊重礼拜世尊遗体，制作布幔，准备圆形花环，这样度过了那一天。
然后天神和拘尸那罗的末罗人想到："今天时间太晚，不宜荼毗世尊遗体，明天再荼毗世尊遗体。"这样又度过了第二天。如此又度过第三、第四、第五、第六天。七天中，天神和拘尸那罗的末罗人以天界和人间的舞蹈、歌唱、音乐、花、香供养恭敬尊重礼拜，从城中运出，安置在名为冠束的末罗塔庙处。
那时拘尸那罗城直到垃圾堆和沟渠处都铺满了深及膝盖的曼陀罗花。拘尸那罗的末罗人像对待转轮王遗体一样，用新布包裹世尊遗体，用新布包裹后用梳理过的棉花包裹，用梳理过的棉花包裹后再用新布包裹。以此方式用五百对布料包裹后，放入铁制油槽中，用另一铁槽覆盖，建造一切香料的火葬柴堆，将世尊遗体置于柴堆上。那时大迦叶尊者与五百位比丘组成的大比丘众一起从波婆城往拘尸那罗走在路上。那时对长老生起净信而投生天界的诸天神，在那集会中看不到长老，思考"我们的护持长老在哪里"，看到他在路上行走，决定"在我们未礼敬护持长老之前，火葬柴堆不要燃烧。"


Atha kho cattāro mallapāmokkhā sīsaṃ nahātā ahatāni vatthāni nicatthā vī saṃratanasatikaṃ caṇdanacitakaṃ ālimpessāmāti aṭṭhapi solasapi dvattiṃsāpi janā hutvā yamaka ukkayo gahetvā tālavaṇeṭahi vijantā bhastāni dhamantā na sakkontiyeva aggiṃ gāhāpetuṃ. Atha kho kosinārakā mallā citakassa apajjalana kāraṇaṃ āyasmantaṃ anuruddhaṃ pucchitvaṃ devatānaṃ abhippāyaṃ sutvā mahākassapo kira bho pañcahi bhikkhusatehi saddhiṃ dasabalassa pāde vaṇdissāmīti āgacchati tasmiṃ kira anāgate citako na pajjalati kīdiso bhoso bhikkhu kālo odāto dīgho rasso evarūpe nāma bho bhikkhumhi ṭhito kiṃ dasabalassa parinibbānaṃ nāmāti deci gaṇdhamālādi hatthā paṭipathaṃ gacchiṃsu keci vīthiyo vicittā katvā āgamanamaggaṃ olokayamānā aṭṭhaṃsu. Atha kho āyasmā mahākassapo yena kusinārā makūṭabaṇdhanaṃ nāma mallānaṃ cetiyaṃ, yena bhagavato citako tenupasaṅkami. Upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā tikkhattuṃ citakaṃ padakkhiṇaṃ katvā āvajjentova sallakkhesi-imasmiṃ ṭhāne pādāti tate pādasamīpe ṭhatvā abhiññāpādakaṃ catutthajjhānaṃ samāpajjitvā vuṭṭhāya arasahassa patimaṇḍitā dasabalassa pādā saddhiṃ kappāsa paṭalehi pañcadussayugasatāni suvaṇṇadoṇiṃ vaṇdanacitakañca dvedhā katvā mayhaṃ uttamaṅge sirasi patiṭṭhahantūti adhiṭṭhāsi saha adhiṭṭhāna cittena tāni dussayugādini dvedhā katvā valāhakantarā puṇṇacaṇdo viya pādā nikkhamiṃsu.

Thero vikasita rattapaduma sadise hatthe pasāretvā suvaṇṇavaṇṇe satthu pāde yāva gopphakā bāḷhaṃ gahetva attano siravare patiṭṭhāpesi mahājano taṃ acchariyaṃ disvā ekappahāre neva mahānādaṃ nadi. Gaṇdhamālādīhi pūjetvā yathāruciṃ vaṇdi. Eva pana therena ca mahājanena ca tehi ca pañcahi bhikkhusatehi vaṇdita mattetherassa hatthato muñcitvā alattaka vaṇṇāni bhagavato pādatālāni dāruādisu kiñci acāletvāva yathāṭṭhāne patiṭṭhahiṃsu. Bhagavato pādesu nikkhamantesu vā pavisantesu vā kappāsaaṃsu vā dasātantu vā telabiṇdu vā dārukhaṇḍaṃ vā ṭhānā calitaṃ nāma nāhosi. Sabbaṃ yathāṭṭhāne ṭhitameva ahosi. Uṭṭhahitvā pana atthaṅgate caṇde viya sūriye viya ca tathāgatassa pādesu antarahitesu mahājano mahākaṇditaṃ kaṇdi. Parinibbutakālato adhikataraṃ kāruññaṃ ahosi atha kho devātānubhāvena panesa citake samantato ekappahāreneva pajjali. Jhāyamānassa bhagavato sarīrassa chavi camma maṃsādīnaṃ neva chārikāmattampi antamaso paññāyittha na masi, sumana makula sadisā pana dhotamutta sadisā suvaṇṇasadisā ca dhātuyo avasissiṃsu.

Dīghāyuka buddhānañhi sarīraṃ suvaṇṇakkhaṇdhasadisaṃ ekaghanameva hoti. Bhagavā pana ahaṃna ciraṃ ṭhatvā ṭhatvā parinibbāyāmi. Mayhaṃ sāsanaṃ na tāva sabbattha vitthāritaṃ, tasmā parinibbutassapi me sāsasamattampi dhātuṃ gahetvā attano attano vasanaṭṭhāne cetiyaṃ katvā paricaranto mahājano saggaparāyano hotiti dhātūnaṃ vikiraṇaṃ adhiṭṭhāsi. Kati panassa dhātuyo vippakiṇṇā, kati na vippakiṇṇāti catasso dāṭṭhā, dve akkhakā, uṇhīsanti imā sattadhātuyo na vippakiṇṇā. Sesā vippakiriṃsu. Tattha sabbakhuddakā dhātu sāsapa bījamattā ahosi mahādhātu majjhe bhinna taṇḍulamattā. Atimahatī majjhe bhinnamugga bījamattā ahosi.


我来 译这段巴利文：
此时四位末罗首领沐浴头部，穿上新衣，想要点燃二十拉塔那高的旃檀木柴堆。八人、十六人、三十二人拿着成对的火炬，用棕榈扇扇动，用风箱吹气，都不能使火燃起。于是拘尸那罗的末罗人向阿那律尊者询问柴堆不燃的原因，听说是因为天神的意愿。"大迦叶尊者与五百比丘一起来礼敬十力者双足，在他未到之前柴堆不会燃烧。""尊者，那是什么样的比丘？""白色的、高的、矮的。""原来有这样的比丘在，怎么十力者就般涅槃了呢？"有些人手持香花等前去迎接，有些人装饰街道站着观望来路。
大迦叶尊者来到拘尸那罗的冠束塔庙，来到世尊的柴堆前。到达后偏袒右肩，右绕柴堆三匝，观察思维："在这个地方是双足"，站在双足附近，入于神通基础的第四禅，出定后发愿："愿庄严千种功德的十力者双足连同棉层、五百对衣料、金槽和供养柴堆分开，安置在我的头顶上。"随着发愿心，那些衣料对等分开，双足如云间的满月般显现。
长老伸出如盛开红莲般的手，紧握金色的导师双足直至踝部，安置在自己的头顶上。大众见此稀有事，一齐发出大声。以香花等供养后随意礼拜。当长老和大众及五百比丘礼拜完毕，从长老手中脱离的朱红色世尊足底，不移动木等任何物体，回到原处。在世尊双足出入时，棉絮、十根线、油滴、木块都不曾移动位置。一切都保持原位。然后如月落日沉般，如来双足隐没时，大众大声哭泣。比般涅槃时更加悲伤。
这时由天神威力，柴堆四周一齐燃烧。当世尊遗体焚烧时，皮肤、肌肉等连灰烬都不可见，只余下如素馨花蕾般、如洗净珍珠般、如黄金般的舍利。
长寿佛的身体如黄金块般完整一体。但世尊想："我不久住世般涅槃。我的教法尚未遍传各处，所以即使我般涅槃后，大众取一粒芥子大小的舍利，在各自居处建塔供养，都将往生天界。"因此决意舍利分散。有多少舍利分散，多少未分散？四颗牙齿、两锁骨、顶骨这七颗舍利未分散。其余都分散。其中最小的舍利如芥子大，中等的如碎米粒大，最大的如碎绿豆大。


Daḍḍhe kho pana bhagavato sarīre ākāsato aggabāhumattāpi jaṅghamattāpi tālakkhaṇdhamattāpi udakadhārā patitvā citakaṃ nibbāpesi na kevalaṃ ākāsatoyeva parivāretvā ṭhitasālarukkhānampi sākhattara viṭapantarehi udakadhārā nikkhamitvā nibbāpesuṃ, bhagavato citako mahanto, samantā pathaviṃ bhiṇditvā taṃṅgalasīsamattā udakavaṭṭi eḷika vaṭaṃsaka sadisā gantvā citakameva gaṇhi mallarājāno ca suvaṇṇaghaṭe rajataghaṭe ca pūretvā ābhata nānāgaṇdhodakena suvaṇṇa rajatamayehi aṭṭhadantakehi vikiritvā caṇdanacitakaṃ nibbāpesuṃ. Tattha citake jhayamāne parivāretvā ṭhita sālarukkhānaṃ sākhantarehi viṭapantarehi pattantarehi ca jāle uggacchante pattaṃ vā sākhā vā daḍḍhā nāma natthi kipillikāpi makkaṭakāpi pāṇakāpi jālānaṃ antare neva vicaranti.

Ākāsato patita udakadhārāsupi sālarukkhehi nikkhantौdakadhārāsupi pathaviṃ bhiṇditvā nikkhanta udakadhārāsupi dhammatāva pamāṇaṃ evaṃ citakaṃ nibbāpetvā pana mallarājāno saṇthāgāre catujātigaṇdha paribhaṇḍaṃ kāretvā lāja pañcamāni pupphāni vikiritvā upari celavitānaṃ baṇdhāpetvā suvaṇṇatārakāhi khacetvā tattha gaṇdhadāma mālādāma ratanadāmāni olambetvā satthāgārato yāva makuṭa baṇdhana saṅkhātā sīsappasādhana maṅgalasālā tāva ubhohi passehi sāṇikilañja parikkhepaṃ kāretvā upari celavitānaṃ baṇdhāpetvā suvaṇṇatārakāhi khacetvā tatthāpi gaṇdhadāma mālādāma ratanadāmāni olambetvā maṇidaṇḍehi pañcavaṇṇadhaje ussapetvā samantā dhajapatākā pirikkhipitvā sittasammaṭṭhāsu vīthisu kadaliyo puṇṇaghaṭe ca ṭhapetvā daṇḍadīpikā jāletvā alaṅkata hatthikkhaṇdhe sahadhātūhi suvaṇṇadoṇiṃ ṭhapetvā mālāgaṇdhādīhi pūjetvā sādhukīḷaṃ kīḷantā antonagaraṃ pavesetvā saṇthāgāre sarabhamaya pallaṅke ṭhapetvā upari setacchattaṃ dhārayitvā satti hatthehi purisehi parikkhipāpetvā hatthīhi kumbhena kumbhaṃ paharantehi parikkhipāpetvā tato assehi gīvāya gīvaṃ paharantehi tato rathehi āṇikoṭiyā āṇikoṭiṃ pahantehi tato yodhehi bāhūhi bāhuṃ paharantehi tesaṃ pariyante koṭiyā koṭiṃ paharamānehi dhanūhi parikkhipāpesuṃ.

Iti samantā yojanappamāṇaṃ ṭhānaṃ sannāhagacchitaṃ viya katvā ārakkhaṃ saṃvidahiṃsu. Kasmā panete evamakaṃsūti. Ito purimesu dvīsu sattāhesu te bhikkhusaṅghassa ṭhānanisajjokāsaṃ karontā khādanīya bhojanīyaṃ saṃvidahantā sādhukīḷāya okāsaṃ na labhiṃsu tato tesaṃ ahosi - imaṃ sattāhaṃ sādhukīḷaṃ kīḷissāma. Ṭhānaṃ kho panetaṃ vijjati yaṃ amhākaṃ pamattabhāvaṃ ñatvā kocīdeva āgantvā dhātuyo gaṇhayya-tasmā ārakkhaṃ ṭhapetvā kīḷissāmāti tena te evamakaṃsu.


我来 译这段巴利文：
当世尊遗体焚烧时，从空中降下臂长、小腿长、棕榈树干那么高的水流熄灭柴堆。不仅从空中，围绕的沙罗树的枝干间也流出水流来熄灭。世尊的柴堆很大，周围的地面裂开，出现如犁头大小的水流，如羊角花环般围绕柴堆。末罗王族用金壶银壶装满带来的各种香水，用金银制八齿器具洒水，熄灭旃檀木柴堆。当柴堆燃烧时，周围沙罗树的枝间、条间、叶间虽有火焰升起，但叶子和枝条都没有燃烧，连蚂蚁、蜘蛛等小虫都在火焰间游走。
从空中降下的水流、从沙罗树流出的水流、从地面裂开流出的水流，这都是自然规律。末罗王族熄灭柴堆后，在集会堂涂抹四种香料，撒下以爆米花为第五的花朵，上面系挂布幔，镶嵌金星，悬挂香环、花环、宝环。从集会堂到称为冠束的头饰吉祥堂，两边设置麻布和席子围篱，上面系挂布幔，镶嵌金星，那里也悬挂香环、花环、宝环，竖立宝杖五色旗，周围围绕旗帜幡布。在洒扫干净的街道上摆放芭蕉树和满水罐，点燃灯柱。将装有舍利的金槽放在装饰好的象背上，以花香等供养，举行盛大庆典，迎入城内，安置在集会堂兔皮座上，上面撑起白伞，用持剑的人围绕，用象与象相顶相围绕，然后用马与马相颈相围绕，然后用车与车相轴相围绕，然后用勇士与勇士相臂相围绕，在他们外围用弓手相对围绕。
如此在周围一由旬范围内布置如甲胄般设置守卫。为什么他们要这样做？在此前两个七日中，他们为比丘僧团安排住处坐处，准备硬食软食，没有机会举行盛大庆典。于是他们想："这七天我们要举行盛大庆典。有可能会有人知道我们疏忽而来取走舍利，所以我们要设置守卫后再庆祝。"因此他们这


Atha kho assosi kho rājā māgadho ajātasattu bhagavā kira kusinārāyaṃ parinibbutoti kathaṃ assosi paṭhamamevassa amaccā sutvā cintayiṃsu? Satthā nāma parinibbuto, na so sakkā puna āhariṃtu pothujjanika saddhāya pana amhākaṃ raññā sadiso natthi. Sace esa imināva niyāmena suṇissati, hadayamassa eḷissati rājā kho panambhehi anurakkhitabboti te tisso suvaṇṇadoṇiyo āharitvā catumadhurassa pūretvā rañño santikaṃ gantvā etadavocuṃ. Dve amhehi supinako diṭṭho tassa paṭighātatthaṃ tumhehi dukūlapaṭṭaṃ nivāsetvā yathā nāsāpuṭamattaṃ paññāyati evaṃ catumadhuradoṇiyaṃ nipajjituṃ vaṭṭatīti. Rājā atthavarakānaṃ vacanaṃ sutvā evaṃ hotu tātā’ti sampaṭicchitvā tathā akāsi.

Atheko amacco alaṅkāraṃ omuñcitvā kese parikiriya yāya disāya satthā parinibbuto tadabhimukho hutvā añjalimpaggayha rājānaṃ āha- devamaraṇato muñcanakasatto nāma natthi. Amhākaṃ āyuvaddhakenā cetiyaṭṭhānaṃ puññakkhettaṃ abhisekapiṭṭhikā bhagavā satthā kusinārāyaṃ parinibbutoti rājā sutvā visaññī jāto catumadhuradoṇi usumaṃ muñci rājānaṃ ukkhipitvā dutiyāya doṇiyā nipajjāpesuṃ so saññaṃ labhitvā tāta kiṃ vadathāti pucchi. Satthā mahārāja parinibbutoti, puna visaññi jāto catumadhuradoṇiṃ usumaṃ muñci. Atha naṃ tatopi ukkhipitvā tatiyāya doṇiyā nipajjāpesuṃ so puna saññaṃ paṭilabhitvā tāta kiṃ vadathāti pucchi satthā mahārāja parinibbutoti. Rājā puna visaññī jāto ca madhuradoṇi usumaṃ muñci.

Atha naṃ tatopi ukkhipitvā nahāpetvā matthake ghaṭehi udakaṃ āsiñciṃsu rājā saññaṃ paṭilabhitvā āsanā uṭṭhāya gaṇdhaparibhāvīte maṇivaṇṇakese suvaṇṇaphalaka vaṇṇāya piṭṭhiyaṃ pakiritvā pavāḷaṅguravaṇṇāhi suvaṭṭitaṅgulīhi suvaṇṇabimbaka vaṇṇaṃ uraṃ saṃsibbanto viya gahetvā paridevamāno ummattakaveseneva antaravīthiṃ otiṇṇo so alaṅkata nāṭaka parivuto nagarā nikkhamma jīvakambavanaṃ gantvā yasmiṃ ṭhāne nisinnena bhagavatā dhammo desito taṃ oloketvā bhagavā sabbaññu nanu me imasmiṃ ṭhāne nisīditvā dhammaṃ desayittha tumhe sokasallaṃ vinodayittha. Tumhe mayhaṃ sokasallaṃ nīharittha. Ahaṃ tumhākaṃ saraṇaṃ gato. Idāni pana me paṭivacanampi na detha bhagavāti punappuna paridevitvā nanu bhagavā ahaṃ aññadā evarūpe kāle tuṭṭhe mahābhikkhusaṅghaparivārā jambudīpatale cārikaṃ carathāti suṇāma idāni pana ahaṃ tumhākaṃ ananurūpaṃ ayuttaṃ pavattiṃ suṇāmīti evamādīni ca vattā saṭṭhimattāhi gāthāhi bhagavato guṇaṃ anussaritvā cintesi mama paridevite neva na sijjhati. Dasabalassa dhātuyo āharāpessāmiti mallarājunaṃ dūtañca paṇṇañca pāhesi.


我来翻译这段巴利文：
此时摩揭陀国阿阇世王听说："世尊在拘尸那罗般涅槃了。"他是如何听说的？他的大臣们最先听到后想："导师般涅槃了，无法再请回来。但在凡夫信仰方面，没有人能比我们的国王。如果他这样听到，他的心会碎裂。我们应当保护国王。"他们取来三个金槽，装满四种甜品，来到国王面前说："我们看到两个不祥的梦，为了消除它，您应当穿上细软的衣服，躺在四种甜品槽中，只露出鼻孔。"国王听从大臣们的话说："好吧，孩子们。"就照做了。
然后一位大臣摘下装饰，散乱头发，面向导师般涅槃的方向，举手合掌对国王说："大王，没有生命可以逃脱死亡。我们的寿命增长者、塔庙处的福田、受灌顶者的依靠世尊导师在拘尸那罗般涅槃了。"国王听后昏迷，四种甜品槽发热。他们抬起国王放在第二个槽中。他恢复知觉后问："孩子们，你们说什么？""大王，导师般涅槃了。"他又昏迷，四种甜品槽发热。他们又把他抬起放在第三个槽中。他再次恢复知觉问："孩子们，你们说什么？""大王，导师般涅槃了。"国王又昏迷，四种甜品槽发热。
然后他们把他抬起来沐浴，在头上浇水。国王恢复知觉后从座位起来，把香熏的宝石色头发撒在金板色的背上，用珊瑚芽色的圆满手指抱住金像色的胸部似的悲泣，如疯狂般走到街上。他在装饰的舞者陪同下出城，去到耆婆芒果园，看着世尊坐着说法的地方说："全知的世尊，您不是在这里坐着为我说法，为我拔除忧箭吗？您拔除了我的忧箭。我皈依您。现在您连回应都不给我了，世尊。"他一再悲泣："世尊，我们以前在这样的时候听到您与大比丘僧团一起在阎浮提游行，现在我听到关于您的不合适、不应有的消息。"他用六十个偈颂忆念世尊的功德后想："我的悲泣毫无意义。我要请取十力者的舍利。"就派使者带着书信给末罗王族。


Bhagavāpi khattiyo, ahampi khattiyo, ahampi arahāmi bhagavato sarīrānaṃ thūpañca mahañca kāretunti pesetvā pana sace dassanti suṇdaraṃ, no ce dassanti āharaṇupāyena āharissāmīti caturaṅginiṃ senaṃ sannayhitvā sayampi nikkhantoyeva yathā ca ajātasattu evaṃ vesāliyaṃ licchavirājāno kapilavatthumhi sakyarājāno allakappake bulayo rāmagāmake koḷiyā veṭhadīpake brāhmaṇo pāvāyañca mallā dūtaṃ pesetvā sayampi caturaṅginiyā senāya nikkhamiṃsuyeva tattha pāceyyakā sabbehi āsannatarā kusinārāto tigāvutantare nagare vasanti. Bhagavāpi pāvaṃ pavisitvā kusināraṃ gato. Mahāparihārā panete rājāno parihārā kāreṃntāva pacchato jātā. Te sabbepi sattanagaravāsino āgattvā amhākaṃ dhātuyo vā dentu yuddhaṃ vāti kusinārā nagaraṃ parivārayiṃsu.

Tato mallarājānoetadavocuṃ-bhagavāamhākaṃgāmakkhette parinibbuto, na mayaṃ satthu sāsanaṃ pahiṇimha na gattvā ānayimha. Satthā pasa sayameva āgantvā sāsanaṃ pesetvā amhe pakkosapesi tumhepi kho pana yaṃ tumhākaṃ gāmakkhette ratanaṃ uppajjati na taṃ amhākaṃ detha sadevake loke buddharatanasamaṃ ratanaṃ nāma natthi, evarūpaṃ. Uttamaṃ ratanaṃ labhitvā mayaṃ na dassamāti evaṃ te kalahaṃ vaḍḍhetvā na kho pana tumhehiyeva mātu thanato khiraṃ pītaṃ, amhehipi pītaṃ tumheyeva purisā amhe na purisā hotu hotūti aññamaññaṃ ahaṃkāraṃ katvā sāsana paṭisāsanaṃ pesentā aññamaññaṃ mānagajjitaṃ gajjiṃsu yuddhe pana sati kosinārakānaṃyeva jayo abhavissa, kasmā dhātupāsanatthaṃ āgatā devatā tesaṃ pakkhāahesuṃ.

Tato doṇo brāhmaṇo imaṃ vivādaṃ sutvā ete rājāno bhagavate parinibbutaṭṭhāne vividaṃ karonti na kho panetaṃ patirūpaṃ alaṃ iminā kalahena cūpasamessāmi na nti uṇṇatappadese ṭhatvā dvebhāṇavāraparimāṇaṃ doṇagajjitaṃ nāma avoca tattha paṭṭhamakabhāṇavāre tāva ekapadampi te na jāniṃsu dutiyaka bhāṇavāra pariyosāne’ācariyassa viya bhosaddo, ācariyassa viya bho saddo’ti sabbe nī ravā ahesuṃ sakalajambudīpatale kira kulaghare jāto yebhuyyena tassa na antevāsiko nāma natthi atha so te attano vacanaṃ sutvā tuṇhībhūte viditvā puna etadavoca

‘‘Suṇantu bhonto mama ekavākyaṃ

Amhākaṃ buddho ahu khantivādo,

Na hi sādhayaṃ uttama puggalassa

Sarīrabhaṅge siyā sampahāro

Sabbeva bhonto sahitā samaggā

Sammodamānā karomaṭṭhabhāge,

Vitthārikā hontu disāyu thūpā

Bahujjano cakkhumato pasanno’’ti;

Tatrāyamattho ‘‘amhākaṃ buddho ahu khantivādo‘‘ti buddhabhūmiṃ appatvāpi pāramiyo pūrento khantivāda tāpasakāle dhammapālakumāra kāle chaddantahatthikāle bhūridatta nāgarāja kāle campeyya nāgarāja kāle saṅkhapāla nāgarāja kāle mahākapikāle aññesupi bahūsu jātakesu paresu kopaṃ akatvā khantimeva akāsi. Khantimeva vaṇṇayi, kimaṅga pana etarahi iṭṭhāniṭṭhesu tādilakkhaṇaṃ patto sabbathāpi amhākaṃ buddho khantivādo ahosi.


我来 译这段巴利文：
"世尊是刹帝利，我也是刹帝利，我也应该为世尊的舍利建造大塔"，他派遣使者后想："如果他们给就好，如果不给我就用方法取来。"他整顿四兵出发。如同阿阇世王一样，毗舍离的离车王族、迦毗罗卫的释迦王族、阿拉卡帕的布利族、罗摩村的拘利族、毗陀洲的婆罗门、波婆城的末罗族也都派遣使者，自己也率四兵出发。其中东方诸人最接近拘尸那罗，住在三伽浮多外的城市。世尊也经过波婆城到达拘尸那罗。这些大势力的国王带着随从后来。七个城市的居民都来到拘尸那罗城外说："要么给我们舍利，要么开战。"
于是末罗王族说："世尊在我们的村田中般涅槃，我们没有派遣邀请，也没有去迎请。导师自己来到后派遣邀请召唤我们。你们在自己村田中得到珍宝时也不给我们。在天人世界中没有比佛宝更珍贵的宝物，得到如此殊胜的珍宝我们不会给。"他们这样增长争端："不仅是你们从母亲乳房吸过奶，我们也吸过。不仅你们是男子汉，我们也是男子汉。好吧！"他们互相表示我慢，来回派遣使者，互相发出骄慢的咆哮。如果开战，拘尸那罗人必定胜利，因为来礼拜舍利的天神都站在他们一边。
然后婆罗门陀那听到这争端后想："这些国王在世尊般涅槃处发生争端，这是不恰当的。够了，我要平息这争端。"他站在高处说出名为陀那咆哮的两诵偈。在第一诵中他们一个字也不懂，第二诵结束时都说"像老师的声音，像老师的声音"而安静下来。据说在整个阎浮提大陆的好家庭出生的人，大多都是他的学生。然后他见他们听了他的话而安静，又说道：
"请听诸位我一言，
我们的佛是忍辱说者，
最上人的遗体分配，
不应该引起冲突。
愿诸位和合一致，
欢喜地分作八份，
各方广建佛塔，
使众人对具眼者生信。"
这里的含义是："我们的佛是忍辱说者"，即使在未达到佛地时圆满波罗蜜时，在忍辱仙人时、法护王子时、六牙象时、布利达多龙王时、瞻波龙王时、僧伽波罗龙王时、大猿时，以及其他许多本生故事中，对他人不生嗔怒，只修忍辱，只赞叹忍辱。何况现在已经在可意不可意中达到平等相，我们的佛陀在一切方面都是忍辱说者。


Tassa evaṃ vidhassa na hi sādhaya uttamapuggalassa sarīrabhaṅge siyā sampahāro, ‘‘na hi sādhayanti‘‘na hi sādhu ayaṃ, ‘‘sarīrabhaṅgeti sarīra bhaṅganimittaṃ dhātukoṭṭhāsahetūti attho ‘‘siyā sampahāro‘‘ti āyudha sampahāro na hi sādhu siyāti vuttaṃ hoti. ‘‘Sabbeva bhonto sahitā‘‘ti sabbeva bhavanto sahitā bhotha mā bhijjittha. ‘‘Samaggāti‘‘ kāyena vācāya ca ekasannipātā ekavacanā samaggā bhotha ‘‘sammodamānā‘‘ti cittenāpi aññamaññaṃ modamānā bhotha.’Karomaṭṭhabhāge‘‘ti bhagavatā sarīrāni aṭṭhabhāge karoma. ‘‘Cakkhumato‘‘ti pañcahi cakkhuhī cakkhutā buddhassa, na kevalaṃ tumheyeva bahujjano pasanno tesu ekopi laddhu ayutto nāma natthiti bahuṃ kāraṇaṃ vatvā saññāpesi.

Atha sabbepi rājāno evamāhaṃsu-tena hi brāhmaṇa tvaññeva bhagavato sarīrāni aṭṭhadhā samaṃ suvibhattaṃ vibhajāhīti. Evaṃ bhoti kho doṇo brāhmaṇo tesaṃ rājūnaṃ paṭissutvā dhātuyo samaṃ suvibhattaṃ vibhaji.

Tatrāyamanukkamo doṇo kira tesaṃ paṭissutvā suvaṇṇadoṇiṃ vivarāpesi. Rājāno āgantvā doṇiyaṃ yevatā suvaṇṇavaṇṇā dhātuyo disvā bhagavā sabbaññu pubbe mayaṃ tumhākaṃ dvattiṃsa lakkhaṇa patimaṇḍitaṃ chabbaṇṇabuddharasmikhacitaṃ suvaṇṇavaṇṇaṃ sarīraṃ addasāma idāni pana suvaṇṇavaṇṇā dhātuyova avasiṭṭhā jātā, na yuttamidaṃ bhagavā tumhākanti parideviṃsu. Brāhmaṇo tasmiṃ samaye tesaṃ pamattabhāvaṃ ñatvā dakkhiṇadāṭhaṃ gahetvā veṭhantare ṭhapesi atha pacchā samaṃ suvibhattaṃ vibhaji. Sabbāpi dhātuyo pākatika nāḷiyā soḷasa nāḷiyo ahosuṃ. Ekeka nagaravāsino dve dve nāḷiyo labhiṃsu.

Brāhmaṇassa pana dhātuyo vibhajantasseva sakkodevānamiṇdo kena nu kho sadevakassa lokassa kaṅkhācchedanāya catusaccakathāya paccayabhūtā bhagavato dakkhiṇadāṭhā gahitāti olokento brāhmaṇena gahitāti disvā brāhmaṇo dāṭhāya anucchavikaṃ sakkāraṃ kātuṃ na sakkhissati gaṇhāmi nanti veṭhantarato gahetvā suvaṇṇa caṅgoṭake ṭhapetvā devalokaṃ netvā cuḷāmaṇī cetiye patiṭṭhāpesi brāhmaṇopi dhātuyo vibhajitvā dāṭhaṃ apassanto kena me ṭhā gahitāti pucchitumpi nāsakkhi. Nanu tayā dhātuyo vibhajitā, kiṃ tvaṃ paṭhamaṃyeva attano dhātūhi atthibhāvaṃ na aññāsīti, attani dosāropanaṃ sampassamāno mayhampi koṭṭhāsaṃ dethāti vattumpi nāsakkhi.

Tato ayaṃ suvaṇṇakumbhopi dhātugatikoyeva yena tathāgatassa dhātuyo minitā. Imassāhaṃ thūpaṃ karissāmīti cintetvā imaṃ me bhonto kumbhaṃ dadantūti āha tato rājāno brāhmaṇassa kumbhamadaṃsu pipphalivaniyāpi kho moriyā bhagavato parinibbutabhāvaṃ sutvā bhagavāpi khattiyo, mayampi khattiyo mayampi, arahāma labhituṃ bhagavato sarīrānaṃ bhāganti dūtaṃ pesetvā yuddha sajjā nikkhamitvā āgatā tesaṃ rājāno evamāhaṃsu - natthi bhagavato sarīrānaṃ bhāgo, vibhattāni bhagavato sarīrāni ito aṅgāraṃ garathāti. Te tato aṅgāraṃ hariṃsu.


我来 译这段巴利文：
对如此这般的最上人，因遗体分配而发生武器冲突是不善的。"不善"即不好，"遗体分配"意为因舍利部分、为了舍利份额。"发生冲突"即武器冲突不应发生的意思。"愿诸位和合"即愿一切尊者和合，不要分裂。"一致"即身口集会一处、言语一致。"欢喜"即心意相互欢悦。"分作八份"即将世尊遗体分作八份。"具眼者"即具有五眼的佛陀，不仅你们，众多人对他生信，其中没有一个不应得到的。他说了许多理由使他们信服。
然后所有国王都说："那么婆罗门，就请你将世尊遗体平等地分成八份。""好的。"婆罗门陀那应允那些国王后，将舍利平等地分配。
这里是顺序：据说陀那应允后令人打开金槽。国王们来到金槽旁看到金色舍利说："全知的世尊，以前我们见到你庄严三十二相、闪耀六色佛光的金色身体，现在只剩下金色舍利，这不合适啊，世尊。"他们悲叹。婆罗门在那时知道他们疏忽，取了右牙放在头巾中，然后平等地分配。所有舍利共十六纳利量。每个城市的居民得到两纳利。
当婆罗门分配舍利时，帝释天王观察："谁拿走了能为天人世界断疑、说四谛之缘的世尊右牙？"看到婆罗门拿走后想："婆罗门无法对牙作适当供养，我要拿走。"就从头巾中取出，放在金盒中，带到天界安置在顶髻塔中。婆罗门分配舍利后看不到牙，连问"谁拿走我的牙"都不敢，想到"你不是已经分配了舍利，为什么一开始没有确认自己的舍利份额"，看到自己有过失，连"给我也一份"都不敢说。
然后想："这金槽也属于舍利，因为用它量度如来舍利。我要为它建塔。"就说："请诸位给我这个槽。"于是国王们把槽给了婆罗门。毗卑利（Pipphalivana）的摩利耶族听说世尊般涅槃，想："世尊是刹帝利，我们也是刹帝利，我们也应得到世尊舍利的份额。"派遣使者，准备作战而来。国王们对他们说："没有世尊舍利的份额了，世尊舍利已经分配完，从这里拿些灰去吧。"他们就从那里取走了灰。


Atha kho rājā ajātasattu kusinārāya ca rājagahassa ca antare pañcavīsati yojanamaggaṃ aṭṭha usabhavitthataṃ samatalaṃ kāretvā sādisaṃ mallarājāno makuṭabaṇdhanassa ca saṇthāgārassa ca antare pūjaṃ kāresuṃ tādisaṃ pañcavīsatiyojanepi magge pūjā kāretvā lokassa anukkaṇṭhanatthaṃ sabbattha antarāpaṇe pasāretvā suvaṇṇadoṇiyaṃ pakkhittadhātuyo sattipañjarena parikkhipāpetvā attano vijite pañcayojanasata parimaṇḍale manusse sannipātāpesi.

Te dhātuyo gahetvā kusinārāto dhātukīḷaṃ kīḷantā nikkhamitvā yattha yattha vaṇṇavantāni pupphāni passanti, tattha tattha dhātuyo satti antare ṭhapetvā tesaṃ pupphānaṃ khīṇakāle gacchanti. Rathassa dhuraṭṭhānaṃ pacchimaṭṭhāne sampatte satta divase sādhukīḷaṃ kīḷanti evaṃ dhātuyo gahetvā āgacchantānaṃ sattavassāni sattamāsāni satta ca divasāni vitivattāni micchādiṭṭhikā samaṇassa gotamassa parinibbuta kālato paṭṭhāya balakkārena sādhukīḷikāya upaddutamhā, sabbe no kammantā naṭṭhāti ujjhāyantā manaṃ padūsetvā chaḷāsītisahassamattā apāye nibbattā, khīṇāsava āvajjitvā mahājano manaṃ padūsetvā apāye nibbattoti sakkaṃ devarājānaṃ disvā dhātu āharaṇupāyaṃ karissāmāti tassa santikaṃ gantvā tamatthaṃ ārocetvā dhātu āharaṇupāyaṃ kārohi mahārājāti āhaṃsu. Sakko āha ‘‘puthujjano nāma ajātasattunā samo saddho natthi, na so mama vacanaṃ karissati api ca kho māravibhisakasadisaṃ vibhīsakaṃ dassessāmi yakkha gāhaka khipanaka arocake karissāmi tumhe ’mahārāja amanussā kupitā, dhātuyo āharāpethāti’. Vadeyyātha evaṃ so āharāpessatīti. Atha kho sakko taṃ sabbaṃ akāsi.

Therāpi rājānaṃ upasaṅkamitvā mahārāja amanussā kupitaṃ, dhātuyo āharāpehīti bhaṇiṃsu rājā na tāva bhante mayhaṃ cittaṃ tussati. Evaṃ santepi āharatūti āha sattame divase dhātuyo āhariṃsu. Evaṃ āhatadhātuyo gahetvā rājā rājagahe thupamakāsi itarepi rājāno attano attano balānurūpena nīharitvā sakasakaṭṭhāne thūpamakaṃsu. Doṇipi brāhmaṇo piphphalīvaniyāpi moriyā sakasakaṭṭhāne thūpamakaṃsūti.

Eko thūpo rājagahe - eko vesāliyā pure,

Eko kapilavatthusmiṃ - eko ca allakappake;

Eko thūpo rāmagāme - eko ca veṭhadīpake,

Eko pāceyyake malle - eko ca kusinārake;

Ye te sārīrikā thūpā - jambuvadīpe patiṭṭhitā;

Aṅgārakumbhathūpehi - dasa thūpā bhavanti te;

Dasāpi thūpā purisuttamassa ye-

Yathānurūpaṃ nararāja pūjitā,

Sabbena lokena sadevakena te-

Namassaneyyāca bhavanti sabbadāti;

Dasathūpakathā



我来 译这段巴利文：
然后阿阇世王在拘尸那罗和王舍城（现在的拉贾格利哈）之间二十五由旬的道路上修建八牛长宽的平坦道路。末罗王族在冠束和集会堂之间也作同样的供养。在二十五由旬的路上也作同样供养，为了使人们不厌倦，到处设立市场，将装在金槽中的舍利用矛阵围绕，召集自己领地五百由旬范围内的人们。
他们取舍利从拘尸那罗出发，举行舍利供养庆典，在哪里看到美丽的花朵，就在哪里把舍利放在矛阵中，花朵凋谢时就继续前进。当车辕从后方到达时，举行七天的盛大庆典。这样带着舍利前进，过了七年七月七天。邪见者说："自从沙门乔达摩般涅槃以来，我们被强迫参加盛大庆典，所有工作都荒废了。"他们抱怨心生恶念，约八万六千人投生恶道。漏尽者观察到"大众心生恶念投生恶道"，见到帝释天王后想"我们要想办法取回舍利"，就去到他面前说明此事："大王，请想办法取回舍利。"帝释说："没有凡夫的信心能比阿阇世王的强，他不会听我的话。但我要显示如魔王恐怖般的恐怖相，制造夜叉、附身、发疯、厌食。你们要说'大王，非人发怒了，请取回舍利。'这样他就会取回。"然后帝释就这样做了。
长老们也去见国王说："大王，非人发怒了，请取回舍利。"国王说："尊者们，我的心还不满意。即便如此，还是取回吧。"到第七天就取回了舍利。取得舍利后，国王在王舍城建塔，其他国王也按各自能力取回，在各自地方建塔。婆罗门陀那和毗卑利的摩利耶族也在各自地方建塔。
一塔在王舍城，一座在毗舍离城，
一座在迦毗罗卫，一座在阿拉卡帕，
一塔在罗摩村，一座在毗陀洲，
一座在东方末罗，一座在拘尸那罗。
这些舍利塔，建立在阎浮提，
连同灰罐塔，共有十座塔。
这十座最上人之塔，
为人王如法供养，
为天人世界一切，
永远应当礼拜。
十塔之说

10. Evaṃ patiṭṭhitesu pana thūpesu mahākassapatthero dhātūnaṃ antarāyaṃ disvā ajātasattuṃ upasaṅkamitvā mahārāja ekaṃ dhātunidhānaṃ kātuṃ vaṭṭatiti āha sādhu bhante nidhānakammaṃ tāva mama hotu, dhātuyo pana kathaṃ āharāpemiti. Na mahārāja dhātu āharaṇaṃ tuyhaṃ bhāro, amhākaṃ bhāroti. Sādhu bhante tumhe dhātuyo āharatha. Ahaṃ dhātunidhānaṃ karissāmīti. Thero tesaṃ tesaṃ rājakulānaṃ paricaraṇamattakameva ṭhapetvā sesedhātuyo āhari.

Rāmagāme pana dhātuyo nāgā gaṇhiṃsu tāsaṃ antarāyo natthi, anāgate laṅkādīpe mahāvihāre mahācetiyamhi nidhiyissa nīti. Tā na āharittha, sesehi sattahi nagarehi āharitvā rājagahassa pācīna dakkhina disābhāge ṭhapetvā imasmiṃ ṭhāne yo pāsāṇo atthi, so antaradhāyatu, paṃsu suvisuddhā hotu, udakañca mā uṭṭhahatūti adhiṭṭhāsi.

Rājā taṃ ṭhānaṃ khaṇāpetvā tato uddhaṭa paṃsunā iṭṭhikā kāretvā asīti mahāsāvakānaṃ thūpe kāreti idha rājā kiṃ kārehīti pucchantānampi mahāsāvakānaṃcetiyā nīti vadanti na koci dhātunidhānabhāvaṃ jānāti asītihatthagambhīre pana tasmiṃ padese jāte heṭṭhā lobhasattharaṃ sattharāpetvā tattha thūpārāme cetiya gharappamāṇaṃ tambalohamayaṃ gehaṃ kārāpetvā aṭṭhaṭṭha hari caṇdanādimaye karaṇḍe ca thūpe ca kārāpesi.

Atha kho bhagavato dhātuyo haricaṇdana karaṇḍe pakkhipitvā taṃ haricaṇdanaṃ karaṇḍaṃ aññasmiṃ haricaṇdana karaṇḍe tampi aññasminti evaṃ aṭṭha haricaṇdana karaṇḍe ekato katvā eteneva upāyena aṭṭha karaṇḍe aṭṭhasu haricaṇdana thūpesu aṭṭha haricaṇdanathūpe aṭṭhasu lohitacaṇdana karaṇḍesu, aṭṭha lohitacaṇdanakaraṇḍe aṭṭhasu lohitacaṇdanathūpesu, aṭṭhalohita caṇdanathūpe aṭṭhasu dantakaraṇḍesu, aṭṭha dantakaraṇḍe aṭṭhasu dantathūpesu, aṭṭhadantathūpe aṭṭhasusabba ratanakaraṇḍesu, aṭṭha sabba ratanakaraṇḍe aṭṭhasu sabbaratanathūpesu, aṭṭha sabbaratana thūpe aṭṭhasu suvaṇṇakaraṇḍesu. Aṭṭhasuvaṇṇakaraṇḍe aṭṭhasu suvaṇṇathūpesu, aṭṭhasuvaṇṇathūpe aṭṭhasurajatakaraṇḍesu, aṭṭha rajatakaraṇḍe aṭṭhasu rajatathūpese aṭṭha rajatathūpe aṭṭhasu maṇikaraṇḍesu aṭṭhamaṇikareṇḍaaṭṭhasuvaṇṇathūpesu, aṭṭha maṇithūpe aṭṭhasu lohitaṅka karaṇḍesu, aṭṭhalohitaṅka karaṇḍe aṭṭhasu lohitaṅkathūpesu, aṭṭha lohitaṅkathūpe aṭṭhasu masāragallathūpesu, aṭṭha masāragallathūpe aṭṭhasu phalika karaṇḍesu, aṭṭha phaḷika karaṇḍe aṭṭhasu phaḷikathūpesu pakkhipi sabba uparimaṃ phaḷikacetiyaṃ thūpārāma cetiyappamāṇaṃ ahosi.

Tassa uparisabbaratanamayaṃ gehaṃ kāresi tassa upari suvaṇṇamayaṃ, tassa upari rajatamayaṃ, tassa upari tambalohamayaṃ gehaṃ kāresi tattha sabbaratanamayaṃ vālukaṃ okiritvā jalaja thalaja pupphānaṃ sahassāni vippakiritvā addhacchaṭṭhāni jātakasatāni āsīti mahāthere suddhodana mahārājānaṃ mahāmāyādeviṃ satta sahajāte sabbānetāni suvaṇṇamayāneva kāresi pañcapañcasate suvaṇṇarajatamaye puṇṇaghaṭe ṭhapāpesi pañcasuvaṇṇadhajasate pañcasate suvaṇṇadīpake ca kārāpetvā sugaṇdhatelassa pūretvā tesu dukūlavaṭṭiyo ṭhapesi.


我来翻译这段巴利文：
当塔建立后，大迦叶长老见到舍利有危险，就去见阿阇世王说："大王，应当做一个舍利储藏。"国王说："好的，尊者，让储藏工作由我来做，但如何取回舍利呢？""大王，取回舍利不是你的责任，是我们的责任。""好的，尊者，你们取回舍利，我来做舍利储藏。"长老只留下各王族供养的一部分，取回其余舍利。
但罗摩村的舍利被龙族取走，这些没有危险，将来会在楞伽岛大寺的大塔中储藏。这些没有取回，从其余七个城市取回后，放在王舍城东南方，决意："此处的石头要消失，泥土要清净，水不要涌出。"
国王令人挖掘那个地方，用挖出的泥土制砖，为八十大声闻建塔。当人们问"国王在这里建什么"时，就说"大声闻的塔"，没人知道是舍利储藏。在那八十肘深的地方，下面铺设铜板，在那里建造与塔园塔殿同样大小的铜屋，制造八个黄檀等木盒和塔。
然后将世尊舍利放入黄檀木盒中，将那个黄檀木盒放入另一个黄檀木盒，那个又放入另一个，如此八个黄檀木盒放在一起。用同样方法，八个盒子放在八个黄檀塔中，八个黄檀塔放在八个红檀木盒中，八个红檀木盒放在八个红檀塔中，八个红檀塔放在八个象牙盒中，八个象牙盒放在八个象牙塔中，八个象牙塔放在八个一切宝盒中，八个一切宝盒放在八个一切宝塔中，八个一切宝塔放在八个金盒中，八个金盒放在八个金塔中，八个金塔放在八个银盒中，八个银盒放在八个银塔中，八个银塔放在八个宝石盒中，八个宝石盒放在八个宝石塔中，八个宝石塔放在八个红玉盒中，八个红玉盒放在八个红玉塔中，八个红玉塔放在八个猫眼石塔中，八个猫眼石塔放在八个水晶盒中，八个水晶盒放在八个水晶塔中。最上面的水晶塔与塔园塔同样大小。
在其上建造一切宝所成的屋，其上建造金所成的屋，其上建造银所成的屋，其上建造铜所成的屋。在那里撒下一切宝所成的沙，散布千种水生陆生花朵，制造五百五十本生故事、八十大长老、净饭大王、摩诃摩耶夫人、七位同生者，这些都用金制成。安置五百金银满水罐，制造五百金旗和五百金灯，装满香油，在其中放置细布灯芯。


Athāyasmā mahākassapo mālā mā milāyantu. Gaṇdhā mā vinassantu, dīpā mā vijjhāyantūti adhiṭṭhahitvā suvaṇṇapaṭṭaakkharāni chiṇdāpesi. Anāgate piyadāso nāma kumāro chattaṃ ussāpetvā asoko nāma dhammarājā bhavissati so imaṃ dhātuyo vitthārikā karissatīti rājā sabbapasādhanehi pūjetvā ādito paṭṭhāya dvāraṃ pidahanto nikkhami tambalohadvāraṃ pidahitvā āviñjana rajjuyaṃ kuñcikamuddikaṃ baṇdhi tattheva mahantaṃ maṇikkhaṇdhaṃ ṭhapesi anāgate daḷiddarājāno imaṃ maṇiṃ gahetvā dhātūnaṃ sakkāraṃ karontūti akkharāni chiṇdāpesī.

Sakko devarājā vissakammaṃ āmantetvā’tāta, ajātasattunā dhātunidhānaṃ kataṃ. Ettha ārakkhaṃ ṭhapehi’ti pahiṇi so āgantvā vāḷasaṅghāṭayantaṃ yojesi. Kaṭṭharūpakāni tasmiṃ dhātugabbhe phaḷikavaṇṇa khagge gahetvā vātasadisena vegena anupariyāyantaṃ yojetvā ekāya eva āṇivā baṇdhitvā samantato giñjaka vasathākārena silāparikkhepaṃ katvā upari ekāya pidahitvā paṃsuṃ pakkhipitvā bhūmiṃ samaṃ katvā tassupari pāsāṇathūpaṃ patiṭṭhāpesi.

Dhātunidhāna kathā



我来翻译这段巴利文：
然后大迦叶尊者决意："花不要凋谢，香不要消失，灯不要熄灭。"让人刻下金板文字："未来有一位名叫吉祥的王子举起伞盖，成为名叫无忧的法王，他将使这些舍利广布。"国王以一切庄严供养后，从开始处关闭门而出，关闭铜门，在牵引绳上系上钥匙戒指，在那里放置一大块宝石，让人刻下文字："未来贫穷的国王取这宝石来供养舍利。"
帝释天王唤来毗首羯磨说："孩子，阿阇世王做了舍利储藏。在这里设置守护。"他来到后，安装野兽机关。在那舍利室中安置手持水晶色剑的木偶，以风一样的速度环绕运转，用一个轴固定，周围用砖屋形式围砌石墙，上面用一块盖住，装入泥土，使地面平坦，在其上建立石塔。
舍利储藏的故事

11. Evaṃ niṭṭhite dhātunidhāne yāvatāyukaṃ ṭhatvā thero parinibbuto, rājāpi yathākammaṃ gato, tepi manussā kālakatā, aparabhāge piyadāso kumāro chattaṃ ussāpetvā asoko nāma dhamma rājā hutvā tā dhātuyo gahetvā jambudīpe caturāsītiyā cetiya sahassesu patiṭṭhāpesi. Kathaṃ biṇdusārassa kira ekasataṃ puttā ahesuṃ te sabbe asoko attanā saddhiṃ ekamātikaṃ tissa kumāraṃ ṭhapetvā ghātesi. Ghātento cattāri vassāni anabhisitto rajjaṃ kāretvā catunnaṃ vassānaṃ accayena tathāgatassa parinibbānato dvinnaṃ vassasatānaṃ upari aṭṭhārasame vasse sakalajambudīpe ekarajjābhisekaṃ pāpuṇi.

Abhisekānubhāvena imā rājiddhiyo āgatā mahāpathaviyā heṭṭhā yojanappamāṇe āṇā pavatti, tathā upari ākāse, anotattadahato aṭṭhahi kājehi soḷasa pānīyaghaṭe divase divase devatā āharanti. Yato sāsane uppannasaddho hutvā aṭṭha ghaṭe bhikkhusaṅghassa adāsi dve ghaṭe saṭṭhimattānaṃ tipiṭaka bhikkhunaṃ dveghaṭe aggamahesiyā asaṇdhimittāya cattāro ghaṭe attanā paribhuñji. Devatā eva himavante nāgalatā dantakaṭṭha nāma atthi siniddhā mudukaṃ rasavantaṃ, taṃ divase divase ābhiranti yena rañño ca aggamahesiyā ca soḷasannaṃ nāṭakasahassānaṃ saṭṭhimattānaṃ bhikkhusahassānaṃ devasikaṃ dantapoṇakiccaṃ nipphajji.

Devasikamevassa devatā agadāmalakaṃ agadaharīṭakaṃ suvaṇṇavaṇṇañca gaṇdhasampannaṃ ambapakkaṃ āharanti tathā chaddanta dahato pañcavaṇṇaṃ nivāsana pārupaṇaṃ, pītakavaṇṇaṃ hatthapuñchanaka paṭṭaṃdibbañcajānakaṃ āharanti devasikameva panassa anulepagaṇdhaṃ pārupanatthāya asuttamayikaṃ sumanapupphapaṭaṃ mahārahañca añjanaṃ nāgabhavanato nāgarājāno āharanti. Chaddantadaheyeva uṭṭhitassa sālino nava cāha sahassāni divase divase suvā āharanti. Mūsikā nitthusa kaṇe karonti ekopi khaṇḍataṇḍulo na hoti. Rañño sabbaṭṭhānesu ayameva taṇḍulo paribhogaṃ gacchati. Madhumakkhikā madhuṃ karonti. Kammārasālāsu acchā kūṭaṃ paharanti. Dīpikā cammāni cālenti karavīka sakuṇā āgattvā madhurassaraṃ vikujentā rañño balikammaṃ karonti.


我来翻译这段巴利文：
当舍利储藏完成后，长老活到寿终后般涅槃，国王也随业而去，那些人也都死亡。之后吉祥王子举起伞盖，成为名叫无忧的法王，取那些舍利安置在阎浮提八万四千塔中。如何呢？据说频头娑罗有一百个儿子，无忧王除了同母弟帝须王子外，杀死了所有兄弟。在杀戮时，未受灌顶统治四年，四年过后，在如来般涅槃后二百一十八年，获得整个阎浮提的统一王位灌顶。
由灌顶威力，获得这些王威：在大地下一由旬范围内命令生效，空中也是如此。天神每天从无热池带来八担十六水罐。因此他对教法生起信心后，给僧团八罐，给六十位三藏比丘两罐，给第一皇后阿珊达密陀两罐，自己用四罐。天神每天从喜马拉雅山带来名为龙藤的牙刷木，滑软有味，因此国王、第一皇后、一万六千舞女和六万比丘每天能完成刷牙工作。
天神每天带来药用余甘子、药用诃子，和金黄色香熟芒果。同样从六牙池带来五色的内衣外衣，黄色手巾和天织布。龙王每天从龙界带来涂抹香、不用线织的茉莉花布和贵重的眼药。鹦鹉每天从六牙池带来九千载生长的稻米。老鼠把它们弄成无糠米，连一粒破米都没有。这种米在国王所有地方都用于食用。蜜蜂酿蜜。在铁匠铺里，熊敲打铁砧。豹子晃动皮革。迦陵频伽鸟来发出甜美的鸣声为国王作祭祀。


Imāhi iddhīhi samannāgato rājāeka divasaṃ suvaṇṇa saṅkhalika baṇdhanaṃ pesetvā catunnaṃ buddhānaṃ adhigata rūpadassanaṃ kappāyukaṃ mahākāḷa nāgarājānaṃ ānayitvā setacchattassa heṭṭhā mahārahe pallaṅke nisīdāpetvā aneka satavaṇṇehi jalaja thalaja pupphehi suvaṇṇapupphehi ca pūjaṃ katvā sabbālaṅkāra patimaṇḍitehi ca soḷasahi nāṭaka sahassehi samantato parikkhipitvā anantañāṇassa tāva me saddhammavara cakkavattino sammāsambuddhassa rūpaṃ imesaṃ akkhīnaṃ āpāthaṃ karohīti nibbattāsīti anubyañjana patimaṇḍitaṃ dvattiṃsa mahā purisa lakkhaṇa sassirīkatāya vikasita kamalupphala puṇḍarīka patimaṇḍitamiva salilatalaṃ tārāgaṇaraṃsijāla visaravipphutasobhāsamujjalamivagaganatalaṃ nīla-pīta-lohitādi bheda vicittavaṇṇaraṃsi vinaddha byāmappabhā parikkhepa vilāsitāya sañjhappabhānurāga iṇdadhanu vijjullatā parikkhittamiva kanakagiri sikharaṃ nānāvirāga vimalaketumālā samujjalitacārumatthakasobhaṃ nayanarasāyanamiva brahmadeva-manuja nāga-yakkha gaṇānaṃ buddharūpaṃ passanto sattadivasaṃ akkhipūjaṃ nāma akāsi

Rājā kira abhisekaṃ pāpuṇitvā tīṇiyeva saṃvaccharāni bāhiraka pāsaṇḍaṃ parigaṇhi catutthe saṃvacchare buddhasāsane pasīdinaṃ brāhmaṇa jātiya pāsaṇḍānañca paṇḍaraṅga paribbājakānañca saṭṭhisahassamattānaṃ niccabhattaṃ paṭṭhapesi.

Asoko pitarā pavattitaṃ dānaṃ attano antepure tatheva dadamāno ekadivasaṃ sīhapañjare ṭhito upasama paribāhirena ācārena bhuñjamāne asaṃyatiṇdriye avinita iriyāpathe disvā cintesi īdisaṃ dānaṃ upaparikkhitvā yuttaṭṭhāne dātuṃ vaṭṭatiti evaṃ cintetvā amacce āha. Gacchatha bhaṇe attano attano sādhusammate samaṇa brāhmaṇe antepuraṃ atiharatha, dānaṃ dassāmāti amaccā sādhu devāti rañño paṭissutvā te te paṇḍaraṅga paribbājakājīvaka nigaṇṭhādayo ānetvā ime mahārāja amhākaṃ arahantoti āhaṃsu.

Atha rājā antepure uccāvacāni āsanāni paññāpetva āgacchantūti vatvā āgatāgate āha attano attano anurūpe āsane nisīdathāti ekacce bhaddapīṭhake ekacce phalakapīṭhakese nisīdiṃsu. Taṃ disvā rājā natthi etesaṃ antesāroti ñatvā tesaṃ anurūpaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ datvā uyyojesi.

Evaṃ gacchante kāle eka divasaṃ sīhapañjare ṭhito addasa nigrodha sāmaṇeraṃ rājaṅgaṇena gacchantaṃ dantaṃ guttaṃ santindriyaṃ iriyāpatha sampannaṃ. Ko panāyaṃ nigrodho nāma, biṇdusāra rañño jeṭṭhaputtassa sumanarāja kumārassa putto. Tatrāyaṃ ānupubbī kathā-biṇdusāra rañño kira dubbalakāleyeva asoka kumāro attanā laddhaṃ ujjenirajjaṃ pahāya āgantvā sabbaṃ nagaraṃ attano hatthagataṃ katvā sumana rājakumāraṃ aggahesi.

Taṃ divasameva sumanassa rājakumārassa sumanā nāma devī paripuṇṇagabbhā ahosi. Sā aññātakavesena nikkhamitvā avidūre aññataraṃ caṇḍālagāmaṃ sandhāya gacchanti, jeṭṭhaka caṇḍālassa gehato avidūre ekasmiṃ nigrodha rukkhe adhivatthāya devatāya ito sumaneti vahantiyā saddaṃ sutvā tassā samīpaṃ gatā devatā attano ānubhāvena ekaṃ sālaṃ nimmiṇitvā ettha vasāhiti padāsi. Sā taṃ sālaṃ pāvisi. Gatadivaseyeva puttaṃ vijāyi.


我来翻译这段巴利文：
具备这些神通的国王一天派遣金链，召来见过四佛、寿命一劫的大黑龙王，让他坐在白伞下的贵重座椅上，用数百种水生陆生花和金花供养，用装饰着一切饰物的一万六千舞女围绕，说："请让我这双眼睛见到无量智、正法轮王、正等正觉者的形象。"他见到庄严八十种随好、三十二大人相，如莲花盛开庄严的水面，如星群光芒闪耀的天空，以青黄赤等各色光芒缠绕的一寻光环庄严，如黄昏阳光、彩虹、闪电围绕的金山之巅，顶上闪耀着各色清净幢幡，如梵天、天人、人类、龙族、夜叉众的眼药，他见到佛像做了七天的眼供养。
据说国王获得灌顶后三年信奉外道，第四年对佛教生信，为六万婆罗门种的外道和白衣游行者设立常食。
阿育王在自己的内宫继续父亲设立的布施，一天站在狮子窗看到他们不摄诸根、威仪未调伏地吃着远离寂静的饮食，想："这样的布施应当考察后给适当的对象。"这样想后对大臣说："去把你们各自认为善良的沙门婆罗门带到内宫来，我要布施。"大臣说："好的，陛下。"应允国王后，带来那些白衣游行者、邪命外道、尼乾子等说："大王，这些是我们的阿罗汉。"
然后国王在内宫设置高低座位说："请来。"对来的人说："请各自坐在适当的座位上。"有些坐在贵重椅子上，有些坐在木椅上。见此，国王知道"这些人没有内在精髓"，给了他们适当的硬食软食后送走。
时日这样过去，一天他站在狮子窗看见尼拘律沙弥走过王庭，调御、守护、诸根寂静、威仪具足。这位尼拘律是谁呢？是频头娑罗王长子须摩那王子的儿子。这里是顺序故事：据说当频头娑罗王衰弱时，阿育王子放弃得到的郁阇尼（现在的乌贾因）王位而来，使整个城市落入自己手中，抓住须摩那王子。
那天须摩那王子的妃子须摩那怀胎已满。她穿上不为人知的衣服出去，朝着不远处的一个旃陀罗村走去，听到住在首领旃陀罗家附近一棵尼拘律树的神说"来这里，须摩那"的声音后去到神的附近。神用自己的威力化现一个房间说："请住在这里。"她进入那房间。就在那天生下儿子。


Sā tassa nigrodha devatāya pariggahitattā nigrodhotveva nāmaṃ akāsi. Jeṭṭhaka caṇḍālo daṭṭhadivasatoppabhūti taṃ attano sāmidhītaraṃ viya maññamāno nibaddhaṃ vaṭṭaṃ paṭṭhapesi. Rājadhītā tattha satta vassāni vasi. Nigrodhakumāropi sattavassiko jāto tadā mahāvaruṇatthero nāma eko arahā dārakassa hetusampadaṃ disvā viharamāno sattavassikodāni dārako kālo naṃ pabbājetunti cintetvā rājadhītayā ārocāpetvā nigrodhakumāraṃ pabbājesi. Kumāro khuraggeyeva arahattaṃ pāpuṇi. So ekadivasaṃ pātova sarīraṃ paṭijaggitvā ācariyupajjhānaṃ vattaṃ katvā pattacīvaramādāya mātuupāsikāya gehadvāraṃ gacchāmīti nikkhami mātu nivesanaṭṭhānañcassa dakkhiṇadvārena nagaraṃ pavisitvā nagaramajjhena gantvā pācīnadvārena nikkhamitvā gantabbaṃ hoti tena ca samayena asoko dhammarājā pācīna disābhimukho sīhapañjare caṅkamati.

Taṃ khaṇaṃyeva sigrodho sāmaṇero rājaṅgaṇaṃ pāpuṇi santindriyo santamānaso yugamattaṃ pekkhamāno. Tena vuttaṃ. Ekadivasaṃ sīhapañjare ṭhito addasa nigrodhasāmaṇeraṃ rājaṅgaṇena gacchantaṃ dantaṃ guttaṃ santindriyaṃ iriyāpatha sampannanti. Disvā panassa etadahosi? Ayaṃ jano sabbopi vikkhittacittohantamagapaṭibhāgo, ayampana dārako avikkhittacitto ativiyassa alokita vilokitaṃ sammiñjana pasāraṇañca sobhati, addhā etassa abbhantare lokuttaradhammo bhavissatīti rañño sahadassaneneva sāmaṇere cittaṃ pasīdi. Pemaṃ saṇṭhahi kasmā? Pubbe kira puñña karaṇakāle esa rañño jeṭṭhabhātā vāṇijako ahosi.

Atha rājā sañjātapemo sabahumāno sāmaṇeraṃ pakkosathāti amacce pesesi aticirāyatīti puna dve tayo pesesi turitaṃ āgacchatūti sāmaraṇero attano pakatiyā eva agamāsi rājā patirūpāsanaṃ ñatvā nisīdathāti āha. Ito cito ca oloketvā natthidāni añño bhikkhuti samussita setacchattaṃ rājapaḷlaṅkaṃ upasaṅkamitvā pattagahaṇatthāya rañño ākāraṃ dassesi. Rājā taṃ pallaṅkaṃ samīpaṃ gacchantaṃ disvā evaṃ cintesi. Ajjevadāni ayaṃ sāmaṇero imassa gehassa sāmiko bhavissati. Sāmaṇero rañño hatthe pattaṃ datvā pallaṅkaṃ abharuhitvā nisīdi.

Rājā attano atthāya sampāditaṃ sabbaṃ yāgu-kajjaka bhatta vikatiṃ upanāmesi. Sāmaṇero attano yāpanamattameva sampaṭicchi. Bhattakiccāvasāne rājā āha satthārā tumhākaṃ dinnovādaṃ jānāthāti jānami mahārāja ekadesenāti. Tāta, mayhampi naṃ kathehīti sādhu mahārājāti rañño anurūpaṃ dhammapade appamāda vaggaṃ anumodanatthāya abhāsi.

Rājā pana appamādo amatapadaṃ, pamādo maccuno padanti sutva ca, aññātaṃ tāta pariyosāpehīti āha anumodanāvasāne dvattiṃsa dhurabhattāni labhitvā puna divase dvattiṃsa bhikkhu gahetvā rājantepuraṃ pavisitvā bhattakiccamakāsi rājā aññepi dvattiṃsa bhikkhu tumhehi saddhiṃyeva bhikkhaṃ gaṇhantūti eteneva upāyena divase divase vaḍḍhāpente saṭṭhi sahassānaṃ brāhmaṇa paribbājakānaṃ bhattaṃ upacchiṇditvā anto nivesane saṭṭhisahassānaṃ bhikkhunaṃ niccabhattaṃ paṭṭhapesi, nigrodhatthera gateneva pasādena, nigrodhattheropi rājānaṃ saparisaṃ tīsu saraṇesu pañcasu ca sīlesu patiṭṭhāpetvā buddhasāsane pothujjanikena pasādena acalappasādaṃ katvā patiṭṭhāpesi.


我来 译这段巴利文：
因为她受到尼拘律树神的庇护，就给他取名尼拘律。首领旃陀罗从见到那天起，把她当作自己的主人的女儿，固定供养。王女在那里住了七年。尼拘律童子也到了七岁。那时有一位名叫大婆楼那的阿罗汉，观察到童子的因缘具足，想："现在这七岁的童子是出家的时候了。"通知王女后为尼拘律童子剃度。童子在剃发时就证得阿罗汉果。他一天清晨整理身体，对师长完成义务，拿着衣钵说"去母亲优婆夷的家门"而出发。他母亲的住处要从南门进城，穿过城中，从东门出去。那时法王阿育王面向东方在狮子窗散步。
就在那时，尼拘律沙弥到达王庭，诸根寂静，心意寂静，目视一寻。因此说："一天站在狮子窗看见尼拘律沙弥走过王庭，调御、守护、诸根寂静、威仪具足。"见到后他这样想："这所有人心都散乱如野猴，但这童子心不散乱，他的观看前后、屈伸行动都非常端庄，他内心必定有出世间法。"国王一见沙弥就心生净信。为什么生起爱敬？据说过去行善时，他是国王的长兄商人。
然后国王生起爱敬和尊重，派大臣去叫沙弥。因为太久又派两三人去说"快来"。沙弥以自己的常态而行。国王知道适当的座位说："请坐。"四处看了看，知道现在没有其他比丘，就走近高举白伞的王座，向国王示意要接钵。国王看到他走近座位这样想："今天这沙弥就要成为这屋子的主人了。"沙弥把钵交给国王手中，登上座位坐下。
国王供养为自己准备的一切粥、烤饼、饭食。沙弥只接受足够维持的量。饭食完毕，国王问："你知道导师给你们的教导吗？""大王，我知道一部分。""孩子，也请为我说说。""好的，大王。"他为国王适当地说了《法句经》不放逸品作为随喜。
国王听到"不放逸是不死之道，放逸是死亡之道"后说："孩子，请说完剩下的。"随喜结束后得到三十二份住持食，第二天带着三十二位比丘进入王宫内院用餐。国王说："请再带三十二位比丘一起来接受供养。"用这方法每天增加，停止了对六万婆罗门**者的供养，在内宫为六万比丘设立常食。由于对尼拘律长老的信仰，尼拘律长老也使国王及其眷属建立在三皈依和五戒中，在佛教中从凡夫信仰建立起不动信仰。


Puna rāja asokārāmaṃ nāma mahāvihāraṃ kārapetvā saṭṭhisahassānaṃ bhikkhūnaṃ bhattaṃ paṭṭhapesi. Sakalajambudīpe caturāsītiyā nagarasahassesu caturāsīti vihārasahassāni kārāpesi. Caturāsīti cetiyasahassa patimaṇḍitāni dhammeneva no adhammena, ekadivasaṃ kira rājā asokārāme mahādānaṃ datvā saṭṭhisahassa saṅkhassa bhikkhusaṅghassa majjhe nisajja saṅghaṃ catūhi pavcayehi pavāretvā imaṃ pañhaṃ pucchi bhante bhagavato desita dhammo nāma kittako hotīti. Mahārāja nava aṅgāni, khaṇdato caturāsīti dhammakkhaṇdha sahassānīti.

Rājā dhamme pasīditvā ekekaṃ dhammakkhaṇdhaṃ ekekena vihārena pūjessāmīti ekadivasameva channavuti koṭidhanaṃ vissajjetvā amacce āṇāpesi. Etha bhaṇe ekekasmiṃ nagare ekamekaṃ vihāraṃ kārentā caturāsītiyā nagarasahassesu caturāsīti vihārasahassāni kārāpethāti sayañca asokārāme asoka mahāvihāratthāya kammaṃ paṭṭhapesi.

Saṅgho iṇdaguttattheraṃ nāma mahiddhiyaṃ mahānubhāvaṃ khīṇāsavaṃ navakammādhiṭṭhāyakaṃ adāsi. Thero yaṃ yaṃ na niṭṭhāti taṃ taṃ attano ānubhāvena niṭṭhāpesi. Evaṃ tīhi saṃvaccharehi vihārakammaṃ niṭṭhāpesi. Ekadivasameva sabbanagarehi paṇṇāni āgamiṃsu amaccā rañño ārocesuṃ. Niṭṭhitāni deva caturāsīti vihārasahassānīti atha rājā bhikkhusaṅghaṃ upasaṅkamitvā bhante mayā caturāsīti vihārasahassāni kāritāni dhātuyokuto labhissāmīti puca pucchi.

Mahārāja dhātunidhānaṃ nāma atthīti suṇoma. Na pana paññāyati asukāṭṭhāneti rājā rājagahe cetiyaṃ bhiṇdāpetvā dhātuṃ apassanto paṭipākatiyaṃ kāretvā bhikkhu-bhikkhuniyo-upāsaka-upāsikāyoti catasso parisā gahetvā vesāliṃ gato. Tatrāpi alabhitvā kapiḷavatthuṃ, tatrāpi alabhitvā rāmagāmaṃ gato, rāmagāme nāgā cetiyaṃ bhiṇdituṃ na adaṃsu. Cetiye nipatita kuddālo khaṇḍākhaṇḍaṃ hoti evaṃ tatrāpi alabhitvā allakappaṃ-pāvaṃ-kusināranti sabbattha cetiyāti bhiṇditvā dhātuṃ alabhitvā paṭipākatikāni katvā rājagahaṃ gantvā catasso parisā sannipātetvā atthi kenaci sutapubbaṃ asukaṭṭhāne nāma dhātu nidhānanti pucchi.

Tattheko visaṃvassa satiko thero asukaṭṭhāne dhātunidhānanti na jānāmi. Mayhaṃ pana pitāmahatthero mayi sattavassikakāle mālācaṅgoṭakaṃ gāhāpetvā ehi sāmaṇera, asuka gacchantare pāsānathūpo atthi, tattha gacchāmāti gantvā pūjetvā imaṃ ṭhānaṃ upadhāretuṃ vaṭṭati sāmaṇeroti āha. Ahaṃ ettakameva jānāmi mahārājāti āha.

Rājā etadeva ṭhānanti vatvā gacche harāpetvā pāsāṇathūpaṃ paṃsuñca apanetvā heṭṭhā sudhābhūmiṃ addasa. Tato sudhañca iṭṭhakāyo ca harāpetvā anupubbena pariveṇā oruyha satta ratanavālikaṃ asīti hatthāni ca kaṭṭharūpāni samparivattantāni addasa. So yakkha dāsake pakkosāpetvā balikammaṃ kāretvāpi neva antaṃ na koṭiṃ pannanto devatā namassamāno ahaṃ imā dhātuyo gahetvā caturāsītiyā vihārasahassesu nidahitvā sakkāraṃ karomi mā devatā antarāyaṃ karentūti āha.


我来翻译这段巴利文：
后来国王建造名为阿育寺的大寺，为六万比丘设立供养。在整个阎浮提八万四千城市建造八万四千寺院。八万四千塔庄严如法不违法。据说一天国王在阿育寺做大布施，坐在六万比丘僧团中间，以四资具供养僧团后，问这个问题："尊者们，世尊所说的法有多少？""大王，有九分，以品计有八万四千法蕴。"
国王对法生信后说："我要用一座寺院供养每一法蕴。"一天就支出九十六亿财富，命令大臣："去吧，在每个城市建一座寺院，在八万四千城市建八万四千寺院。"自己在阿育寺开始阿育大寺的工程。
僧团指派名叫因陀窟多的大神通、大威力、漏尽阿罗汉长老为工程监督。长老用自己的威力完成未完成的工作。这样三年内完成寺院工程。同一天从所有城市收到信件，大臣们告诉国王："陛下，八万四千寺院已经完工。"然后国王去见比丘僧团问："尊者们，我已建造八万四千寺院，从哪里能得到舍利？"
"大王，我们听说有舍利储藏，但不知道在什么地方。"国王破坏王舍城的塔但找不到舍利，修复原状后，带着比丘、比丘尼、优婆塞、优婆夷四众去毗舍离。在那里也找不到，去迦毗罗卫，在那里也找不到，去罗摩村。在罗摩村龙族不允许破坏塔。落在塔上的锄头破碎成片。这样在那里也找不到，去阿拉卡帕、波婆、拘尸那罗，到处破坏塔也找不到舍利，修复原状后回到王舍城，召集四众问："有谁曾听说舍利储藏在某处吗？"
其中一位一百二十岁的长老说："我不知道舍利储藏在什么地方。但我祖父长老在我七岁时让我拿着花篮说'来，沙弥，在某处灌木丛中有石塔，我们去那里'，去供养后说'沙弥，应当记住这个地方'。大王，我只知道这么多。"
国王说"就是这个地方"，让人清除灌木，移开石塔和泥土，看见下面有灰泥地。从那里移开灰泥和砖块，逐渐下到房室，看见七宝砂和八十个旋转的木像。他召来夜叉仆人做祭祀，但找不到边际，礼敬神灵说："我取这些舍利安放在八万四千寺院中供养，愿神灵不要妨碍。"


Sakko devarājā cārikaṃ caranto taṃ disvā vissakammaṃ āmantetvā āha. Tāta, asoko dhammarājā dhātuyo nīharissāmīti pariveṇaṃ otiṇṇo, gantvā kaṭṭharūpāni hārehīti so pañcacūḷagāma dārakavesenāgantvā rañño purato dhanukahattho ṭhatvā hāremi mahārājāti āha. Hara tātāti. Saraṃ gahetvā saṇdhimhiyeva vijjhi, sabbaṃ vippakirīyittha.

Atha rājā āciñjane baddha kuñcika muddikaṃ gaṇhi, maṇikkhaṇdhaṃ passi, anāgate daḷiddarājāno imaṃ maṇiṃ gahetvā dhātūnaṃ sakkāraṃ karontūti pana akkharāni disvā kujjhitvā mādisaṃ nāma rājānaṃ daḷiddarājāti cattu yuttanti punappuna ghaṭetvā dvāraṃ vicaritvā antogehaṃ paviṭṭho. Aṭṭhārasa vassādhikānaṃ dvinnaṃ vassasatānaṃ upari āropitadīpā tatheva pajjalanti niluppala pupphāni taṃ khaṇaṃ āharitvā āropitāni viya, pupphasaṇtharo taṃ khaṇaṃ saṇthato viya, gaṇdhā taṃ muhuttaṃ piṃsitvā ṭhapitā viya.

Rājā suvaṇṇapaṭṭaṃ gahetvā anāgate piyadāsonāma kumāro chattaṃ ussāpetvā asoko nāma dhammarājā bhavissati so imā dhātuyo gahetvā vitthārikā karissatīti vācetvā diṭṭho’haṃ ayyona mahākassapattherenāti vatvā vāmahatthaṃ ābhujitvā dakkhiṇahatthena appoṭhesi.

So tasmiṃ ṭhāne paricaraṇaka dhātumattakameva ṭhapetvā sesadhātuyo sabbā gahetvā dhātugharaṃ pubbe pihitanayeneva pidahitvā sabbaṃ yathā pakatiyāva kāretvā upari pāsāṇacetiyaṃ patiṭṭhāpetvā caturāsītiyā vihārasahassesudhātuyo patiṭṭhāpesi evaṃ jambudīpatale asoko dhammarājā caturāsiti cetiya sahassāni kārāpesi.

Sabbe thūpā sabbalokekadīpā sabbesaṃ ye saggamokkhāvahā ca, hitvā sabbaṃ kiccamaññaṃ janena vaṇdayyā te sabbathā sabbakālanti.

Caturāsīti sahassa thūpakathā



我来翻译这段巴利文：
帝释天王巡游时看到这情况，召唤毗首羯磨说："孩子，法王阿育王进入房室要取出舍利，去移开那些木像。"他以五缕发童子的形象来到，手持弓站在国王面前说："大王，我来移开。""移开吧，孩子。"他取箭射中接缝，全部散开。
然后国王拿起系在牵引绳上的钥匙戒指，看见宝石，看到"未来贫穷的国王取这宝石来供养舍利"的文字后生气说："说像我这样的国王是贫穷国王是否合适？"反复撞击后转动门进入内室。超过二百一十八年点燃的灯依然燃烧，蓝莲花像刚采来放置一样，花的铺设像刚铺设一样，香料像刚研磨放置一样。
国王拿起金板读到："未来有一位名叫吉祥的王子举起伞盖，成为名叫无忧的法王，他将取这些舍利广布。"他说："我被大迦叶长老预见了。"弯曲左手，用右手拍掌。
他在那地方只留下供养用的少量舍利，取走其余所有舍利，按之前关闭的方式关闭舍利室，使一切恢复原状，在上面建立石塔，在八万四千寺院安置舍利。如此法王阿育王在阎浮提地上建造八万四千塔。
一切塔在一切世间为灯，
为一切人带来天界解脱，
舍弃一切其他事务的人，
应当时时处处礼敬它们。
八万四千塔的故事;

12. Evaṃ asoko dhammarājā caturāsīti vihārasahassamahaṃ katvā mahāthero vaṇditvā pucchi dāyādomhi bhante buddhasāsane’ti. Kissa dāyādo tvaṃ mahārāja, bāhirako tvaṃ sāsanassāti. Bhante channavutikoṭidhanaṃ vissajjetvā caturāsīti vihārasahassāni sacetiyāni kārāpetvā ahaṃ na dāyādo, aññe ko dāyādoti, paccaya dāyako nāma tvaṃ mahārāja, yo pana attano puttañca dhītarañca pabbājeti, ayaṃ sāsane dāyādo nāmāti.

Evaṃ vutte asoko rājā sāsane dāyādabhāvaṃ patthayamāno avidūre ṭhitaṃ mahiṇdakumāraṃ disvā sakkhissasitvaṃ tāta pabbajitunti āha. Kumāro pakatiyā pabbajitukāmo rañño vacanaṃ sutvā ativiya pāmojjajāto pabbjāmi deva, maṃ pabbājetvā sāsane dāyādo hothāti āha tena ca samayena rājadhītā saṅghamittāpi tasmiṃ ṭhāne ṭhitā hoti taṃ disvā āha-’tvampi amma pabbajituṃ sakkhissasī’ti, sādhu tātāti sampaṭicchi. Rājā putta na manaṃ labhitvā pahaṭṭhacitto bhikkhusaṅghaṃ upasaṅkamitvā bhante ime dārake pabbājetvā maṃ sāsane dāyādaṃ karothāti saṅgho rañño vacanaṃ sampaṭicchitvā kumāraṃ moggaliputta tissattherena upajjhāyena mahādevattherena ca ācariyena pabbajjāpesi. Majjhantikattherena ācariyena upasampādesi upasampadāmālakeyeva sahapaṭisambhidāhi arahattaṃ pāpuṇi.

Saṅghamittāyapi rājadhītāya ācariyā āyupālattheri nāma, upajjhāyā pana dhammapālattherī nāma ahosi. Atha mahiṇdatthero upasampanna kālatoppabhūti attano upajjhāyasseva santike dhammañca vinayañca pariyāpuṇanto dvepi saṅgitiyo āruḷhaṃ tipiṭaka saṅgahītaṃ sāṭṭhakathaṃ theravādaṃ tiṇṇaṃ vassānaṃ abbhantare uggahetvā attano upajjhāyassa antevāsikānaṃ sahassamattānaṃ bhikkhūnaṃ pāmokkhaṃ ahosi.

Tena kho pana samayena moggaliputtatissatthero kattha nu kho anāgate sāsanaṃ suppatiṭṭhitaṃ gaveyyāti upaparikkhanto paccantimesu janapadesu suppatiṭṭhitaṃ bhavissatīti ñatvā tesaṃ tesaṃ bhikkhūnaṃ bhāraṃ katvā te te bhikkhu tattha tattha pesesi.

Majjhantikattheraṃ kasmīra gaṇdhāra raṭṭhaṃpesesi tvaṃ etaṃ raṭṭhaṃ gantvā tattha sāsanaṃ patiṭṭhāpehīti mahādevattheraṃ tatheva vatvā mahiṃsakamaṇḍalaṃ pesesi. Rakkhitattheraṃvanavāsīṃ, yonakadhammarakkhitattheraṃ aparantakaṃ, mahādhammarakkhitattheraṃ mahāraṭṭhaṃ mahārakkhitattheraṃ yonaka lokaṃ. Majjhimattheraṃ himavantadesa bhāgaṃ, soṇattheraṃ-uttarattherañca suvaṇṇabhūmiṃ. Attano saddhivihārikaṃ mahiṇdattheraṃ iṭṭiyattherena uttiyattherena bhaddasālattherena sambalattherena ca saddhiṃ tambapaṇṇidīpaṃ gantvā ettha sāsanaṃ patiṭṭhāpethāti. Sabbepi taṃ taṃ disābhāgaṃ gacchantā attapañcamā agamiṃsu sabbepi therā gatagataṭṭhāne manusse pasādetvā sāsanaṃ patiṭṭhāpesuṃ.

Mahiṇdatthero pana tambapaṇṇidīpaṃ gantvā sāsanaṃ patiṭṭhāpehīti upajjhāyena bhikkhusaṅghena ca ajjhiṭṭho kālo nu kho me tambapaṇṇidīpaṃ gantuṃ noti upadhārento muṭasīvarañño mahallakabhāvaṃ cintesi. Ayaṃ mahārājā mahallako, na sakkā imaṃ gaṇhitvā sāsanaṃ paggahetuṃ, idāni panassa putto devānampiyatisso rajjaṃ kāressati. Taṃ gaṇhitvā sakkā bhavissati sāsanaṃ paggahetuṃ, haṇda yāva so samayo āgacchati tāva ñātake olokema, puna’dāni imaṃ janapadaṃ āgaccheyyāma vā na vāti.


我来翻译这段巴利文：
12.这样法王阿育王举行八万四千寺院庆典后，礼敬大长老问："尊者，我是佛教的继承人吗？""大王，你是什么的继承人？你是教外人。""尊者，我支出九十六亿财富建造八万四千座有塔的寺院，我不是继承人，谁是继承人？""大王，你是资具施主。让自己的儿子和女儿出家的人，才叫做教法的继承人。"
听到这话，阿育王希望成为教法的继承人，看见站在不远处的摩醯因陀王子说："孩子，你能出家吗？"王子本来就想出家，听到国王的话非常欢喜说："陛下，我要出家，让我出家使您成为教法的继承人。"那时王女僧伽蜜多也站在那里，看见她说："女儿，你也能出家吗？"她回答："好的，父亲。"国王得到儿女的同意，心情愉快，去见比丘僧团说："尊者们，让这些孩子出家，使我成为教法的继承人。"僧团同意国王的话，让目犍连子帝须长老作为戒师，摩诃提婆长老作为教授师让王子出家。以末阇提长老为教授师让他受具足戒。在受戒场就以无碍解证得阿罗汉果。
王女僧伽蜜多的教授师是名叫阿由波罗的长老尼，戒师是名叫法护的长老尼。然后摩醯因陀长老从受具足戒时起，在自己戒师身边学习法和律，在三年内学会了包含在两次结集中的三藏、义疏和上座部义理，成为自己戒师的一千位弟子比丘的首领。
那时目犍连子帝须长老观察"未来教法在哪里会善立？"知道"将在边地善立"，把责任交给那些比丘，派遣那些比丘到各处。
派末阇提长老到迦湿弥罗、犍陀罗国说："你去这个国家建立教法。"同样对摩诃提婆长老说后派到摩醯沙曼陀罗。派勒弃多长老到婆那婆西，阎浮法护长老到阿波兰多迦，摩诃法护长老到摩诃勒吒，摩诃勒弃多长老到希腊世界。派末阇摩长老到雪山地区，僧那长老和郁多罗长老到金地。对自己的共住弟子摩醯因陀长老说："与伊提耶长老、郁帝耶长老、跋陀娑罗长老、三跋罗长老一起去铜色洲岛建立教法。"所有人都带着五人去各个方向，所有长老在所到之处使人生信，建立教法。
摩醯因陀长老被戒师和比丘僧团请求"去铜色洲岛建立教法"，观察"现在是我去铜色洲岛的时候吗？"想到姆达西瓦王年纪大了。"这位大王年纪大了，不能用他来扶持教法。现在他的儿子天爱帝须将要统治王国。用他就能扶持教法。好，等到那个时候到来之前看望亲属，我们是否会再来这个地方。"


So evaṃ cintetvā upajjhāyañca bhikkhusaṅghañca vaṇditvā asokārāmato nikkhamma tehi iṭṭiyādīhi catūhi therehi saṅghamittāya puttena sumanasāmaṇerena bhaṇḍukenaka ca upāsakena saddhiṃ rājagahanagara upavattake dakkhiṇa girijanapade cārikaṃ caramāno ñātake olokento cha māse atikkāmesi athānupubbena mātunivesanaṭṭhānaṃ veṭisa nagaraṃ nāma sampatto sampattañca pana theraṃ disvā theramātā devī pāde sirasā vaṇditvā bhikkhaṃ datvā theraṃ attanā kataṃ veṭisagiri vihāraṃ nāma āropesi.

Thero tasmiṃ vihāre nisanno cintesi amhākaṃ idha kattabba kiccaṃ niṭṭhitaṃ. Samayo nu kho idāni laṅkādipaṃ gantunti. Tato cintesi-anubhavatu tāva me pitarā pesitaṃ abhisekaṃ devānampiyatisso ratanattayaguṇañca suṇātu, chaṇatthañca nagarato nikkhamitvā missakapabbataṃ abhirūhatu tadā taṃ tattha dakkhissāmāti. Athāparaṃ ekamāsaṃ tattheva vāsaṃ kappesi.

Māsātikkame sakkodevānamiṇdo mahiṇdattheraṃ upasaṅkamitvā etadavoca.’ Kālakato bhante muṭasīvarājā, idāni devānampiyatissa rājā rajjaṃ kāreti. Sammāsambuddhena ca tumhe vyākatā anāgate mahiṇdo nāma bhikkhu tambapaṇṇidīpaṃ pasādessatī’ti. Tasmā tiha vo bhante kālo dīpavaraṃ gamanāya, ahampi vo sahāyo bhavissāmī.

Thero tassa vacanaṃ sampaṭicchitvāattasattamo veṭisa pabbatavihārā vehāsaṃ uppatitva anurādhapurassa puratthimāya disāya missakapabbate patiṭṭhahi yaṃ etarahi cetiyapabbatotipi sañjānanti tassamiṃ divase tambapaṇṇidipe jeṭṭhamūla nakkhattaṃ nāma hoti rājā nakkhattaṃ ghosāpetvā chaṇaṃ karothāti amacce āṇāpetvā cattālīsa purisa sahassaparivāro nagarambhā nikkhamitvā yena missakapabbato tena pāyāsi migavaṃ kīḷitukāmo atha tasmiṃ pabbate adhivatthā devatā rañño there dassessāmīti rohita migarūpaṃ gahetvā avidūre tiṇapaṇṇāni khādamānā viya carati.

Rājā disvā ayuttaṃ dāni pamattaṃ vijjhitunti jīyaṃ poṭhesi. Mago ambatthalamaggaṃ gahetvā palāyituṃ ārabhi rājāpi piṭṭhito piṭṭhito anubaṇdhanto ambatthalameva āruhi. Migo therānaṃ avidūre antaradhāyi.

Mahiṇdatthero rājānaṃ avidūre āgacchantaṃ’mamaṃyeva rājā passatu, mā itare’ti adhiṭṭhahitvā’tissa! Tissa! Ito ehī’ti āha. Rājā sutvā cintesi-imasmiṃ tambapaṇṇidīpe jāto maṃ tissoti nāmaṃ gahetvā ālapituṃ samattho nāma natthi. Ayampana chinnabhinnapaṭadharo bhaṇḍukāsāva vasano maṃ nāmena ālapati, ko nu kho ayaṃ bhavissati manusso vā amanusso vāti. Thero āha.

Samaṇā mayaṃ mahārāja - dhammarājassa sāvakā,

Taveva anukampāya - jambudīpā idhāgatāti;

Tena samayena devānampiyatissa rājā ca asokadhammarājā ca adiṭṭha sahāyakā honti. Devānampiyatissa raññe ca puññānubhāvena chātapabbatapāde ekasmiṃ veḷugumbe tisso veḷuyaṭṭhiyo nibbattiṃsu ekā latāyaṭṭhi nāma, ekā pupphayaṭṭhi nāma ekā sakuṇayaṭṭhi nāma. Tāsu latāyaṭṭhi sayaṃ rajatavaṇṇā hoti taṃ alaṅkaritvā uppannalatā kañcana vaṇṇā khāyati pupphayaṭṭhiyaṃ pana nīla-pīta-lohita-odāta-kāḷavaṇṇāni pupphāni sucibhattavaṇṭa patta kiñjakkhā hutvā khāyanti sakuṇayaṭṭhiyaṃ haṃsakukkuṭa-jīvaṃjīvakādayo sakuṇā nānāppakārāni ca catuppadāni sajīvāni viya khāyanti samuddatopissa muttā-maṇi-veḷuriyādi anekavihitaṃ ratanaṃ uppajji.


我来 译这段巴利文：
他这样想后，礼敬戒师和比丘僧团，从阿育寺出发，与伊提耶等四位长老、僧伽蜜多的儿子须摩那沙弥和般荼迦优婆塞一起，在王舍城近郊的南山地区游行，探望亲属度过六个月。然后逐渐到达母亲居住的韦提沙城。长老到达后，长老的母亲天女以头礼足，供养食物，请长老住在自己建造的韦提沙山寺。
长老住在那寺院时想："我们在这里要做的事已完成。现在是去兰卡岛的时候吗？"然后想："让天爱帝须先接受我父亲派来的灌顶，听闻三宝功德，为庆典从城里出来登上弥沙卡山，那时我将在那里见他。"于是又在那里住了一个月。
月份过去后，帝释天王去见摩醯因陀长老说这话："尊者，姆达西瓦王已死，现在天爱帝须王执政。正等正觉者也预言你'未来名叫摩醯因陀的比丘将使铜色洲岛生信'。因此现在是你去殊胜之岛的时候，我也将成为你的助手。"
长老同意他的话，与六人一起从韦提沙山寺升入空中，降落在阿努拉德城东方的弥沙卡山，现在也称为塔山。那天铜色洲岛是制瑟吒月的满月节日。国王宣布节日说："举行庆典"，命令大臣，带着四万人的随从从城里出发朝弥沙卡山前进，想要打猎。然后住在那山上的神要让国王见到长老们，化作赤鹿的形象在不远处好像在吃草叶。
国王看见想："现在射击疏忽的(鹿)是不合适的"，弹了弓弦。鹿取道芒果台逃跑，国王在后面追赶也登上芒果台。鹿在长老们不远处消失。
摩醯因陀长老看见国王走近不远处，发愿"愿国王只见到我，不见其他人"，说："帝须！帝须！来这里！"国王听到想：在这铜色洲岛出生的人中没有能称呼我帝须的。这个穿破旧衣服、剃头披袈裟的人用名字称呼我，这是人还是非人呢？长老说：
"大王，我们是沙门，法王的弟子，
为了怜悯你，从阎浮提来到这里。"
那时天爱帝须王和阿育法王是素未谋面的朋友。由天爱帝须王的福德威力，在饥饿山脚的一个竹丛中长出三根竹竿，一个叫藤竿，一个叫花竿，一个叫鸟竿。其中藤竿自然呈银色，装饰它的藤呈金色。在花竿上显现青、黄、赤、白、黑色的花，有净洁的茎、叶、花蕊。在鸟竿上显现天鹅、鸡、耆婆耆婆等鸟和各种四足动物好像有生命一样。从海中也生出珍珠、宝石、琉璃等各种宝物。


Tambapaṇṇiyaṃ pana aṭṭhamuttaṃ uppajjiṃsu-bhayamuttā gajamuttā rathamuttā āmalakamuttā calayamuttā aṅgulīveṭhakamuttā kakudhaphalamuttā pākatikamuttāti so tā ca yaṭṭhiyo tā ca muttāyo aññca bahuṃ ratanaṃ asokassa dhammarañño paṇṇākāratthāya pesesi. Asokopi pasīditvā pañca rājakakudhabhaṇḍāniceva aññe ca abhisekatthāya bahūpaṇṇākāre pahiṇi. Na kevalañca etaṃ āmisa paṇṇākāraṃ, imaṃ kira dhamma paṇṇākārampi pesesi.

‘‘Ahaṃ buddhañca dhammañca-saṅghañca saraṇaṃ gato,

Upāsakattaṃ vedesiṃ-sakyaputtassa sāsane,

Imesu tīsu vatthūsu-unnamesu naruttama,

Cittaṃ pasādayitvāna-saddhāya saraṇaṃ vajā’ti;’’

Rājā avirasutaṃ sāsanapavattiṃ anussaramāno therassa taṃ ‘‘samaṇāmayaṃ mahārāja dhammarājassa sāvakā‘‘ti vacanaṃ sutvā ayyā nu kho āgatāti tāvadeva āvudhaṃ nikkhipitvā ekamantaṃ nisīdi sammodanīyaṃ kathaṃ kathayamāno, sammodanīyakathaṃ kurumāneyeva tasmiṃ tānipi cattālīsa purisasahassāni āgantvā taṃ parivāresuṃ. Tadā thero itarepi jane dassesi.

Rājā disvā ime kadā āgatāti pucchi mayā saddhiṃyeva mahā rājāti. Idāni pana jambudīpe añññopi evarūpā samaṇā santīti. Mahārāja etarahi jambudīpo kāsāva pajjoto isivātaparivāto, tasmiṃ-

‘‘Te vijjā iddhipattā ca cetopariyāya kocidā,

Khīṇāsāva arahanto-bahū buddhassa sāvakāti’’;

Atha rājā bhante sve rathaṃ pesessāmi. Taṃ abhirūhitvā āgaccheyyāthāti vatvā pakkākami thero acirapakkantassa rañño sumaṇasāmaṇeraṃ āmantesi ehi tvaṃ sumana dhammasavanakālaṃ ghosehīti sāmaṇero abhiññāpādakaṃ catutthajjhānaṃ samāpajjitvā vuṭṭhāya adhiṭṭhahitvā samāhitena cittena sakalatambapaṇṇidīpaṃ sācento dhammasavanakālaṃ ghosesi.

Sāmaṇerassa saddaṃ sutvā bhummā devatā saddamanussāvesu, etenupāyena yāva brahmalokā saddo abbhuggañchi. Tena saddena mahādevatā sannipāto ahosi thero mahantaṃ devatā santipātaṃ disvā samacittasuttantaṃ kathesi. Kathā pariyosāne asaṅkheyyānaṃ devānaṃ dhammābhisamayo ahosi. Bahū nāga supaṇṇā ca saraṇesu patiṭṭhahiṃsu. Atha tassā rattiyā accayena rājā therānaṃ rathaṃ pesesi. Therā na mayaṃ rathaṃ āruhāma. Gaccha tvaṃ, pacchā mayaṃ āgacchissāmāti vatvā vehāsaṃ abbhuggantvā anurādhapurassa pacchimadisāya paṭhamaka cetiyaṭṭhāne otariṃsu.

Rājāpi sārathiṃ pesetvā anto nivesane maṇḍapaṃ paṭiyādetvā cintesi’ nisīdissanti nu kho ayyā āsane na nisīdissantī‘‘ti. Tassevaṃ cintayantasseva sārathi nagaradvāraṃ patvā addasa there paṭhamataraṃ āgantvā kāyabaṇdhanaṃ baṇdhitvā cīvaraṃ pārupante, disvā ativiya pasannamānaso hutvā āgantvā rañño ārocesi āgatā deva therāti.


我来翻译这段巴利文：
在铜色洲生出八种珍珠：恐怖珍珠、象珍珠、车珍珠、余甘子珍珠、摇动珍珠、指环珍珠、柿果珍珠、普通珍珠。他把这些竹竿、珍珠和其他许多宝物作为礼物送给法王阿育。阿育王也生信，送来五种王权标志和其他许多作为灌顶用的礼物。不仅是这些物质礼物，据说还送来这个法的礼物：
"我已皈依佛法僧，
宣说优婆塞身份，在释迦子教法中。
最上人啊对这三，
殊胜事物净信已，以信去作皈依者。"
国王回忆起刚听到的教法流传，听到长老说"大王，我们是沙门，法王的弟子"，想"是圣者来了吗？"立即放下武器坐在一边交谈愉快。正在交谈时那四万人也来围绕他。这时长老也让他看见其他人。
国王看见问："他们什么时候来的？""大王，与我一起来。""现在阎浮提还有这样的沙门吗？""大王，现在阎浮提被袈裟照亮，被仙人围绕，在那里-
已得明通和神通，及心差别通达者，
漏尽阿罗汉众多，是佛陀之声闻众。"
然后国王说："尊者，明天我将派车来，请乘车来。"说完离去。长老在国王刚离开时召唤须摩那沙弥说："来，须摩那，你宣布听法时间。"沙弥进入以神通为基础的第四禅，出定后发愿，以专注心使整个铜色洲岛听到宣布听法时间。
地居天听到沙弥的声音也传声，以这方法声音上升到梵天界。因那声音有大天众集会。长老见到大天众集会，说了等心经。说法结束时无数天人证悟法，许多龙族和金翅鸟建立在皈依中。然后夜过后，国王派车给长老们。长老们说："我们不乘车。你去吧，我们后来。"说完升入空中，在阿努拉德城西方第一塔处降落。
国王派车夫后在内宫准备帐篷，想："圣者们会坐在座位上吗？不会坐吗？"正这样想时，车夫到达城门看见长老们先来系腰带穿袈裟，见到后心生净信，来告诉国王："陛下，长老们来了。";


Rājā rathaṃ āruḷhāti pucchi na ārūḷhā deva, api ca pacchato nikkhamitvā paṭhamataraṃ āgantvā pācīnadvāre ṭhitāti. Rājā rathaṃ na ārubhiṃsūtī sutvā tena hi bhaṇe bhummattharaṇa saṅkhepena āsanāni paññāpethāti vatvā paṭipathā āgamāsi amaccā pathaviyaṃ taṭṭikaṃ paññāpetvā upari kojavakādīni vicittattharaṇāni paññāpesuṃ rājāpi gantvā there vaṇditvā mahiṇdattherassa hatthato pattaṃ gahetvā mahatiyā pūjāya ca sakkārena ca there paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvā anulādevī pamukhā pañca itthisatāni therānaṃ abhivādanaṃ pūjāsakkārañca kāronatūti pakkosāpetvā ekamantaṃ nisīdi. Thero rañño saparijanassa dhammaratanavassaṃ vassento petavatthuṃ-vimānavatthuṃ-saccasaṃyuttañca kathesi. Taṃ sutvā tānipi pañca itthisatāni sotāpattiphalaṃ sacchikariṃsu.

Tadā nāgarā therānaṃ guṇe sutvā there daṭṭhuṃ na labhāmāti upakkosanti atha rājā idha okāso natthīti cintetvā,’gacchatha bhaṇe hatthisālaṃ paṭijaggitvā vālukaṃ okiritvā pañcavaṇṇāni pupphāni vikiritvā vitānaṃ baṇdhitvā maṅgala hatthiṭṭhāne therānaṃ āsanāni paññāpethā’ti āha, amaccā tathā akaṃsu.

Thero tattha gantvā nisīditvā devadūtasuttantaṃ kathesi kathā pariyosāne pāṇasahassaṃ sotāpattiphale patiṭṭhahi tathā hatthisālā sambādhāti dakkhiṇadvāre naṇdanuyyāne āsanaṃ paññāpesuṃ. Thero tattha nisīditvā āsivisopama suttantaṃ kathesi. Tampi sutvā pāṇasahassaṃ sotāpattiphalaṃ paṭilabhi evaṃ āgatadivasato dutiyadivase aḍḍhateyyānaṃ pāṇasahassānaṃ dhammābhisamayo ahosi.

Therassa naṇdanavane āgatāgatāhi kulitthīhi kulasuṇhāhi kulakumārīhi saddhi samodamānasseva sāyaṇhasamayo jāto, thero kālaṃ sallakkhetvā gacchāmi’dāni missaka pabbatanti uṭṭhahi. Amaccā mahāmeghavanuyyāne there vāsesuṃ rājāpi kho tassā rattiyā accayena therassa samīpaṃ gantvā sukhasayitabhāvaṃ pucchitvā kappati bhante bhikkhusaṅghassa ārāmoti pucchi. Thero kappati mahārājāti āha.

Rājā tuṭṭho suvaṇṇa bhiṃkāraṃ gahetvā therassa hatthe udakaṃ pātetvā mahāmeghavanuyyānaṃ adāsi thero punadivasepi rājageheyeva bhuñjitvā naṇdanavane anamataggiyāni kathesi. Puna divase aggikkhaṇdhopama suttantaṃ kathesi. Eteneva upāyena satta divasāni kathesi aḍḍha nacamānaṃ pāṇasahassānaṃ dhammābhisamayo ahosi. Sattame divase pana thero antopure rañño appamāda suttantaṃ kathayitvā cetiyagirimeva agamāsi.

Atha kho rājā thero āyācito sayamevāgato, tasmā tassa anāpucchā gamanampi bhaveyyāti cintetvā rathaṃ abhirūhitvā, cetiyagiriṃ agamāsi mahatā rājānubhāvena gantvā therānaṃ santikaṃ upasaṅkamanto ativiya kilantarūpo hutvā upasaṅkami. Tato naṃ thero āha kasmā tvaṃ mahārāja evaṃ kilama māno āgatoti. Tumhe mama gāḷhaṃ ovādaṃ datvā idāni gantukāmā nukhoti jānanatthaṃ bhanteti. Na mayaṃ mahārāja gantukāmā, api ca vassupanāyika kālonamāyaṃ samaṇena nāma vassupanāyikaṃ ṭhānaṃ ñātuṃ vaṭṭatīti. Rājāpi kho taṃkhaṇaṃyeva karaṇḍaka cetiyaṅgaṇaṃ parikkhipitvā aṭṭhasaṭṭhiyā leṇesu kammaṃ paṭṭhapetvā nagarameva agamāsi.


我来翻译这段巴利文：
国王问："他们乘车了吗？""陛下，没有乘车，而是后面出发先来到，站在东门。"国王听说"他们没有乘车"后说："那么，你们用地席简单地安排座位。"说完迎面而去。大臣们在地上铺设席子，上面铺设各色毛毯等精美的铺具。国王也去礼敬长老们，从摩醯因陀长老手中接过钵，以大供养和恭敬，亲手以美味饮食供养长老们。召唤以阿努罗天女为首的五百女子来向长老们礼敬和供养恭敬，然后坐在一边。长老为国王和眷属降下法宝雨，讲说《饿鬼事》、《天宫事》和《谛相应》。听后那五百女子证得预流果。
那时城中人听说长老们的功德，说："我们见不到长老们。"国王想："这里没有空间"，说："去把象舍整理好，撒上沙子，散布五色花，系上顶篷，在吉祥象处为长老们准备座位。"大臣们照做了。
长老去那里坐下，讲说《天使经》。说法结束时一千人建立在预流果。同样因象舍拥挤，在南门的难陀园准备座位。长老在那里坐下讲说《毒蛇譬喻经》。听后一千人获得预流果。这样从到来第二天有两千五百人证悟法。
长老在难陀园与来的贵族女子、儿媳、少女们愉快交谈到傍晚时分，长老观察时间说："现在我去弥沙卡山"而起座。大臣们请长老们住在大云林园。国王在那夜过后去长老那里，问候是否安眠后问："尊者，僧团可以接受园林吗？"长老说："大王，可以。"
国王欢喜，拿金水瓶在长老手上注水，布施大云林园。长老第二天也在王宫用餐，在难陀园讲说《无始相应》。第二天讲说《火聚譬喻经》。用这方法讲了七天，有两千五百人证悟法。第七天长老在内宫为国王讲说《不放逸经》后就去塔山。
然后国王想："长老被请求才自己来，所以不告而别也可能"，乘车以大王威去塔山。去到长老们那里时显得非常疲惫。然后长老问他："大王，你为什么这样疲惫地来？""尊者，为了知道你们给我深切教诫后现在是否想走。""大王，我们不想走，但这是雨季安居时期，沙门应当知道雨季安居处。"国王立即围绕迦兰塔迦塔院，在六十八个洞窟开始工程后就回城。


Tepi thero mahājanaṃ ovadamānā cetiyagirimhi vassaṃ vasiṃsu. Athāyasmā mahāmahiṇdo vutthavasso pavāretvā kattikapuṇṇamāyaṃ uposathadivase rājānaṃ etadavoca ciradiṭṭho no mahārāja sammāsambuddho abhivādana paccupaṭṭhāna añjali kamma sāmīci kamma karaṇaṭṭhānaṃ natthi, tenamhaṃ ukkaṇṭhitāti tanu bhante tumhe avocuttha parinibbuto sammāsambuddhoti kiñcāpi mahārāja parinibbuto, athassa sarīradhātuyo tiṭṭhantīti. Aññā tambhante thūpaṃ patiṭṭhāpemi bhūmibhāgaṃ vicinathāti. Api ca dhātuyo kuto lacchāmīti sumanena saddhiṃ mantehi mahārājāti rājā sumanaṃ upasaṅkamitvā pucchi’kutodāni bhantedhātuyo lacchāmā’ti sumano āha-appossukko tvaṃ mahārāja, vīthiyo sodhāpetvā dhaja patāka puṇṇaghaṭādīhi alaṅkārāpetvā saparijjano uposathaṃ samādiyitvā sabbatālāvacare upaṭṭhapetvā maṅgalahatthiṃ sabbālaṅkārehi patimaṇḍitaṃ kāretvā upari vassa setacchattaṃ ussāpetvā sāyaṇhasamaye mahānāgavanuyyānābhimukho yā hi addhā tasmiṃ ṭhāne dhātuyo lacchasiti, rājā sādhūti sampaṭicchi. Thero cetiyagirimeva agamiṃsu.

Tatrāyasmā mahiṇdatthero sumana sāmaṇeramāha- gaccha tvaṃ sāmaṇera jambudīpe ayyakaṃ asokadhammarājānaṃ upasaṅkamitvā mama vacanena evaṃ vadehi’sahāyo te mahārāja devānampiya tisso buddhasāsane pasanno thūpaṃ patiṭṭhāpetukāmo tumhākaṃ kira hatthe bhagavato paribhuttapatto cevadhātu ca atthi, tamme dethā’ti taṃ gahetvā sakkaṃ devarājānaṃ upasaṅkamitvā tumhākaṃ kira mahārāja hatthe dve dhātuyo atthi dakkhiṇadāṭhā ca dakkhiṇakkhakañca, tatotumhe dakkhiṇadāṭhaṃpūjetha, dakkhiṇakkhakaṃ pana mayhaṃ dethāti, evañca naṃ vadehi kasmā tvaṃ mahārāja amhe tambapaṇṇidīpaṃ pahiṇitvā pamajjitthāti.

Sādhu bhanteti kho sumano therassa vacanaṃ sampaṭicchitvā tāvadeva pattacīvaramādāya vehāsamabbhuggantvā pāṭaliputtadvāre oruyha rañño santikaṃ gantvā tamatthaṃ ārocesi rājā tuṭṭho sāmaṇerassa hatthato pattaṃ gahetvā bhojetvā bhagavato pattaṃ gaṇdhehi ubbaṭṭetvā varamuttasadisānaṃ dhātūnaṃ pūretvā adāsi.

So tuṃ gahetvā sakkaṃ devarājānaṃ upasaṅkami sakko devārājā sāmaṇeraṃ disvā kiṃ bhante sumana āhiṇḍasīti āha. Tvaṃ mahārāja amhe tambapaṇṇidīpaṃ pahiṇitvā kasmā pamajjasīti, tappamajjāmi bhante, vadehi kiṃ karomīti. Tumhākaṃ kira hatthe dve dhātuyo atthi dakkhiṇadāṭhā ca dakkhiṇakkhakañca, tato tumhe dakkhiṇadāṭhaṃ pūjetha dakkhiṇakkhakaṃ pana mayhaṃ dethāti. Sādhu bhanteti kho sakko devānamiṇdo yojanappamānaṃ maṇithūpaṃ ugghāṭetvā dakkhiṇakkhakaṃ nīharitvā sumanassa adāsi.

So taṃ gahetvā cetiyagirimhiyeva patiṭṭhāsi atha kho mahiṇdapamukhā sabbe te mahānāgā asokadhammarājena dinna dhātuyo cetiyagiriyamhiyeva patiṭṭhāpetvā dakkhiṇakkhakaṃ ādāya vaḍḍhamānakacchāyāya mahānāga vanuyyānamagamaṃsu. Rājāpi kho sumanena vuttappakāraṃ pūjāsakkāraṃ katvā hatthikkhaṇdhavaragato sāyaṃ maṅgalahatthimatthake setacchattaṃ dhārayamāno mahānāga vanuyyānaṃ sampāpuṇi.


我来 译这段巴利文：
那些长老教导大众在塔山度过雨季。然后尊者摩诃摩醯因陀度过雨季自恣后，在迦提迦月满月的布萨日对国王说这话："大王，我们长时间未见正等正觉者，没有礼敬、侍奉、合掌、恭敬的地方，因此我们忧郁。""尊者，你们不是说正等正觉者已入涅槃了吗？""大王，虽然已入涅槃，但他的舍利还在。""那么尊者，我要建塔，请选择地点。""而且，大王，你与须摩那商议从哪里得到舍利。"国王去见须摩那问："尊者，现在从哪里得到舍利？"须摩那说："大王，你不要担心，清扫街道，用旗帜、幢幡、满瓶等装饰，和眷属受持布萨，准备所有乐器，使吉祥象装饰所有饰物，上面举起白伞盖，傍晚时分朝大龙林园去，在那地方必定得到舍利。"国王说"好"同意了。长老们去塔山。
在那里尊者摩醯因陀长老对须摩那沙弥说："去，沙弥，你去阎浮提见祖父阿育法王，用我的话这样说：'大王，你的朋友天爱帝须对佛教生信，想要建塔，听说你手中有世尊用过的钵和舍利，请给我。'拿了那个后去见帝释天王说：'大王，听说你手中有两个舍利：右牙和右锁骨，你供养右牙，请把右锁骨给我。'并这样对他说：'大王，你派我们到铜色洲岛后为什么疏忽？'"
须摩那说"好，尊者"同意长老的话，立即拿了钵和衣升入空中，在华氏城门降落，去见国王告知此事。国王欢喜从沙弥手中接过钵，供养食物后，用香料擦拭世尊的钵，装满如上等珍珠般的舍利给他。
他拿着那个去见帝释天王。帝释天王见到沙弥问："须摩那尊者，你为什么游荡？""大王，你派我们到铜色洲岛后为什么疏忽？""我没有疏忽，尊者，说吧，我该做什么？""听说你手中有两个舍利：右牙和右锁骨，你供养右牙，请把右锁骨给我。"帝释天主说"好，尊者"，打开一由旬大小的宝塔，取出右锁骨给须摩那。
他拿着那个就站在塔山。然后以摩醯因陀为首的所有大龙族把阿育法王给的舍利安置在塔山，拿着右锁骨在日影增长时去大龙林园。国王也按须摩那说的方式做供养恭敬，骑在最上等的象背上，傍晚在吉祥象头顶举着白伞盖到达大龙林园。


Athassa etadahosi- sace ayaṃ sammāsambuddhassa dhātu, chattaṃ apanamatu, maṅgalahatthi jaṇṇukehi bhūmiyaṃ patiṭṭhāhatu, dhātu caṅgoṭakaṃ mayhaṃ matthake patiṭṭhahatūti saha rañño cittuppādena chattaṃ apanami hatthijaṇṇukehi patiṭṭhahi dhātucaṅgoṭakaṃ rañño matthake patiṭṭhahi rājā amatenevābhisittagatto paramena pītipāmojjena samannāgato hutvā pucchi dhātuṃ bhante kiṃ karomīti. Hatthikumbhiyeva tāva mahārāja ṭhapehīti. Rājā dhātuvaṅgoṭakaṃ hatthikumbhe ṭhapesi. Pamudito nāgo kuñcanādaṃ nadi mahāmegho uṭṭhahitvā pokkharavassaṃ vasisi ukadapariyantaṃ katvā mahābhūmicālo ahosi paccantepi nāma sammāsambuddhassa dhātuyo patiṭṭhahissantīti.

Atha so hatthināgo aneka tālāvacaraparivuto ativiya uḷārena pūjāsakkārena sakkariyamāno pacchimadisābhimukho hutvā apasakkanto yāva nagarassa puratthima dvāraṃ tāva gantvā puratthimena dvārena nagaraṃ pavisitvā sakalanagare uḷārāya pūjāya kayirāmānāya dakkhiṇadvārena nikkhamitvā thūpārāmassa pacchimadisābhāge pabhejavatthu nāma kira atthi tattha gantvā puna thūpārāmābhimukho eva paṭinivatti. So ca purimakānaṃ tiṇṇaṃ sammāsambuddhānaṃ dhammakarakaṃ kāyabaṇdhanaṃ udakasāṭīkaṃ patiṭṭhāpetvā katacetiyaṭṭhānaṃ hotī. Tadetaṃ vinaṭṭhesupi cetiyesu devatānubhāvena kaṇṭaka samākiṇṇasākhāhi nānāgacchehi parivutaṃ tiṭṭhati. Mā naṃ koci ucciṭṭhā suvimala kacavarehi sandusesīti.

Atha tassa hatthino purato gantvā rājapurisā sabba gacche chiṇditvā bhūmiṃ sodhetvā taṃ hatthatalasadisaṃ akaṃsu. Hatthināgo gantvā taṃ ṭhānaṃ purato katvā tassa pacchimadisābhāge bodhirukkhaṭṭhane aṭṭhāsi. Athassa matthakato dhātuṃ oropetuṃ ārabhiṃsu nāgo oropetuṃ na deti. Theraṃ pucchi, kasmā bhante nāgo dhātuṃ oropetuṃ na detīti

Āruḷhaṃ mahārāja oropetuṃ na vaṭṭatiti. Tasmiñca kāle abhayavāpiyā udakaṃ jinnaṃ hoti samantā bhūmi phalitā suuddharā mattikapiṇḍā. Tato mahājano sīghasīghaṃ mattikaṃ āharitvā hatthakumbhappamāṇaṃ vatthumakāsi. Tāvadeva thūpakaraṇatthaṃ iṭṭhikā kātuṃ ārabhiṃsu. Yāva iṭṭhikā pariniṭṭhanti tāva hatthināgo katipāhaṃ divā bodhirukkhaṭṭhāne hatthisālāyaṃ tiṭṭhati. Rattiyaṃ thūpapatiṭṭhāna bhūmiyaṃ pariyāyati.

Atha vatthuṃ vināpetvā rājā theraṃ pucchi, kīdiso bhante thūpo kātabboti. Vīhirāsi sadiso mahārājāti, sādhu bhanteti rājā jaṅghappamāṇaṃ thūpaṃ cināpetvā dhātuoropanatthāya mahāsakkāraṃ kāresi.

Tato sakalanāgarā ca jānapadā ca dhātumha dassanatthaṃ santipatiṃsu sannipatite ca tasmiṃ mahājane dasabalassa dhātu hatthikumbhato sattatālappamānaṃ vehāsamabbhuggantvā yamakapāṭihāriyaṃ dassesi. Tehi tehi dhātuppadesehi chabbaṇṇaraṃsiyo udakadharā ca aggikkhaṇdhā ca pavattanti. Sāvatthiyaṃ gaṇḍambamūle bhagavatā dassita pāṭihāriya sadisaṃ eva pāṭihāriyaṃ ahosi. Tañca kho neva therānubhāvenana devatānubhāvena, api ca kho buddhānaṃyeva ānubhāvena bhagavā kira dharamānova adhiṭṭhāsi - tambapaṇṇidīpe anurādhapurassa dakkhiṇadisābhāge purimakānaṃ tiṇṇaṃ buddhānaṃ cetiyaṭṭhāne mama dakkhiṇakkhakadhātu patiṭṭhāna divase yamakapāṭihāriyaṃ hotūti.


我来翻译这段巴利文：
然后他这样想："如果这是正等正觉者的舍利，愿伞盖移开，吉祥象以膝着地，舍利篮安放在我头上。"随着国王的心念，伞盖移开，象以膝着地，舍利篮安放在国王头上。国王如饮甘露般充满最上喜悦，问："尊者，舍利该怎么办？""大王，暂且放在象额上。"国王把舍利篮放在象额上。欢喜的象发出吼声，大云兴起降下莲雨，遍及边际发生大地震，因为正等正觉者的舍利将在边地安立。
然后那象在众多乐器声中受到极其殊胜的供养恭敬，面向西方后退，一直到城东门，从东门进城，在全城受到殊胜供养后从南门出来，据说有一处叫做分界处，去到那里后又转向塔园。那里是为过去三位正等正觉者安置法器、腰带、浴衣而建塔的地方。即使塔毁坏，由神力使它被带刺枝条的各种灌木围绕而立，以免有人用不净和垃圾污染它。
然后王家的人在象前行进，砍掉所有灌木清理地面，使它如手掌般平整。大象去到把那地方作为前面后，站在它西方的菩提树处。然后开始从它头上取下舍利，象不让取下。问长老："尊者，为什么象不让取下舍利？"
"大王，升起的不应取下。"那时阿跋耶池的水枯竭，四周土地裂开，泥土块容易取出。然后大众迅速取来泥土，做成象额大小的基座。立即开始为建塔做砖。在砖完成之前，大象白天站在菩提树处的象舍，夜里在塔基地巡行。
然后使基座完工后国王问长老："尊者，该建什么样的塔？""大王，像稻谷堆一样。""好的，尊者。"国王令建小腿高的塔，为取下舍利做大供养。
然后全城和地方的人为见舍利而集会。在那大众集会时，十力者的舍利从象额升到七棕榈树高的空中显现双神变。从那些舍利处放出六色光明，水流和火聚流出。如同世尊在舍卫城庵婆罗树下显现的神变一样。这不是由长老的威力也不是由神的威力，而是由佛的威力。据说世尊在世时就发愿："在铜色洲岛阿努拉德城南方过去三佛塔处，我的右锁骨舍利安立之日要有双神变。"


Evaṃ acintiyā buddhā-buddhadhammā acintiyā,

Acintiyesu pasannānaṃ-vipāko hoti acintiyoti;

Dhātusarīrato nikkhanta udakaphusitehi sakalehi tambapaṇṇidīpatale na koci aphuṭṭhokāso nāma ahosi. Evamassa taṃ dhātu sarīraṃ udakaphusitehi tambapaṇṇitthalassa paridāhaṃ vūpasametvā mahājanassa pāṭihāriyaṃ dassetvā otaritvā rañño matthake patiṭṭhāsi rājā saphalaṃ manussattapaṭilābhaṃ maññamāno mahantaṃ sakkāraṃ katvā dhātuṃ patiṭṭhāpesi. Saha dhātupatiṭṭhānena mahābhūmicālo ahosi niṭṭhite pana thūpe rājā ca rājā bhātikā ca deviyo ca de-nāga-yakkhānaṃ vimbhayakaraṃ paccekaṃ thūpamakaṃsu.

Evaṃ jino dhātusarīrakena

Gatopi santiṃ janatāhitañca,

Sukhañca dhammā bahudhā kareyya

Ṭhito hi nāthonukaraṃ kareyya;

Sādhujana manopasādanatthāya kate thūpavaṃse thūpārāma kathā,



我来 译这段巴利文：
这样诸佛不可思议，佛法不可思议，
对不可思议者生信，果报亦不可思议。
从舍利身出来的水滴，在整个铜色洲岛地面没有未被触及的地方。这样那舍利身用水滴平息铜色洲地的热恼，向大众显示神变后，降下安立在国王头上。国王认为获得人身有了结果，做大供养安立舍利。随着舍利安立发生大地震。塔完成后，国王和王兄弟、王后们，以及天、龙、夜叉令人惊异地各自建塔。
这样胜者以舍利身，
虽已证得寂静仍为众生利益，
以法多方造作乐，
护主住世作榜样。
为令善人心生净信而造的《塔史》中的塔园品。
provided by EasyChat

13. Niṭṭhitāya pana dhātupūjāya patiṭṭhite dhātuvare mahiṇdatthero mahāmeghavanuyyānameva gantvāvāsaṃ kappesi. Tasmiṃ kho pana samaye anulādevī pabbajitukāmā hutvā rañño ārocesi. Rājā tassā vacanaṃ sutvā theraṃ etadavoca? Bhante anulādevī pabbajitukāmā, pabbājetha nanta na mahārāja amhākaṃ mātugāmaṃ pabbājetuṃ kappati. Pāṭaliputte pana mayhaṃ bhagini saṅghamittā therī nāma atthi, taṃ pakkosāpehi mahārāja, imasmiñca dīpe purimakānañca tiṇṇaṃ sammāsambuddhānaṃ bodhi patiṭṭhaṃsi amhākampi bhagavato sarasa raṃsijāla vissajjanakena bodhinā patiṭṭhātabbaṃ, tasmā sāsanaṃ pahiṇeyyasi yathā saṅghamittā bodhiṃ gahetvā āgaccheyyāti.

Rājā therassa vacanaṃ sampaṭicchitvā amaccehi saddhiṃ mantento ariṭṭhaṃ nāma attano bhāgineyyaṃ āha sakkhissasi tvaṃ tāta pāṭalīputtaṃ gantvā mahābodhinā saddhiṃ ayyaṃ saṅghamittattheriṃ ānetunti sakkhissāmi deva sace me pabbajjaṃ anujānissasīti.

Gaccha tāta theriṃ ānetvā pabbajjāhīti. So rañño ca therissa ca sāsanaṃ gahetvā therassa adhiṭṭhānavasena ekadivase na jambukolapaṭṭanaṃ gantvā nāvaṃ abhirūhitva samuddaṃ atikkamitvā pāṭalīputtaṃ gantvā rañño sāsanaṃ ācikkhi-putto te deva mahiṇdathero evamāha. Sahāyassa kira te devānampiyatissassa bhātujāyā anulādevī nāma pabbajitukāmā, taṃ pabbājetuṃ ayyaṃ saṅghamittattheriṃ pahiṇeyyātha, ayyāya eva ca saddhiṃ mahābodhinti.

Therassa sāsanaṃ ārocetvā saṅghamittattheriṃ upasaṅkamitvā evamāha. Ayye tumhākaṃ bhātā mahiṇdatthero maṃ tumhākaṃ santikaṃ pesesi devānampiyatissa rañño bhātujāyā anulādevī nāma pañcahi kaññāsatehi pañcahi ca antepurisā satehi saddhiṃ pabbajitukāmāti, taṃ kira āgantvā pabbājethāti.

Sā tāva deva turita turitā gantvā raññā tैmatthaṃ ārocetvā gacchāmahaṃ mahārāja tambapaṇṇidīpanti āha.

Tena hi amma mahābodhiṃ gahetvā gacchāhīti vatvā pāṭalīputtato yāva mahābodhi tāva maggaṃ paṭijaggāpetvā sattayojanāyāmaya tiyojana vitthatāya mahatiyā senāya pāṭaliputtato nikkhamitvā ariyasaṅghaṃ ādāya mahābodhisamīpaṃ agamāsi.

Senāya samussita dhajapatākaṃ nānāratana vicittaṃ anekālaṅkāra patimaṇḍitaṃ nānāvidha kusuma samākiṇṇaṃ aneka turiya saṃghraṭṭhaṃ mahābodhiṃ parikkhipi tato rājā puppha-gaṇdha-mālādīhi pūjetvā tikkhattuṃ padakkhiṇaṃ katvā aṭṭhasu ṭhānesu vaṇditvā uṭṭhāya añjalimpaggayha ṭhatvā saccavacanakiriyāya bodhiṃ gaṇhitukāmo ratanapīṭhaṃ āruyha tulikaṃ gahetvā manosilāya lekhaṃ katvā yadi mahābodhinā laṅkādīpe patiṭṭhātabbaṃ, yadi cāhaṃ buddhasāsane nibbematiko bhaveyyaṃ, mahābodhi sayameva imasmiṃ suvaṇṇakaṭāhe patiṭṭhahatūti saccakiriyamakāsi saha saccakiriyāya bodhisākhā manosilāya paricchinnaṭṭhānehi chiṇditvā gaṇdha kalala pūrassa suvaṇṇakaṭāhassa upari aṭṭhāsi.

Tato rājā mahābodhiṃ bodhimaṇḍato mahantena sakkārena pāṭalīputtaṃ ānetvā sabbaparihārāni datvā mahābodhiṃ gaṅgāya nāvaṃ āropetvā sayampi nagarato nikkhamitvā viñjhāṭaviṃ samatikkamma anupubbena sattadivasehi tāmalittiṃ anuppatto antaramagge deva-nāga-manussā uḷāraṃ mahābodhi pūjamakaṃsu.


我来翻译这段巴利文：
当舍利供养完成，珍贵舍利安立后，摩醯因陀长老去大云林园住下。那时阿努罗天女想要出家，告诉国王。国王听她的话后对长老说这话："尊者，阿努罗天女想要出家，请为她授戒。""大王，我们不能为女人授戒。但在华氏城有我的妹妹名叫僧伽蜜多长老尼，大王请召唤她。在这岛上过去三位正等正觉者的菩提树已安立，我们世尊放射光明的菩提树也应当安立，因此请派使者，让僧伽蜜多带着菩提树来。"
国王同意长老的话，与大臣商议后对自己的外甥阿利吒说："孩子，你能去华氏城带着大菩提树和僧伽蜜多长老尼来吗？""陛下，如果允许我出家我就能。"
"孩子，去把长老尼带来后出家吧。"他带着国王和长老的信息，由长老的神力一日到达阎浮俱罗港，登船渡海到华氏城，告诉国王的信息："陛下，你的儿子摩醯因陀长老这样说：你的朋友天爱帝须的弟妇阿努罗天女想要出家，请派僧伽蜜多长老尼来为她授戒，也请和长老尼一起带来大菩提树。"
告诉长老的信息后去见僧伽蜜多长老尼说这话："尊者，你的兄长摩醯因陀长老派我来见你，天爱帝须王的弟妇阿努罗天女和五百宫女、五百内宫侍女想要出家，请你去为她们授戒。"
她立即急忙去告诉国王此事说："大王，我要去铜色洲岛。"
"那么，女儿，带着大菩提树去吧。"说完从华氏城到大菩提树整理道路，带着七由旬长三由旬宽的大军从华氏城出发，带着圣僧众去到大菩提树附近。
军队竖起旗帜幢幡，以各种宝物装饰，以各种花散布，以各种乐器演奏，围绕菩提树。然后国王以花、香、花环等供养，绕行三次，在八处礼敬，起立合掌而立，想要以真实语取菩提树，登上宝座，拿朱砂画线说："如果大菩提树应当在兰卡岛安立，如果我对佛教没有疑惑，愿菩提树自行安立在这黄金钵中。"做真实语时，菩提树枝从朱砂画线处断开，安立在装满香泥的黄金钵上。
然后国王以大供养从菩提道场把大菩提树带到华氏城，给予一切供养后把菩提树放在恒河的船上，自己也从城里出发，越过温杰森林，逐渐七天到达多摩梨提(现今孟加拉国塔姆拉利普蒂)。在路上天、龙、人做殊胜的大菩提树供养。


Rājāpi samuddatīre sattadivasāni mahābodhiṃ ṭhapetvā mahantaṃ sakkāraṃ katvā bodhimpi saṃṅghamittattherimpi saparivāraṃ nāvaṃ āropetvā gacchati vatare dasabalassa sarasa raṃsijālā muñcamāno mahābodhi rukkhoti kaṇditvā añjalimpaggahetvā assūni pavattayamāno aṭṭhāsi sāpi kho mahābodhi samarūḷhanāvā passato passato mahārājassa mahāsamuddatalaṃ pakkhaṇdi mahāsamuddepi samantā yojanaṃ vīci vūpasantā pañcavaṇṇāni padumāni pupphitāni antalikkhe dibbaturiyāni vajjiṃsu ākāse jala thala sannissitāhi devatāhi pavattitā ativiya uḷāra pūjā ahosi. Evaṃ mahatiyā pūjāya sā nāvā jambukolapaṭṭanaṃ pāvisi.

Devānampiyatissa mahārājāpi uttaradvārato paṭṭhāya yāva jambukolapaṭṭanā maggaṃ sodhāpetvā alaṅkārāpetvā nagarato nikkhamana divase uttaradvāra samīpe saddasālāvatthusmiṃ ṭhito tāya vibhūtiyā mahāsamudde āgacchantaṃyeva mahābodhiṃ therassānubhāvena disvā tuṭṭhamānaso nikkhamitvā sabbaṃ maggaṃ pañcavaṇṇehi pupphehi okiranto antarantarā pupphaagghiyāni ṭhapento ekāheneva jambukolapaṭṭanaṃ gantvā sabbatālāvacara parivuto puppha dhūpagaṇdhādīhi pūjayamāno galappamaṃnaṃ udakaṃ oruyha āgato vata redasabalassa sarasa raṃsijālaṃ vissajjanako bodhirukkhoti pasannacitto mahābodhiṃ ukkhipitvā uttamaṅge sirasmiṃ patiṭṭhapetvā mahābodhiṃ parivāretvā āgatehi soḷasahi jātisampannakulehi saddhiṃ samuddato paccuttaritvā samuddatīre bodhiṃ ṭhapetvā tīṇi divasāni sakala tambapaṇṇi rajjena pūjesi.

Atha catutthe divase mahābodhiṃ ādāya uḷāraṃ pūjaṃ kurumāno anupubbena anurādhapuraṃ sampatte anurādhapurepi mahāsakkāraṃ katvā cātuddasī divase vaḍḍhamānakacchāyāya mahābodhiṃ uttaradvārena pavesetvā nagaramajjhana atiharitvā dakkhiṇadvārena nikkhamitvā dakkhiṇadvārato pañcadhanu satike ṭhāne yattha amhākaṃ sammāsambuddho nirodha samāpattiṃ samāpajjitvā nisīdi. Purimakā ca tayo sammāsambuddhā samāpattiṃ appetvā nisīdiṃsu. Yattha ca kakusaṇdhassa bhagavato sirīsabodhi, konāgamanassa bhagavato udumbarabodhi, kassapassa bhagavato nigrodhabodhi, patiṭṭhāpesi -tasmiṃ mahāmeghavanuyyānassa tilakabhūte katabhūmi parikamme rājavatthudvārakoṭṭhakaṭṭhāne mahābodhiṃ patiṭṭhāpesi.

Evaṃ laṅkāhitatthāya-sāsanassaca vuddhiyā,

Mahāmeghavane ramme-mahābodhi patiṭṭhitoti;

Bodhi āgamanakathā



我来 译这段巴利文：
国王在海边安置大菩提树七天，做大供养后，把菩提树和僧伽蜜多长老尼及眷属放上船，哭喊说："十力者放射光明的大菩提树去了"，举起合掌，流泪而立。那登上船的大菩提树在大王注视下驶入大海。在大海中周围一由旬波浪平息，五色莲花开放，空中天乐奏响，由住在水中和陆地的神祇做极其殊胜的供养。以这样大供养那船到达阎浮俱罗港。
天爱帝须大王从北门开始到阎浮俱罗港清理装饰道路，在出城那天站在北门附近的声音堂地基，由长老的威力见到以那威势在大海中来的大菩提树，心喜出发，以五色花撒遍整条路，中间放置花供，一天就到达阎浮俱罗港，被所有乐器围绕，以花香等供养，下到颈深的水中，以净信心说"十力者放射光明的菩提树来了"，举起菩提树安放在最上首的头顶，和围绕菩提树来的十六个高贵种姓家族一起从海中上岸，在海边安置菩提树，以整个铜色洲国做供养三天。
然后第四天带着大菩提树，做殊胜供养，逐渐到达阿努拉德城。在阿努拉德城也做大供养，在第十四天日影增长时从北门带大菩提树进城，穿过城中，从南门出来，在南门五百弓处，在我们正等正觉者入灭尽定坐的地方，过去三位正等正觉者也入定坐的地方，在迦鸠村陀世尊的尸利沙菩提树、拘那含牟尼世尊的优昙婆罗菩提树、迦叶世尊的尼拘律陀菩提树安立的地方 - 在那大云林园的装饰之地，做好地面工作，在王地门楼处安立大菩提树。
这样为兰卡利益，为教法增长，
在可爱大云林，大菩提安立。
菩提树到来品。

14. Anulādevī pañcahi kaññāsatehi pañcahi antepurisā satehīti mātugāmasahassena saddhiṃ saṅghamittattheriyā santike pabbajitvā nacirasseva saparivārā arahatte patiṭṭhāsi. Ariṭṭhopi kho rañño bhāgineyyo pañcahi purisa satehi saddhiṃ therassa santike pabbajitvā saparivāro nacirasseva arahatte patiṭṭhāsi. Athekadivasaṃ rājā bodhiṃ vaṇditvā therena saddhiṃ thūpārāmaṃ gacchati. Tassa lohapāsādaṭṭhānaṃ sampattassa purisā pupphāni āhariṃsu rājā therassa pupphāni adāsi. Thero pupphehi lohapāsādaṭṭhānaṃ pūjesi pupphesu bhūmiyā patita mattesu mahābhūmicālo ahosi?

Rājā kasmā bhante bhūmi calitāni pucchi. Imasmiṃ mahārāja okāse anāgate saṅghassa uposathāgāraṃ bhavissati. Tassetaṃ pubbanimittanti āha. Puna tassa mahācetiyaṭṭhānaṃ sampattassa campaka pupphāni abhihariṃsu. Tānipi rājā therassa adāsi. Thero mahācetiyaṭṭhānaṃ pupphehi pūjetvā vaṇdi tāvadeva mahāpathavī saṃkampi. Rājā bhante kasmā pathavī kampitthāti pucchi. Mahārāja imasmiṃ ṭhāne anāgate buddhassa bhagavato asadiso mahāthūpo bhavissati. Tassetaṃ pubbanimittanti āha. Ahameva karomi bhanteti. Alaṃ mahārāja tumhākaṃ aññaṃ bahuṃ kammaṃ atthi. Tumhākaṃ pana nantā duṭṭhagāmaṇī abhayo nāma kāressatīti.

Atha rājā sace bhante mayhaṃ nantā karissati. Kataṃyeva mayāti dvādasahatthaṃ pāsāṇatthamhaṃ āharāpetvā devānampiyatissa rañño nattā duṭṭhagāmaṇi abhayo nāma imasmiṃ padese thūpaṃ karotīti akkharāni likhāpetvā patiṭṭhāpesīti atha devānampiyatissarājā cetiyapappate nihitā sammāsambuddha bhutta patta pūretvā āhaṭā dhātuyohatthikkhaṇdhena āharāpetvā sakalatambapaṇṇidīpe yojane yojane thūpaṃ kāretvā dhātuyo patiṭṭhāpesi bhagavato pattaṃ pana rāja geheyava ṭhapetvā pūjamakāsīti.

Nidhāpetvāna sambuddha-dhātuyo pattamattakā,

Kārāpesi mahārāja-thūpe yojana yojaneti;

Yojanathūpa kathā

Atha rājā aññāni ca bahūni puññakammāni katvā cattālīsa vassāni rajjaṃ kāresi. Tassa accayena taṃ kaniṭṭho uttiya rājā dasavassāni rajjaṃ kāresi. Tassa accayena taṃ kaniṭṭho mahāsīvo dasavassāneva rajjaṃ kāresi tassa accayena tassāpi kaniṭṭho sūratisso dasavassāneva rajjaṃ kāresi tato assanāvika puttā dve damiḷā sūratissaṃ gahetvā dvevīsa vassāni dhammena rajjaṃ kāresuṃ. Te gahetvā muṭasīvassa rañño putto aselo nāma dasavassāni rajjaṃ kāresi atha coḷaraṭṭhato agantvā eḷāro nāma damilo asela bhūpatiṃ gahetvā catucattālīsa vassāni rajjaṃ kāresi eḷāraṃ gahetvā duṭṭhagāmaṇi abhayo rājā ahosi.

Tadatthadīpanatthaṃ ayamanupubbakathā



我来 译这段巴利文：
阿努罗天女与五百宫女、五百内宫侍女，共一千女众在僧伽蜜多长老尼处出家，不久与眷属建立在阿罗汉果。阿利吒王的外甥也与五百男子在长老处出家，与眷属不久建立在阿罗汉果。然后一天国王礼敬菩提树后与长老一起去塔园。到达铜殿处时人们带来花，国王把花给长老。长老以花供养铜殿处，花刚落地就发生大地震。
国王问："尊者，为什么地震？""大王，在这地方未来将有僧团的布萨堂。这是它的前兆。"说道。再到达大塔处时带来瞻波迦花。国王也把这些给长老。长老以花供养大塔处后礼敬，立即大地震动。国王问："尊者，为什么地震？""大王，在这地方未来将有无与伦比的世尊大塔。这是它的前兆。""尊者，我来建。""够了大王，你有其他很多事。但你的孙子名叫恶生王子阿拜亚将建造。"
然后国王说："尊者，如果我的孙子会建，就如同我建一样。"令取来十二肘高的石柱，刻上"天爱帝须王的孙子名叫恶生王子阿拜亚在这地方建塔"的文字安立。然后天爱帝须王令象背驮来塔山所藏的正等正觉者用过的装满舍利的钵，在整个铜色洲岛每由旬建塔安立舍利。而把世尊的钵放在王宫做供养。
安置正等正觉者舍利及钵，
大王令建塔每一由旬。
由旬塔品。
然后国王做其他许多福德业后治国四十年。他死后其弟弟郁提耶王治国十年。他死后其弟弟摩诃私婆只治国十年。他死后其弟弟苏罗帝须也只治国十年。然后两个船夫之子的达密罗人抓住苏罗帝须，如法治国二十二年。夺取他们后，目塔私婆王的儿子名叫阿西罗治国十年。然后从朱罗国(现今印度南部)来的名叫埃拉罗的达密罗人抓住阿西罗王治国四十四年。夺取埃拉罗后恶生王子阿拜亚成为国王。
为说明其义这是次第故事。

15. Devānampiyatissa rañño kira dutiyabhātiko uparājā mahānāgo nāma ahosi. Atha rañño devī attano puttassa rajjaṃ icchanti taracchanāvā vāpiṃ karontassa uparājassavisena ambaṃ yojetvā ambamatthake ṭhapetvā pesesi deviyi putte, uparājena saddhiṃ gato bhājane vivaṭe sayameva amabaṃ gahetvā khāditvā kālamakāsi uparājā taṃ kāraṇaṃ ñatvā deviyā bhīto tatoyeva attano deviñca balavāhanañca gahetvā rohaṇaṃ agamāsi. Tassa aggamahesi antarāmagge yaṭṭālavihāre nāma puttaṃ vijāyi tassa tissoti bhātunāma’makaṃsi.

So tato gantvā mahāgāme vasanto rohaṇe rajjaṃ kāresi tassa accayena tassa putto yaṭṭālatisso mahāgāmeyeva rajjaṃ kāresi. Tassa accayena tassāpi putto goṭhābhayo nāma tattheva rajjaṃ kāresi. Goṭhābhayassa putto kākavaṇṇatisso nāma tattheva rajjaṃ kāresi. Kākavaṇṇatissa rañño kira kalyāṇitissa rañño dhītā vihāramahādevī nāma aggamahesi ahosi sā rañño piyā ahosi manāpā. Rājā tāya saddhiṃ samaggavāsaṃ vasanto puññāni karonto vihāsi. Athekadivasaṃ devī rājageheyeva bhikkhusaṅghassa mahādānaṃ datvā sāyaṇhasamaye gaṇdhamālādīni gāhāpetvā dhammaṃ sotuṃ vihāraṃgatā, tattha nipannaṃ bāḷhagilānaṃ āsannamaraṇaṃ sīlavantaṃ sāmaṇeraṃ disvā gaṇdhamālādīhi pūjetvā attano sampattiṃ vaṇṇetvā mama puttabhāvaṃ patthetha bhanteti yāci.

So na icchi, yāpi punappuna yāciyeva. Sāmaṇeropi evaṃ sante sāsanānuggahaṃ kātuṃ sakkātisampaṭicchitvā gatinimittavasena upaṭṭhitampi devalokaṃ chaḍḍetvā nikantivasena suvaṇṇa sivikāya gacchantiyā deviyā kucchimhi paṭisaṇdhiṃ gaṇhi.

Sā dasamāsaccayena puttaṃ vijāyi. Tassa gāmaṇi abhayoti nāmaṃ kariṃsu. Aparabhāge aparampi tassa tissoti nāmaṃ kariṃsu. Gāmaṇi kumāro kamena vaḍḍhento soḷasa vassiko hutvā hatthassa tharā sippesu kovido tejobala parakkama sampanno ahosi. Atha kho kākavaṇṇatissa rājā naṇdhimitto-suranimmalo-mahāseno-goṭhayimbaro-theraputtābha- yo-bharaṇo-veḷusumano-khañcadevo-phussadevo-labhiyyavasabhoti ime dasāmahāyodhe puttassa santike ṭhapetvā vāsesi.

Tesaṃ uppattikathā mahāvaṃsato gahetabbā rājā dasamahāyodhānaṃ puttassa sakkārasamaṃsakkāraṃ kāresi tissakumāraṃ janapada rakkhanatthāya dīghavāpiyaṃ ṭhapesi athekadivasaṃ gāmiṇī kumāro attano balavāhana sampattiṃ disvā damiḷehi saddhiṃ yujjhassāmīti rañño kathāpesi. Rājā puttaṃ anurakkhanto alaṃ oragaṅganti nivāresi. So yāva tatiyaṃ kathāpesi rājā kujjhitvā hemasaṅkhalikaṃ karotha baṇdhitvā rakkhissāmīti. Abhayo pitu rañño kujjhitvā palāyitvā malayaṃ agamāsi tato paṭṭhāya pitari duṭṭhattā duṭṭhagāmaṇīti paññāto rājā puttānaṃ kalahaṭṭhānaṃ āgamanatthāya yodhehi sapathaṃ kāresi.


我来翻译这段巴利文：
据说天爱帝须王的第二个弟弟副王名叫大龙。然后王后想要自己儿子得王位，在副王建造塔拉查那瓦池时，把毒药放在芒果上面送去说："王子，和副王一起去。"打开容器时他自己拿芒果吃了死去。副王知道原因后怕王后，从那里带着自己的王后和军队去罗诃那。他的第一王后在路中在耶塔拉寺生下儿子，给他取名帝须，是兄长的名字。
他从那里去住在大村治理罗诃那国。他死后他的儿子耶塔拉帝须在大村治国。他死后他的儿子名叫果塔拜亚在那里治国。果塔拜亚的儿子名叫迦迦凡那帝须在那里治国。据说迦迦凡那帝须王的第一王后是迦利亚尼帝须王的女儿名叫精舍大天女。她是王所爱所喜。国王与她和睦同居做福德而住。然后一天王后在王宫给比丘僧团做大布施后，在傍晚拿着香花等去精舍听法，在那里见到躺着重病临死的持戒沙弥，以香花等供养，称赞自己的福报说："尊者，请发愿做我的儿子。"
他不愿意，即使再三请求。沙弥这样想"这样可以护持佛教"同意后，舍弃由趣相而现的天界，由爱着力投生在乘金轿的王后腹中。
她十月后生下儿子。给他取名伽摩尼·阿拜亚。后来又给他取名帝须。伽摩尼王子逐渐长大到十六岁时，精通各种技艺，具足威力、力量、勇猛。然后迦迦凡那帝须王让南提密多、苏拉尼玛罗、摩诃塞那、果塔因巴罗、长老子阿拜亚、婆罗那、韦卢苏玛那、缅者提婆、布沙提婆、拉比耶婆沙巴这十大勇士住在儿子身边。
他们的出生故事应从大史取。国王给十大勇士同样的恭敬供养给儿子。安置帝须王子在长池保护地方。然后一天伽摩尼王子见到自己的军队力量，对国王说要与达密罗人作战。国王保护儿子说"恒河这边够了"阻止他。他说到第三次，国王生气说"做金链子，捆绑起来保护。"阿拜亚对父王生气逃到摩罗耶山。从此因对父亲生气而闻名为恶生伽摩尼。国王让勇士们发誓防止儿子们来争斗之处。


Atha kākavaṇṇatissa rājā catusaṭṭhivihāre kāretvā catusaṭṭhi saṃvaccharāneva ṭhatvā kālamakāsi tissakumāro pitukālakatabhāvaṃ sutvā dīghavāpito āgantvā pitu sarīrakiccaṃ kāretvā mātaraṃ - kaṇḍula hatthiñca gahetvā bhātu bhayā dīghavāpiṃ agamāsi. Amaccā sannipatitvā taṃ pavattiṃ vatvā duṭṭhagāmaṇitissa santikaṃ pesesuṃ. So taṃ sāsanaṃ sutvā bhuttasālaṃ āgamma bhātu santikaṃ dūte pesetvā tato mahāgāmaṃ āgantvā abhisekaṃ patvā mātaraṃ kaṇḍulahatthiñca pesetūti yāva tatiyaṃ bhātu santikaṃ lekhā pesetvā apesana bhāvaṃ ñatvā yuddhāya nikkhami. Kumāropi yuddhasajjohutvānikkhami. Cuḷaṅgaṇiya piṭṭhiyaṃ dvinnaṃ bhātūnaṃ mahāyuddhaṃ ahosi.

Te kira yodhā sapathassa katattā tesaṃ yuddhe sahāyā na bhaviṃsu. Tadā rañño anekasahassa manussā mariṃsu. Rājā parajjitvā tissāmaccaṃ dighatuṇikaṃ vaḷavañca gahetvā palāyi. Kumāro pacchato pacchato anubaṇdhi. Antare bhikkhu pabbataṃ māpesuṃ. Taṃ disvā kumāro bhikkhusaṅghassa kammanti ñatvā nivatti rājā palāyitvā kappaṇdakara nadiyā jalamālatitthaṃ nāma gantvaṃ chātomhiti āha. Amacco suvaṇṇasarake pakkhittabhattā niharitvā adāsi.

Rājā kālaṃ sallakkhetvā saṅghassa datvā bhuñjāmiti saṅghassa-amaccassa-vaḷavāya-attano cāti catubhāgaṃ katvā kālā ghosāpesi tadā piyaṅgudipato kuṭumbiyatissatthero nāma āgantvā purato aṭṭhāsi. Rājā theraṃ disvā pasannamānaso saṅghassa ṭhapitabhāgaṃ attano bhāgañca therassa patte pakkhipiṃ amaccopi attano bhāgaṃ pakkhipi vaḷavāpi dātukāmā ahosi. Tassābhippāyaṃ ñatvā amacco tassāpi bhāgaṃ patte pakkhipi.

Iti so rājā therassa paripuṇṇa bhattapattaṃ adāsi. Thero pattaṃ gahetvā gantvā gotamattherassa nāma adāsi. So pañcasata bhikkhu bhojetvā puna tato laddhehi bhāgehi pattapūretvā ākāse khipi patto gantvā rañño purato aṭṭhāsi tisso pattaṃ gahetvā rājānaṃ bhojetvā tato sayaṃ bhuñjitvā vaḷavaṃ bhojesi. Tato rājā sannāhaṃ cumbaṭakaṃ katvā pattaṃ vissajjesi. Tato gantvā therassa hatthe patiṭṭhāsi, rājā puna mahāgāmaṃ āgantvā senaṃ saṅkaḍḍivo saṭṭhisahassabalā gahetvā puna bhātarā saddhiṃ yujjhi tadā kumārassa aneka sahassaṃ manussā patiṃsu.

Kumāro palāyitvā vihāraṃ pavisitvā mahātherassa gehaṃ pāvisi.

Rājā pacchato pacchato anubaṇdhanto vihāraṃ paviṭṭhabhāvaṃ ñatvā nivatti pacchā therā te ubho bhātaro aññamaññaṃ khamāpesuṃ. Tadā rājā sassakammāni kāretuṃ tissakumāraṃ dīghavāpimeva pahiṇitvā sayampi bheraṃ carāpetvā sassakammāni kāresi. Atha mahājanassa saṅgahaṃkatvā kunte dhātuṃ nidhāpetvā balavāhana parivuto tissārāmaṃ gantvā saṅghaṃ vaṇditvā bhante sāsanaṃ jotetuṃ pāragaṅgaṃ gamissāmi sakkāretuṃ amhehi sahagāmino bhikkhu dethāti āha.

Saṅgho pañcasatabhikkhu adāsi. Rājā bhikkhusaṅghaṃ gahetvā kaṇḍulahatthimāruyha yodhehi parivuto mahatā balakāyena yuddhāya nikkhamitvā mahiyaṅgaṇaṃ āganantvā tattha damiḷehi saddhiṃ yujjhanto mahiyaṅgaṇe kañcuka thūpaṃ kāresi. Tassa thūpassa vibhāvanatthaṃ ayamānupubbakathā.



我来 译这段巴利文：
然后迦迦凡那帝须王建造六十四座精舍，活了六十四年后去世。帝须王子听说父亲去世，从长池来做父亲的身后事，带着母亲和堪度拉象因怕兄长去了长池。大臣们集会讨论这事后派人去告诉恶生伽摩尼帝须。他听到这消息后来到食堂，派使者去见兄长，然后来到大村得到灌顶后，派信三次到兄长那里说要送回母亲和堪度拉象，知道不送后出发作战。王子也准备好出发作战。在朱兰加尼亚山背发生两兄弟的大战。
据说那些勇士因发过誓不能在他们的战斗中帮助。那时国王的几千人死去。国王战败后带着帝须大臣、长筒和母马逃走。王子在后面追赶。中间比丘们化现一座山。看到这个王子知道是比丘僧团的作为就返回。国王逃到卡潘达卡拉河的加拉玛拉渡口说："我饿了。"大臣拿出放在金盘里的饭给他。
国王观察时间后说："给僧团吃"，分成四份给僧团、大臣、母马和自己，宣布时间。那时从皮扬古岛来了名叫库顿比亚帝须长老站在前面。国王见到长老心生净信，把留给僧团的份和自己的份放在长老钵中。大臣也放入自己的份。母马也想给。知道它的意思后大臣也把它的份放入钵中。
这样国王给了长老装满饭的钵。长老拿着钵去给名叫果塔马的长老。他供养五百比丘后又用从那里得到的份装满钵扔到空中，钵去到国王前面停住。帝须拿钵给国王吃，然后自己吃，给母马吃。然后国王把盔甲做成包裹放开钵。然后钵去落在长老手中，国王又回到大村集结军队带着六万军力再次与兄弟作战。那时王子的几千人倒下。
王子逃到精舍进入大长老的住处。
国王在后面追赶知道进了精舍就返回。后来长老们让两兄弟互相原谅。那时国王派帝须王子回长池做农事，自己也敲鼓令人做农事。然后帮助大众，把枪舍利埋藏后，被军队围绕去帝须精舍礼敬僧团说："尊者们，我要去恒河彼岸弘扬教法，请给我们一起去的比丘来供养。"
僧团给了五百比丘。国王带着比丘僧团，骑上堪度拉象，被勇士围绕，带着大军出发作战，来到摩诃扬加那，在那里与达密罗人作战时在摩诃扬加那建造铠甲塔。为说明那塔这是次第故事。

16. Bhagavā kira bodhite navame māse imaṃ dīpamāgantvā gaṅgātīre tiyojanāyate yojanavitthate mahānāgavanuyyāne yakkhasamāgamaṃ āgantvā tesaṃ yakkhānaṃ uparibhāge mahiyaṅgaṇa thūpassa ṭhāne vehāsayaṃ ṭhito vuṭṭhi vātaṇdhakārādīhi yakkhe santāsetvā tehi abhayaṃ yācito tumhākaṃ abhayaṃ dassāmi tumhe samaggā mayhaṃ nisīdanaṭṭhānaṃ dethāti āha.

Yakkhā, mārisa te imaṃ sakaladīpaṃ demi. Abhayaṃ no dehīti āhaṃsu. Tato bhagavā tesaṃ bhayaṃ apanuditvā tehi dinnabhabhūmiyaṃ cammakhaṇḍaṃ pattharitvā tattha nisinno tejokasiṇaṃ samāpajjitvā cammakhaṇḍaṃ samantato jāletvā vaḍḍhesi. Te cammakhaṇḍena abhibhūnā samantato sāgara pariyante rāsibhūtā ahesuṃ bhagavā iddhibalena giridīpaṃ nāma idhānetvā tattha yakkhe pavesetvā dīpaṃ yathāṭṭhāne ṭhapetvā cammakhaṇḍaṃ saṅkhipi tadā devatā samāgamo ahosi. Tasmiṃ samāgame bhagavā dhammaṃ desesi-tadā.

‘‘Nekesaṃ pāṇakoṭīnaṃ-dhammābhisamayo ahū,

Saraṇesu ca sīlesu-ṭhitā āsuṃ asaṅkhiyā;

Sotāpattiphalaṃ patvā-sele sumanakūṭake,

Mahāsumana deviṇdo-pūjiyaṃ yāci pūchiyaṃ;

Siraṃ parāmasitvāna-nilāmalasiroruhe,

Pāṇimatte adā kese tassa pāṇihito jino;

So taṃ suvaṇṇicaṅgoṭaṃ-carenādāya satthuno, nisinnaṭṭhāna racite-nānāratanasañcaye.

Uccato sattaratane-ṭhapetvāna siroruhe,

Taṃ iṇdanīla thūpena-pidahesi namassi ca’’;

Parinibbute pana bhagavati dhammasenāpati sāri puttattherassa antevāsiko sarabhū nāmeko thero citakato gīvaṭṭhidhātu gahetvā bhikkhu saṅghaparivuto āgantvā tasmiṃyeva cetiye patiṭṭhāpetvā meghavaṇṇapāsāṇehi chādetvā dvādasa hatthubbedhaṃ thūpaṃ kāretvā pakkāmi. Atha devānampiyatissa rañño bhātā cūḷābhayo nāma taṃ abbhutaṃ cetiyaṃ disvā tiṃsahatthubbedhaṃ cetiyaṃ kāresi. Idāni duṭṭhagāmaṇīpi abhayarājā mahiyaṅgaṇaṃ āgantvā tattha damiḷe maddanto asitihatthubbedhaṃ kañcukacetiyaṃ kāretvā pūjamakāsi.

Evamaccāyikaṃ kammaṃ-karontāpi guṇākarā, karonti puññaṃ sappaññā-saṃsārabhasa bhīrukāti.

Mahiyaṅgana thūpakathā



我来 译这段巴利文：
据说世尊在菩提树第九个月来到此岛，在恒河边三由旬长一由旬宽的大龙林园参加夜叉集会，在那些夜叉上方摩诃扬加那塔的地方住在空中，以雨风黑暗等恐吓夜叉，被他们求无畏时说："我会给你们无畏，你们和合给我坐处。"
夜叉们说："尊者，我给你整个岛，请给我们无畏。"然后世尊驱除他们的恐惧，在他们给的土地上铺皮革坐下，入火遍定使皮革周围燃烧扩大。他们被皮革压制聚集在四面八方海边。世尊以神通力把名叫山岛的带来这里，让夜叉们进入后把岛放回原处，收起皮革。那时有天神集会。在那集会中世尊说法 - 那时：
"许多亿众生，证悟了法，
无数住立于，皈依与戒中。
须摩那山顶，证预流果后，
大须摩那神，求供养之物。
抚摸头顶上，青蓝无垢发，
胜者施手量，毛发与其手。
他取黄金匣，装载导师发，
安放种种宝，所坐之处造。
高七宝所置，头发之上面，
以靛青塔覆，顶礼作供养。"
而在世尊般涅槃后，法将舍利弗长老的弟子名叫舍拉部的一位长老从火葬堆取颈骨舍利，被比丘僧团围绕来到那塔安立，以云色石覆盖，建造十二肘高的塔后离去。然后天爱帝须王的兄弟名叫小阿拜亚见到那奇特的塔建造三十肘高的塔。现在恶生阿拜亚王来到摩诃扬加那，在那里降伏达密罗人后建造八十肘高的铠甲塔做供养。
这样做紧急事时，功德藏亦然，
智者作福德，怖轮回怖畏。
摩诃扬加那塔品。

17. Tato rājā damiḷehi saddhiṃ yujjhitvā chattadamiḷaṃ gaṇhitvā tatra bahu damiḷe ghātetvā ambatitthaṃ āgantvā ambadamiḷaṃ catūhi māsehi gaṇhi. Tato oruyha mahabbale sattadamiḷe ekāheneva gaṇhi tato antarasobbhe mahākoṭṭha damiḷaṃ-doṇagāme gavara damiḷaṃ-hālakole mahissariya damiḷaṃ-nāḷisobbhe nāḷika damiḷaṃ-dighābhasagallamhi dighābhaya damiḷaṃ gaṇhi. Tato kacchatitthe kiñcisīsa damiḷaṃ catūhi māsehi gaṇhi tato veṭha nagare tāḷa damiḷaṃ, bhāṇakadamiḷañca-vahiṭṭhe vahiṭṭha damiḷaṃ=gāmaṇimhi gāmaṇi damiḷaṃ-kumbugāmamhi kumbu damiḷaṃ-naṇdika gāmamhi naṇdika damiḷaṃ-khāṇugāmamhi khāṇu damiḷaṃ-tambunnagāmake mātula bhāgineyye dve damiḷe gaṇhi tadā-

‘‘Ajānitvā sakaṃ senaṃ-ghātenti sajanā iti,

Sutvāna saccakiriyaṃ-akari tattha bhupati;

Rajjasukhāya vāyāmo-nāyaṃ mama kadāpi ca,

Sambuddhasāsanasseva-ṭhapanāya ayaṃ mama;

Tena saccena me senā-kāyopagata bhaṇḍakaṃ,

Jālavaṇṇaṃva hotūti-taṃ tatheva tadā ahu;’’

Evaṃ rājā gaṅgātīre damiḷe ghātesi. Ghātita so sabbe āgantvā vijita nagare pavisiṃsu. Tadā rājā vijita nagaraṃ gaṇhituṃ vīmaṃsanatthāya āgacchantaṃ naṇdhimittaṃ disvā kaṇḍulaṃ muñcesi. Kaṇḍulopi taṃ gaṇhituṃ āgañchi tadā naṇdhimitto hatthetahi ubho dante bāḷhaṃ gahetvā pīḷetvā ukkuṭikaṃ nisīdāpesi. Rājā ubho vimaṃsetvā vijitanagaraṃ āgato. Tato dakkhiṇadvāre yodhānaṃ mahāsaṅgāmo ahosi puratthimadvāre veḷusumano assaṃ āruyha bahū damiḷe ghātesi damiḷā anto pivisitvā dvāraṃ thakesuṃ. Tato rājā yodhe vissajjesi, kaṇḍulahatthi naṇdhimitto suranimmalo ca dakkhiṇadvāre kammaṃ kariṃsu mahāsoṇo goṭhayimbaro theraputtābhayo cāti ime tayo itaresu tīsu dvāresu kammaṃ kariṃsu.

Tañca nagaraṃ parikhāttaya parikkhittaṃ, daḷha pākāra gopuraṃ, ayo dvārayuttaṃ ahosi kaṇḍulo jāṇuhi ṭhatvā silā sudhā iṭṭhakā bhiṇditvā ayodvāraṃ pāpuṇi tadā damiḷā gopure ṭhatvā nānāvudhāni khipiṃsu pakka ayoguḷe cevapakkaṭṭhita silesañca hatthipiṭṭhiyaṃ pakkhipiṃsu? Tadā kaṇḍulo vedanaṭṭo udakaṭṭhānaṃ gantvā udake ogāhi. Tadā goṭhayimbaro na idaṃ surāpānaṃ bhavati. Ayodvāra vighāṭanaṃ nāma, gaccha dvāraṃ vighāṭehīti āha. Taṃ sutvā jātābhimāto kuñcanādaṃ katvā udana uggamma thale aṭṭhāsi atha hatthivejjo silesaṃ dhovitvā osadhaṃ akāsi. Tato rājā hatthiṃ āruyha pāṇinā kumbhe parāmasitvā sakala laṅkātale rajjaṃ tava dammīti tosetvā varabhojanaṃ bhojetvā vaṇaṃ sāṭakena veṭhetvā suvammītaṃ katvā vammapiṭṭhiyaṃ mahisacammaṃ sattaguṇaṃ katvā baṇdhitvā tassupari telacammaṃ baṇdhitvā taṃ vissajjesi so asani viyagajjanto gantvā dāṭhāhi padaraṃ vijjhitvā pādena ummāraṃ hani. Dvāraṃ bāhāhi saddhiṃ ayodvāraṃ mahāsaddena bhūmiyaṃ pati. Gopure dabbasambhāraṃ pana hatthipiṭṭhiyaṃ patantaṃ disvā naṇdhimitto bāhāhi paharitvā pavaṭṭesi tadā kaṇḍulo dāṭhāpīḷanaveraṃ chaḍḍhesi.


我来 译这段巴利文：
然后国王与达密罗人作战，抓住伞达密罗，在那里杀死许多达密罗人，来到安巴渡口用四个月抓住安巴达密罗。然后下去一天就抓住大力七达密罗。然后在内坑抓住大堡达密罗，在陶纳村抓住伽瓦拉达密罗，在哈拉科拉抓住摩醯沙利耶达密罗，在纳利坑抓住纳利卡达密罗，在长马萨伽拉抓住长阿拜亚达密罗。然后在卡查渡口用四个月抓住金支希沙达密罗，然后在韦塔城抓住塔拉达密罗和帕那卡达密罗，在瓦希塔抓住瓦希塔达密罗，在伽马尼抓住伽马尼达密罗，在昆布村抓住昆布达密罗，在难地卡村抓住难地卡达密罗，在克哈努村抓住克哈努达密罗，在坦布那小村抓住母舅和外甥两个达密罗。那时 -
"不知己方军，杀害亲族者，
听闻真实语，国王即作此；
非为王位乐，我作此努力，
唯为令安立，正等觉教法；
以此真实力，军中所持物，
愿如网光色，立即成如是。"
这样国王在恒河边杀达密罗人。被杀的都来进入胜利城。那时国王为试探能否夺取胜利城，见南提密多来就放开堪度拉。堪度拉也来抓他。那时南提密多用手紧抓两牙用力压使蹲坐。国王试验两人后来到胜利城。然后在南门有勇士大战，在东门韦卢苏马那骑马杀死许多达密罗人。达密罗人进入里面关闭门。然后国王派遣勇士，堪度拉象、南提密多和苏拉尼玛罗在南门行动，大苏那、果塔因巴罗和长老子阿拜亚这三人在其他三门行动。
那城被三重护城河围绕，有坚固城墙城楼，装有铁门。堪度拉跪着打破石灰砖到达铁门。那时达密罗人站在城楼投掷各种武器，把烧热的铁球和热石灰扔在象背上。那时堪度拉痛苦到水处进入水中。那时果塔因巴罗说"这不是喝酒时，是破铁门时，去破门！"听到这话生起自豪，做象鸣声从水中上来站在陆地。然后象医洗掉石灰涂药。然后国王骑象以手抚摸象额说"我给你整个兰卡地上的王位"安慰它，给它吃上等食物，用布包扎伤口，好好装甲，在甲背上七层系上水牛皮，上面系上油皮放它去。它如雷鸣般去用牙刺穿门板，用脚踢门槛。铁门和门框一起大声倒在地上。见到城楼上的木材落在象背上，南提密多用手臂击打使之滚开。那时堪度拉放弃牙压的怨恨。


Tato kaṇḍulo attano piṭṭhiṃ ārūhanatthāya naṇdhimittaṃ olokesi. So tayā katamaggena na pavisissāmīti aṭṭhārasa hatthubbedhaṃ pākāraṃ bāhunā paharitvā aṭṭhusahappamāṇaṃ pākārappadesaṃ pātetvā suranimmalaṃ olokesi sopi tena katamaggaṃ anicchanto pākāraṃ laḍḍītvā nagarabbhantare pati goṭhayimbaropi - soṇopi - theraputtābhayopi ekeka dvāraṃ bhiṇditvā pavisiṃsu-tato.

‘‘Hatthi gahetvā rathacakkaṃ-mitto sakaṭa pañjaraṃ,

Nāḷikerataruṃ goṭho-nimmalo khaggamuttamaṃ;

Tālarukkhaṃ mahāsoṇo-theraputto mahāgadaṃ,

Visuṃ visuṃ vīthigatā-damiḷe nattha cuṇṇayuṃ’’;

Evaṃ vijitanagaraṃ catūhi māsehi bhiṇditvā damiḷe māretvā tato garilokaṃ nāma gantvā giriya damiḷaṃ aggahesi. Tato mahela nagaraṃ gantvā catūhi māsehi mahela rājānaṃ gaṇhiṃ tato rājā anurudhapuraṃ gacchanto paritokāsapabbate nāma khaṇdhāvāraṃ nivāsetvā tattha taḷākaṃ kāretvā jeṭṭhamūlamāsamhi udakakīḷaṃ kīḷi. Eḷāropi duṭṭhagāmaṇissa āgatabhāvaṃ sutvā amaccehi saddhiṃ mantetvā sve yuddhaṃ karissāmāti nicchayaṃ akāsi punadivase sannaddho mahāpabbata hatthiṃ āruyha mahā balakāya parivuto nikkhami. Gāmaṇīpi mātarā saddhiṃ mantetvā dvattiṃsa bala koṭṭhake kāretvā chattadhare rājarūpake tattha tattha ṭhapesi. Abbhantara koṭṭhake sayaṃ aṭṭhāsi.

Tato saṅgāme vattamāne eḷāra rañño dīghajattu nāma mahā yodho khaggaphalakaṃ gahetvā bhūmito aṭṭhārasa hatthaṃ nabhamuggantvā rājarūpaṃ chiṇditvā paṭhamaṃ bala koṭṭhakaṃ bhiṇdi evaṃ sesepi balakoṭṭhake bhiṇditvā mahāgamaṇinā ṭhataṃ balakoṭṭhakaṃ āgami. Tadā suranimmalo rañño parigacchantaṃ disvā attano nāmaṃ sāvetvā taṃ akkosi taṃ sutvā dīghajantu paṭhamaṃ imaṃ māremīti kujjhitvā ākasamabbhuggantvā attanopari otarantaṃ disvā saranimmalo attano phalakaṃ upanāmesi. Itaropi phalakena saddhiṃ taṃ bhiṇdissa mīti cintetvā phalakaṃ pahari. Itaro phalakaṃ muñci, dīghajantu phalakaṃ chiṇdanto bhūmiyaṃ pati. Suranimmalo taṃ sattiyā pahari, phussadevo taṃ khaṇe saṅkhaṃ dhami, asanisaddo viya ahosi ummādappattā viya manussā ahesuṃ. Tato damiḷa senā bhijjittha, eḷāro palāyittha tadāpi bahu damiḷe ghātesuṃ.

‘‘Tattha vāpijalaṃ āsi-hatānaṃ lohitāvilaṃ,

Tasmā kulatthavāpīti-nāmato vissutā ahū;

Carāpetvā tahiṃ bheriṃ-duṭṭhagāmiṇi bhūpati,

Na hanissatu eḷāraṃ-maṃ muñciya paro iti;

Sannaddho sayamāruyha-sannaddhaṃ kaṇḍulaṃ kariṃ,

Eḷāraṃ anubaṇdhanto-dakkhiṇadvāra māgami;

Pure dakkhiṇabhāgamhi-ubho yujjhiṃsu bhūmipā,

Tomaraṃ khipi eḷāro-gāmaṇi taṃ avañcayi;

Vijjhāpesi ca dantehi-taṃ hatthiṃ sakahatthinā,

Tomaraṃ khipi eḷāro-sahatthi tattha so pati;

Tato vijita saṅgāmo-sayoggabalavāhano,

Laṅkā ekātapattaṃ so-katvāna pāvisi puraṃ;’’

Atha rājā nagare bheriṃ carāpetvā samantā yojanappamāṇe manusse sannipātetvā eḷāra rañño sarīraṃ mahantaṃ sakkāraṃ kāretvā kūṭāgārena netvā jhāpetvā tattha teciyaṃ kāretvā parihāramadāsi. Ajjapi rājāno taṃ padesampatvā bheriṃ na vādāpenti. Evaṃ duṭṭhagāmaṇi abhaya mahārājā dvattiṃsa damiḷa rājāno māretvā laṅkādīpaṃ ekacchattamakāsi.


我来翻译这段巴利文：
然后堪度拉看着南提密多要他骑上自己背。他说"我不会从你开的路进去"，用手臂击打十八肘高的城墙，使八臂宽的城墙部分倒下，看着苏拉尼玛罗。他也不愿走他开的路，翻过城墙落在城内。果塔因巴罗、苏那和长老子阿拜亚也各自打破一门进入 - 然后：
"象取车轮者，密多车笼栅，
果塔椰子树，尼玛罗上剑；
大苏那棕榈，长老子大棒，
各自街道上，达密罗粉碎。"
这样用四个月打破胜利城杀死达密罗人后，去到名叫伽利洛卡抓住吉利耶达密罗。然后去到摩醯拉城用四个月抓住摩醯拉王。然后国王去阿努拉德城时在名叫巴利托卡沙山安营，在那里造池塘，在阇荼月玩水戏。埃拉罗听说恶生伽摩尼来到后与大臣商议决定明天作战。第二天武装骑上大山象被大军围绕出发。伽摩尼也和母亲商议后造三十二个军营，在各处放置持伞的王像。自己站在内营。
然后战斗进行时埃拉罗王的大勇士名叫长节拿着剑盾从地上跳起十八肘砍断王像打破第一军营。这样打破其他军营后来到大伽摩尼所在军营。那时苏拉尼玛罗见他靠近国王，说出自己名字辱骂他。听到这话长节先杀这个的愤怒跳到空中。见他落在自己上方，苏拉尼玛罗举起自己的盾。另一个想和盾一起打碎他击打盾牌。他放开盾，长节砍断盾落在地上。苏拉尼玛罗用矛刺他，布沙提婆那时吹螺，如雷声响，人们如发狂。然后达密罗军队破散，埃拉罗逃走，那时也杀死许多达密罗人。
"那里池水成，被杀血污浊，
因此称名为，古拉塔瓦皮；
恶生伽摩尼，国王令鼓响，
除我无他人，可杀埃拉罗；
自己披甲胄，令堪度拉甲，
追赶埃拉罗，来到南城门；
城之南方处，两王互相斗，
埃拉罗投枪，伽摩尼躲避；
令自己之象，以牙刺其象，
埃拉罗投枪，与象倒于地；
然后胜战者，率兵车军象，
使兰卡一伞，入城为王者。"
然后国王在城内敲鼓，集合周围一由旬的人，对埃拉罗王的身体做大供养，用重阁运去火化，在那里建塔给予保护。直到今天国王们到那地方不敲鼓。这样恶生伽摩尼阿拜亚大王杀死三十二个达密罗王使兰卡岛成为一伞。


Yadā duṭṭhagāmaṇi vijitaṃ nagaraṃ gaṇhi tadā dīghajantu yodho eḷāraṃ upasaṅkamitvā attano bhāgineyyassa bhallukassa yodha bhāvaṃ ācikkhitvā idhāgamanatthāya tassa santikaṃ pesesi. Bhallukopi eḷārassa daḍḍhadivasato sattame divase saṭṭhiyā purisa sahassehi saddhiṃ otiṇṇo rañño matabhāvaṃ sutvāpi lajjāya yujjhissāmīti mahātitthato nikkhamitvā kolambahālake nāma gāme khaṇdhāvāraṃ nivesesi. Rājāpi tassā’gamanaṃ sutvā sannaddho kaṇḍulaṃ āruyha yodhaparivuto mahatā balakāyena abhinikkhami. Phussadevopi pañcāvudha sannaddho rañño pacchimāsane nisīdi. Bhallukopi pañcāvudha sannaddho hatthiṃ āruyha rājābhimukho agañchi. Tadā kaṇḍulo tassa vegamaṇdi bhāvatthaṃ sanikaṃ sanikaṃ paccosakaki senāpi hatthinā saddhiṃ tatheva paccosakaki.

Rājā phussadevaṃ āha ayaṃ hatthi pubbe aṭṭhavīsatiyā yuddhesu apaccosakakitvā idāni kasmā pana paccosakkatīti. So āhādeva. Amhākameva jayo ayaṃ gajo jayabhūmiṃ avekkhanto paccosakkati jayabhūmiṃ patvā ṭhassatīti? Nāgopi paccosakakitva pura devassa passe mahāvihāra sīmante aṭṭhāsi.

Tato bhalluko rājābhimukhā āgantvā rājānaṃ uppaṇḍesi rājāpi khaggatalena mukhaṃ pidhāya taṃ akkosi rañño mukhe vijjhissāmīti saraṃ khipi. So khaggatala māgaccabhūmiyaṃ pati, bhalluko mukhe viddhesmiti saññāya ukkuṭṭhi, akāsi tadā rañño pacchimāsane nisinno phussadevo rañño kuṇḍalaṃ ghaṭento tassa mukhe kaṇḍaṃ pātesi rañño pāde katvā patamānassa jāṇumhi aparena kaṇḍena vijjhitvā rañño sīsaṃ katvā pātesi. Rājā laddhajayo nagaraṃ āgantvā saraṃ āharāpetvā puṅkhena ujukaṃ ṭhapāpetvā taṃ pamāṇaṃ kahāpaṇarāsiṃ katvā phussadevassa adāsi.

Evaṃ laṅkārajjaṃ ekacchattaṃ katvā rājā yodhānaṃ yathānurūpaṃ ṭhānantaraṃ adāsi. Theraputtābhayo pana dīyamānaṃ ṭṭhānantaraṃ na gaṇhi kasmā na gaṇhasiti pucchino yuddhaṃ atthi mahārājāti āhaṃ. Idāni ekarajje kate kiṃ nāma yuddhanti pucchite kilesa corehi yujjhissa mīti āha. Rājā punappunaṃ nivāresi sopi punappuna yācitvā rājānuññāya pabbajitvā vipassanāya kammaṃ karonto arahattaṃ patvā pañca khīṇāsavasata parivāro ahosi.

Tato rājā attano pāsādatale sirīsayanagato mahatiṃ sampattiṃ oloketvā akkhobhiṇi senāghātaṃ anussari. Anussarantassa rañño mahantaṃ demanassaṃ uppajji sagga maggantarāyo me bhaveyyāti.

Tadā piyaṅgudīpe arahanto rañño paricitakkaṃ ñatvā taṃ assāsetuṃ aṭṭha arahante pesse. Te āgantvā āgatabhāvā nivedetvā pāsādatalaṃ abhiruhiṃsu rājā there vaṇditvā āsane nisīdāpetvā āgata kāraṇaṃ pucchi. Therāpi āgata kāraṇaṃ vatvā rañño tena kammunā sagga-mokkhantarāyabhāvaṃ bodhetva pakkamiṃsu rājā tesaṃ vacanaṃ sutvā assāsaṃ paṭilabhitvā vaṇditvā (te vissajjetvā) sirisayanagato puna cintesi.


我来 译这段巴利文：
当恶生伽摩尼夺取胜利城时，勇士长节去见埃拉罗，告诉他外甥勇士跋卢卡的事，派人去请他来这里。跋卢卡在埃拉罗火化第七天与六万人一起登陆，虽然听说王死了但因耻辱说要战斗，从大渡口出发在名叫科兰巴哈拉卡的村子安营。国王也听说他来到后，武装骑上堪度拉，被勇士围绕带着大军出发。布沙提婆也披五种武器坐在国王后座。跋卢卡也披五种武器骑象朝国王而来。那时堪度拉为阻止他的冲势慢慢后退，军队也和象一起同样后退。
国王对布沙提婆说："这象以前在二十八场战斗中不后退，现在为什么后退？"他说："天神，胜利是我们的，这象观察胜利地而后退，到达胜利地就会停。"象后退后在天神寺界限处停住。
然后跋卢卡向国王而来嘲弄国王。国王也用剑面遮住脸辱骂他。他想"我要射中王的脸"放箭。箭击中剑面落地，跋卢卡以为射中脸发出欢呼。那时坐在国王后座的布沙提婆打中国王耳环射箭入他的脸，用另一支箭射中他膝盖落地后头朝向国王。国王得胜后回城，命令带来箭，从箭羽尾直竖立，用那个量的钱币堆给布沙提婆。
这样使兰卡王国成为一伞后，国王给勇士们相应的职位。但长老子阿拜亚不接受给予的职位。被问为什么不接受时说："大王，还有战争。"被问"现在成为一国时什么战争？"说"我要与烦恼贼战斗。"国王再三阻止，他也再三请求得到国王允许出家，做观禅工作证得阿罗汉，有五百漏尽者眷属。
然后国王在自己宫殿顶楼吉祥床上看着大财富，想起杀无数军队。国王想起时生起大忧恼："这会成为我天道解脱的障碍。"
那时皮扬古岛的阿罗汉们知道国王的思虑，派八位阿罗汉去安慰他。他们来后通报到来登上宫殿顶。国王礼敬长老请坐后问来意。长老们说明来意后使国王明白那业不会成为天道解脱的障碍而离去。国王听他们的话得到安慰，礼敬(送走他们)后在吉祥床上又想。


Mātipitaro kho pana mā co kadācipi vinā saṅghena āhāraṃ bhuñjathāti amhehi sapathaṃ kāresuṃ bhikkhusaṅghassa adatvā bhuttaṃ atthi nu kho natthiti cintayanto satisammosena saṅghassa adatvā pātarāsakāle paribhuttaṃ ekaṃyeva maricavaṭṭiṃ addasa. Disvā ca ayuttaṃ mayā kataṃ daṇḍakammaṃ me kātabbantī cintesi atha rājā chattamaṅgala sattāhe vītivatte mahatā rājānubhāvena mahantena kīḷāvidhānena udakakīḷaṃ kīḷituṃ abhisittānaṃ rājunaṃ cārittānu pālanatthañca tissavāpiṃ agamāsi. Rañño sabbaṃ paricchadaṃ upāhanachattāni ca maricavaṭṭi vihāraṭṭhānamhi ṭhapayiṃsu.

Tatrāpi thūpaṭṭhāne rājapurisā rañño sadhātukaṃ kuntaṃ ujukaṃ ṭhapesuṃ. Rājā divasabhāgaṃ orodha parivuto kīḷitvā sāyaṇhe jāte nagaraṃ gamissāma kuntaṃ vaḍḍhethāti āha. Rājapurisā kuntaṃ gaṇhantā cāletuṃ nāsakkhiṃsu rājasena, taṃ acchariyaṃ disvā samāgantvā gaṇdhamālādīhi pūjesi rājāpi mahantaṃ acchariyaṃ disvā haṭṭhamānaso samantā ārakkhaṃ saṃvidahitvā nagaraṃ pāvisi.

Tato rājā kuntaṃ parikkhipāpetvā cetiyaṃ taṃ parikkhipāpetvā vihārañca kāresi. Vihāro tīhi saṃvaccharehi niṭṭhāsiṃ rājā vihāramahatthāya saṅghaṃ sannipātesi bhikkhūnaṃ satasahassāni bhikkhunīnaṃ navuti sahassāni sannipatiṃsu tasmiṃ samāgame rājā saṅghaṃ vaṇditvā evamāha bhante vissaritvā vinā saṅghena maricavaṭṭikaṃ paribhuñjiṃ tadatthaṃ daṇḍakammaṃ me hotūti-sacetiyaṃ maricavaṭṭiyaṃ vihāraṃ kāresiṃ patigaṇhātu bhante saṅgho sacetiyaṃ vihāranti dakkhiṇodakaṃ pātetvā bhikkhusaṅghassa vihāraṃ adāsi.

Vihārassa samantato bhikkhusaṅghassa nisīdanatthāya mahantaṃ maṇḍapaṃ kāresi maṇḍapa pādā abhayavāpiyā jale patiṭṭhitā ahesuṃ. Sesokāse kathācanatthi. Tattha bhikkhusaṅghaṃ nisīdāpetvā sattāhaṃ mahādānaṃ datvā sabbaparikkhāraṃ adāsi. Tattha saṅghattherena laddha parikkhāro satasahassagghanako ahosi.

Evaṃ-

‘‘Yuddhe dāne ca sūrena-sūrinā ratanattame,

Pasannāmalacittena-sāsanujjotanatthinā;

Raññā kataññunā tena-thūpakārāpanādito,

Vihāramahanantāni - pūjetuṃ ratanattayaṃ;

Pariccattadhanānettha-anagghāni vimuñciya,

Sesāni honti ekāya-ūnā visatikoṭiyo;’’

Evaṃ sapañño bhidūre asāre,

Dehe dhane saṅgamatikkamitvā

Katvāna puññaṃ sukhasādanatthaṃ,

Sāraṃ gahetuṃ satataṃ yateyyāti;

Marīcavaṭṭi vihārakathā



我来翻译这段巴利文：
"父母让我们发誓永远不要不给僧团而吃食物"，他想着"是否有不给僧团就吃的？"发现因失念早餐时不给僧团吃了一个胡椒果。见此想："我做了不当的事，应该受惩罚。"然后国王在伞吉祥七日过去后，以大王威力大游戏仪式去帝须池玩水戏，为遵循灌顶王的传统。国王的所有物品、鞋子、伞等放在胡椒果寺处。
在那里塔处王的侍从把带舍利的枪直立放置。国王与后宫眷属玩了一天，傍晚时说："我们要回城，拔起枪。"王的侍从拿枪时不能移动。王的军队见这稀有事集合来以香花等供养。国王也见大稀有事欢喜心安排周围守卫入城。
然后国王令围绕枪建塔，围绕塔建精舍。精舍三年完成。国王为精舍大事集合僧团，十万比丘、九万比丘尼集合。在那集会中国王礼敬僧团这样说："尊者们，我忘记不给僧团吃了胡椒果，为此我受惩罚 - 我建造了有塔的胡椒果寺，请尊者僧团接受有塔的精舍。"洒下献水后把精舍给比丘僧团。
在精舍周围为比丘僧团坐建大帐篷，帐篷柱子立在阿拜亚池水中。其余地方不必说。在那里请比丘僧团坐下七天做大布施给一切必需品。在那里僧团长老得到的必需品值十万。
这样 -
"战斗布施勇，勇者于胜宝，
净心无垢者，欲照耀教法；
知恩国王彼，从塔建造起，
至精舍大事，供养三宝者；
此处舍财富，无价者除外，
其余有一少，二十俱胝者。"
这样有智见远离，
无实身财超越众，
为乐因作诸功德，
应常勤取实质者。
胡椒果寺品

18. Tato rājā cintesi mahāmahiṇdatthero kira mama ayyakassa devānampiyatissa rañño evamāha. Nattā te mahārāja duṭṭhagāmaṇi abhayo visaṃ hatthasatikaṃ sovaṇṇamāliṃ thūpaṃ kāressati. Saṅghassa ca uposathāgārabhūtaṃ navabhūmakaṃ lohapāsādaṃ kāressatīti cintetvā ca pana olokento rājagehe karaṇḍake ṭhapitaṃ suvaṇṇapaṭṭalekhaṃ disvā taṃ vācesi. Anāgate cattālīsaṃ vassasataṃ atikkamma kākavaṇṇatissassa putto duṭṭhagāmaṇi abhayo idañcidañca kāressatīti sutvā haṭṭho udaggo appoṭhesi-ayyena kira vatamhi diṭṭho mahā mahiṇdenāti.

Tato pātova mahāmeghavanaṃ gantvā bhikkhusaṅghaṃ sannipātetvā etadavoca? Bhante bhikkhusaṅghassa uposathāgāraṃ katvā devavimāna sadisaṃ pāsādaṃ kāressāmi devalokaṃ pesetvā paṭe vimānākāraṃ likhāpetvā me dethāti? Saṅgho aṭṭha khīṇāsave pesesi. Te tāvatiṃsabhavanaṃ gantvā dvādasayojanubbedhā aṭṭhacattālīsa yojana parikkhepaṃ kūṭāgāraṃ sahassa patimaṇḍitaṃ navabhūmakaṃ sahassagabbhaṃ khīraṇa devadhītāya puññānubhāvanibbattaṃ ākāsaṭṭhaṃ ratanapāsādaṃ oloketvā hiṅgulakena paṭe tadākāraṃ likhitvā ānetvā bhikkhusaṅghassa adaṃsu saṅgho rañño pāhesi.

Taṃ disvā rājā tuṭṭhamānaso tadā taṃ lekhatulyaṃ lohapāsādaṃ kāresi. Kammantārambha kāle pana catusu dvāresu aṭṭhasatasahassāni hiraññāni ṭhapāpesi tadā catusu dvāresu sahassa sahassaṃ vatthapuṭāni ceva guḷa-tela-sakkhara-madhupurā anekasahassacāṭiyo ca ṭhapāpesi. Pāsāde amūlakena kammaṃ na kātabbanti bheriṃ cārapetvā amūlakena katakammaṃ agghāpetvā kārakānaṃ mūlaṃ dāpesi. Pāsādo ekekena passena hatthasata hatthasatappamāṇo ahosi tathā ubbedhana, navabhūmāyo cassa ahesuṃ ekekissā bhūmiyā sataṃ sataṃ kūṭāgārāni, tāni sabbānipi ratanakhacitāni ceva suvaṇṇa kiṅkiṇikāpanti parikkhittāni ca ahesuṃ tesaṃ kūṭāgārāni nānāratana bhūsikā pavāḷa vedikā ceva, tāsaṃ padumāni ca nānāratana vicittāneva ahesuṃ. Tathā sahassagabbhā ca nānāratana khacitā sīyapañjara vibhūsitā ca. Vessavanassa nārivābhanayānaṃ sutvā tadākāraṃ majjhe ratana maṇḍapaṃ kāresi.

So anekehi ratanatthambhehi sīhavyagghādi rūpehi devatā rūpehi ca patimaṇḍito samantato olambaka muttā jālena ca parikkhitto ahosi pavāḷavedikā cassa pubbe vuttappakārāva sattaratana vicittamaṇḍapa majjhe pana eḷikamaya bhūmiyā dantamaya pallaṅko ahosi apassenampi dantamayameva, so suvaṇṇasūriyamaṇḍalehi rajata caṇda maṇḍalehi muttāmaya tārakāhi ca vicitto tattha tattha yathārahaṃ nānāratanamaya padumāni ceva pasāda janakāni ca jātakāni antarantarā suvaṇṇalatāyo ca kāresi. Tattha mahagghaṃ paccattharaṇaṃ attharitvā manuññaṃ danta vijaniṃ ṭhapesi. Pavāḷamaya pādukā kāresi. Tathā pallaṅkassopari eḷikabhūmiyā patiṭṭhitaṃ rajatamayadaṇḍaṃ setaccattaṃ kāresi. Tattha sattaratanamayāni aṭṭhamaṅgalāni antarantarā ca maṇimuttāmayā catuppāda pantiyo ca kāresi. Chattante cassa ratanamaya ghaṇṭāpantiyo olambiṃsu.


我来翻译这段巴利文：
然后国王想：据说大摩醯陀长老对我祖父天爱帝须王这样说："大王，你的孙子恶生伽摩尼阿拜亚将建造一百肘高的金鬘塔，也将为僧团建造作布萨堂的九层铜宫。"这样想时看见放在王宫匣中的金板文字就读它："未来过四十一百年，迦迦凡那帝须的儿子恶生伽摩尼阿拜亚将建造这个那个。"听到后欢喜雀跃拍手说："据说我被尊者大摩醯陀看见。"
然后一早去大云林召集比丘僧团这样说："尊者们，我要为比丘僧团造布萨堂，建造如天宫般的宫殿，请派人去天界画下宫殿样子给我。"僧团派八位漏尽者。他们去三十三天看见因乳树天女功德力所生的十二由旬高四十八由旬周长、千楼所庄严的九层千室空中宝殿，用朱砂在布上画下那样子带来给比丘僧团。僧团送给国王。
见此国王欢喜心那时建造与那图相同的铜宫。在开始工作时在四门各放置八十万金币，那时在四门各放置一千包衣服和许多千罐糖、油、砂糖、蜜。宣布"不要在宫殿做无酬工作"后估价无酬工作给工人工钱。宫殿每边一百肘，高度也如此，有九层，每层各有一百楼阁，它们都镶嵌宝石并悬挂金铃。那些楼阁有各种宝石装饰和珊瑚栏杆，它们的莲花也用各种宝石装饰。同样千室也镶嵌各种宝石装饰狮子窗。听说毗沙门的女人装饰车后在中间造那样的宝帐。
它用许多宝柱、狮子虎等像和天神像庄严，周围悬挂珍珠网围绕，珊瑚栏杆如前所说。在七宝装饰帐中间羊毛地上有象牙座，靠背也是象牙做的，它用金日轮、银月轮和珍珠星辰装饰，在各处适当地造各种宝莲花和令人欢喜的本生故事与金藤蔓。铺上贵重敷具后放置可意的象牙扇。造珊瑚脚座。同样在座位上羊毛地上立银杆白伞。在那里造七宝八吉祥物和间隔的宝珠珍珠脚座排。在伞边悬挂宝铃排。


Pāsādo chattaṃ pallaṅko maṇḍapo cāti cattāro anagghā ahesuṃ mahagghāni mañcapīṭhāni paññatvo tattha mahagghāni kambalāni bhummattharaṇāni attharāpesi āvamana kumhi uḷuṅko ca sovaṇṇamayāyeva ahesuṃ. Sesa paribhoga bhaṇḍesu vattabbameva natthi dvārakoṭṭhakopi manohara pākārena parikkhitto. Tambalohiṭṭhikābhi pana chāditattā pāsādassa lohapāsādoti vohāro ahosi.

Evaṃ tāvatiṃsabhavane devasabhā viya pāsādaṃ niṭṭhāpetvā saṅghaṃ sannipātesi. Maricavaṭṭi vihāramage viya saṅgho sannipati. Paṭhamabhūmiyaṃ puthujjanāyeva aṭṭhaṃsu dutiyabhūmiyā tepiṭakā, tatiyādisu tīsu bhūmisu kamena sotāpanna - sakadāgāmi - anāgāmino, upari catusu bhūmisu khīṇāsavāyeva aṭṭhaṃsu. Evaṃ saṅghaṃ sannipātetvā saṅghassa pāsādaṃ datvā maricavaṭṭi vihāramahe viya sattāhaṃ mahādānamadāsīti.

‘‘Pāsādahetu cattāni-mahācāgena rājinā,

Anagghāni ṭhapetvāna-ahesuṃ tiṃsakoṭiyo;’’

Pahāya gamanīyantaṃ-datvāna dhanasañcayaṃ,

Anugāmidhanaṃ dānaṃ-evaṃ kubbanti paṇḍitā;



我来翻译这段巴利文：
宫殿、伞、座位和帐篷这四样是无价之物。安排贵重的床椅后在那里铺设贵重的毛毯地毯。水罐和水勺都是金做的。其他用具物品不必说。门楼也被可意的围墙围绕。因为用赤铜砖覆盖，宫殿称为铜宫。
这样完成如三十三天中天会堂般的宫殿后集合僧团。僧团如在胡椒果寺大事般集合。在第一层只有凡夫站立，第二层是三藏师，第三至五层依次是预流果、一来果、不来果者，上面四层只有漏尽者站立。这样集合僧团后把宫殿给僧团，如胡椒果寺大事般布施七天。
"国王大舍施，为宫殿所施，
除去无价物，有三十俱胝。"
舍弃不能带，布施财富聚，
智者如此作，布施随行财。

19. Athekadivasaṃ rājā satasahassaṃ vissajjetvā mahābodhi pūjaṃ kāretvā nagaraṃ pavisanto thūpaṭṭhāne patiṭṭhitaṃ silāthūpaṃ disvā mahiṇdattherena vuttavacanaṃ anussaritvā mahāthūpaṃ kāressāmīti katasanniṭṭhāno nagaraṃ pavisitvā mahaṃtalaṃ āruyha subhojanaṃ bhuñjitvā sirisayanagato evaṃ cintesi mayā damiḷe maddamānena ayaṃ loko ativiya pīḷito, kena nu kho upāyena lokassa piḷanaṃ akatvā dhammena samena mahā cetiyassa anucchavikaṃ iṭṭhakā uppādessāmīti taṃ cintitaṃ chattaṃ adhivatthā devatā jānitvā rājā evaṃ cintesīti ugghosesi.

Paramparāya devalokepi kolāhalamahosi taṃ ñatvā sakko devarājaṃ vissakammaṃ āmantetvā’tāta! Vissa kamma! Duṭṭhagāmaṇi abhaya mahārājā mahā cetiyassa iṭṭhakatthāya cintesi. Tvaṃ gantvā uttarapasse nagarato yojanappamāṇe ṭhāne gambhira nadiyā tīre iṭṭhakā māpetvā ehi’ti pesesi.

Taṃ ñatvā vissakamma devaputto āgantvā tattheva mahācetiyānucchavikaṃ iṭṭhakā māpetvā devapurameva gato. Puna divase eko sunakhaluddo sunakhe gahetvā araññaṃ gantvā tattha tattha vicaranto taṃ ṭhānaṃ patvā iṭṭhakā adisvā ca nikkhami. Tasmiṃ khaṇe ekā bhummā devatā tassa iṭṭhakā dassetuṃ mahantaṃ godhāvaṇṇaṃ gahetvā luddassa sunakhānañca attānaṃ dassetvā tehi anubaddho iṭṭhakābhimukhaṃ attvā antaradhāyi.

Sunakhaluddo iṭṭhakā disvā amhākaṃ rājā thūpaṃ kāretukāmo, mahanto vata no paṇṇākāro laddhoti haṭṭhamānaso puna divase pātoca āgantvā attanā diṭṭhaṃ iṭṭhaka paṇṇākāraṃ rañño nivedesi. Rājā taṃ sāsanaṃ sutvā attamano hutvā tassa mahantaṃ sakkāraṃ kāretvā taṃyeva iṭṭhaka gopanaṃ kāresi. Tato rājā ahameva iṭṭhakolokanatthāya gacchāmi - kuntaṃ vaḍḍhethāti āha.

Tasmiṃyeva khaṇe puna aññaṃ sāsanaṃ āhariṃsu. Nagarato tiyojanamatthake ṭhāne pubbuttarakaṇṇe ācāra viṭṭhigāme tiyāmarattiṃ abhippavaṭṭe deve soḷasa karīsappamāṇe padese suvaṇṇabījāni uṭṭhahiṃsu. Tāni pamāṇato ukkaṭṭhāni vidatthippamāṇāni. Omakāni aṭṭhaṅgulappamāṇāni ahesuṃ, atha vibhātāya rattiyā gāmavāsino suvaṇṇabijāni disvā rāchā’rahaṃ vata bhaṇḍaṃ uppannanti samantato ārakkhā saṃvidahitvā suvaṇṇabījāni pātiyaṃ pūretvā āgantvā rañño dassesuṃ rājā tesampi yathārahaṃ sakkāraṃ kāretvā teyeva suvaṇṇa gopake akāsi.

Atha tasmiṃyeva khaṇe aññaṃ sāsanaṃ āhariṃsu. Nagarato pācīnapasse sattayojana matthako ṭhāne pāragaṅgāya tambaviṭṭhi nāma janapade tambalohaṃ uppajji. Gāmikā pātiṃ pūretvā tambalohaṃ gahetvā āgantvā rañño dassesuṃ rājā yathānurūpaṃ sakkāraṃ tesampi kāretvā teyeva gopake akāsi.

Tadanantaraṃ aññaṃ sāsanaṃ āhariṃsu. Purato catuyojanamatthako ṭhāne pubbadakkhiṇa kaṇṇe sumanavāpigāme uppalakuruviṇda missakā bahū maṇayo uppajjiṃsu gāmikā pātiṃ pūretvā āgantvā mānayo rañño dassesuṃ. Rājā tesampi sakkāraṃ kāretvā teyeva gopake akāsi.

Tadanantaraṃ aññampi sāsanaṃ āhariṃsu. Nagarato dakkhiṇa passe aṭṭhayojana matthake ṭhāne ambaṭṭhakola janapade ekasmiṃ leṇe rajataṃ uppajji tasmiṃ samaye nagaravāsiko eko vāṇijo bahūhi sakaṭehi haḷiddi siṅgiverādīnamatthāya malayaṃ gato, leṇassa avidūre sakaṭāni muñcitvā patodadāruṃ pariyesanto taṃ pabbataṃ abhirūḷho ekaṃ paṇasayaṭṭhiṃ addasa.


我来翻译这段巴利文：
19. 有一天国王花费十万做大菩提树供养，入城时见到塔处立的石塔，想起摩醯陀长老说的话后决定"我要建大塔"，入城上楼吃好食物后躺在吉祥床上这样想："我征服达密罗人时这世界太受苦，用什么方法能不使世界受苦而如法平等地得到适合大塔的砖呢？"知道他这样想后，住在伞的天神宣布"国王这样想。"
传遍天界也有骚动。知道这事后帝释天王叫毗首羯磨说："孩子!毗首羯磨!恶生伽摩尼阿拜亚大王为大塔的砖而思虑。你去城北一由旬处深河岸造砖来。"
知道这事后毗首羯磨天子来在那里造适合大塔的砖后回天城。第二天一个打猎者带狗去林中四处游走到达那地方见到砖就出来。那时一个地居天神要显示砖给他看,变成大蜥蜴现身给打猎者和狗看,被他们追赶朝砖而去后消失。
打猎者见到砖想："我们的国王想建塔,我得到很好的礼物"欢喜心第二天一早来把自己见到的砖礼物告诉国王。国王听到这消息欢喜给他很大供养后让他做砖守卫人。然后国王说："我要亲自去看砖 - 准备枪。"
就在那时又带来另一消息。在城东北角三由旬处阿查拉毗提村,三更下雨时在十六佉梨沙面积地出现金种子。其中大的有一握宽,小的有八指宽。然后天亮时村民见到金种子想"出现了适合国王的物品"安排周围守卫后把金种子装满钵来给国王看。国王也给他们相应供养后让他们做金守卫人。
然后就在那时又带来另一消息。在城东七由旬处波罗恒河的铜毗提地区出现赤铜。村民装满钵拿赤铜来给国王看。国王也给他们相应供养后让他们做守卫人。
接着又带来另一消息。在东南角前方四由旬处须曼那池村出现许多青莲石和混合宝石。村民装满钵来给国王看宝石。国王给他们供养后让他们做守卫人。
接着又带来另一消息。在城南八由旬处安巴塔科拉地区一个洞穴出现银。那时一个城里商人带许多车去摩莱亚(现代中部山区)找姜黄生姜等,在洞穴不远解开车后找赶车棒登上那山见到一株面包果树。


Tassa mahantaṃ cāṭippamāṇaṃ ekameva paṇasa phalaṃ naruṇayaṭṭhiṃ nāmetvā heṭṭhā pāsāṇapiṭṭhiyaṃ aṭṭhāsi. So taṃ phalabhārena namitaṃ disvā upagantvā hatthena parāmasitvā pakkabhāvaṃ ñatvā vaṇṭaṃ chiṇdi paṇasayaṭṭhi uggantvā yaṭāṭṭhānaṃ aṭṭhāsi vāṇijo aggaṃ datvā bhuñjissāmīti cintetvā kālaṃ ghosesi. Tadā cattāro khīṇāsava āgantvā tassa purato pāturahesuṃ. Vāṇijo te disvā attamano pāde vaṇditvā nisīdāpetvā tassa phalassa vaṇṭāsamantā vāsiyā tacchetvā apassayaṃ luñcitvā apanāmesi. Samantato yusaṃ otaritvā apassayānitaṃ āvāṭaṃ pūresi vāṇijo manosilodakavaṇṇa paṇasayusaṃ patte pūretvā adāsi. Te khīṇāsavā tassa passantasseva ākāsamabbhuggantvā pakkamiṃsu.

So puna kālaṃghosesi aññe cattaro khīṇāsavā āgamiṃsu. Tesampi hatthato patte gahetvā suvaṇṇavaṇṇehi pana samiñjehi pūretvā adāsi tesu tayo therā ākāsena pakkamiṃsu itaro iṇdaguttatthero nāma khīṇāsavo tassa taṃ rajataṃ dassetukāmo upari pabbatā otaritvā tassa leṇassa avidūre nisīditvā paṇasa miñjaṃ paribhuñjati upāsako therassa gatakāle avasesa miñjaṃ attanāpi khāditvā sesakaṃ bhaṇḍikaṃ katvā ādāya gacchanto theraṃ disvā udakañca pattadhovanasākhañca adāsi.

Theropi leṇadvārena sakaṭa samīpagāmi maggaṃ māpetvā iminā maggena gaccha upāsakāti āha. So theraṃ vaṇditvā tena maggena gacchanto leṇadvāraṃ patvā samantā leṇaṃ olokento taṃ rajatarāsiṃ disvā rajatapiṇḍaṃ gahetvā cāsiyā chiṇditvā rajatabhāvaṃ ñatvā mahantaṃ sajjhapiṇḍaṃ gahetvā sakaṭa santikaṃ gantvā tiṇodaka sampanne ṭhāne sakaṭāni nivesetvā lahuṃ anurādhapuraṃ gantvā raññño dassetvā tamatthaṃ nivedesi rājā tassāpi yathārahaṃ sakkāraṃ kāresi.

Tadantaraṃ aññampi sāsanaṃ āhariṃsu nagarato pacchima disābhāge pañca yojana matthake ṭhāne uruvela pabbata mahāmalakamattā pacāḷa missakā saṭṭhi sakaṭappamāṇamuttā samuddato thalamuggamiṃsu kevaṭṭā disvā rājārahaṃ vata bhaṇḍaṃ uppannanti rāsiṃ katvā ārakkhaṃ datvā pātiṃ pūretvā āgantvā rañño dassetvā tamatthaṃ nivedesuṃ. Rājā tesampi yathārahaṃ sakkāraṃ kāresi.

Puna aññaṃ sāsanaṃ āhariṃsu nagarato pacchimuttara kaṇṇe sattayojana matthake ṭhāne peḷivāpi gāmassa vāpiyā otiṇṇa kaṇdare pulina puṭṭhe nisadapotappamāṇa dīghato vidatthicaturaṅgulā ummāpupphavaṇṇā cattāro mahāmaṇi uppajjiṃsu. Atheko matto nāma sunakhaluddo sunakhe gahetvā tattha vicaranto taṃ ṭhānaṃ patvā disvā rājārahaṃ vata bhaṇḍanti vālikāhi paṭicchādetvā āgantvā rañño nivedesi. Rājā tassāpi yathārahaṃ sakkāraṃ kāresi. Evaṃ rājā thūpatthāya uppannāni iṭṭhakādīni tadaheva assosi iṭṭhaka rajatānaṃ uppannaṭṭhānaṃ teneva nāmaṃ labhi.

Thūpasādhana lābhakathā



我来 译这段巴利文：
它有一个大缸大小的面包果，树枝弯曲下来停在下面岩石上。他见树枝被果实重量压弯，走近用手摸知道是熟的就切断果柄。面包果树直立回到原处。商人想"奉献初果后吃"就宣布用餐时间。那时四位漏尽者来在他面前出现。商人见到他们欢喜礼拜脚后请坐，用斧头削去果柄周围剥开支撑物移开。汁液流下四周填满支撑物移开的洞。商人把朱砂水色的面包果汁装满钵给他们。那些漏尽者在他看着时升入空中离去。
他又宣布用餐时间，另外四位漏尽者来。从他们手中拿钵用金色果肉装满给他们。其中三位长老从空中离去，另一位名叫因陀崛多的漏尽者想显示那银给他，从山上下来坐在那洞穴不远处吃面包果肉。优婆塞在长老离去时也吃了剩余果肉，把剩下的包成包带着走时见到长老给水和洗钵枝。
长老也从洞门造路到车旁说："优婆塞从这路走。"他礼敬长老从那路走到洞门四处看洞时见到那银堆，拿银块用小刀切知道是银后拿大银块去到车旁，在有草水处停车后快速去阿努拉德城(今阿努拉德普勒)给国王看告诉那事。国王也给他相应供养。
接着又带来另一消息。在城西五由旬处乌鲁韦拉山像大肾子般的混合珊瑚六十车量的珍珠从海上升到陆地。渔夫见到想"出现适合国王的物品"堆成堆守卫后装满钵来给国王看告诉那事。国王也给他们相应供养。
又带来另一消息。在城西北角七由旬处佩利瓦皮村池塘流出峡谷沙地上出现四颗大宝石，像磨石般长一握四指，颜色像亚麻花。然后一个名叫马多的打猎者带狗在那里游走到达那地方见到后想"真是适合国王的物品"用沙掩盖后来告诉国王。国王也给他相应供养。这样国王当天就听说为塔出现的砖等，砖和银出现的地方得到那名字。
塔成就得利品品。

20. Atha rājā thūpatthāya uppannāni suvaṇṇādīni āharāpetvā bhaṇḍāgāresu rāsiṃ kāresi tato sabbasambhāre samatte visākha puṇṇamuposathadivase patta visākha nakkhatte mahāthūpakaraṇatthāya bhūmiparikammaṃ ārabhi. Rājā thupaṭṭhāne patiṭṭhāpitaṃ silāthūpaṃ harāpetvā thirabhāvatthāya samantato hatthipākāra pariyantaṃ gambhīrato sataratanappamāṇaṃ bhūmiṃ khanāpetvā paṃsuṃ apanetvā yodhehi guḷapāsāṇe attharāpetvā kammārakūṭehi āhanāpetvā cuṇṇavicuṇṇe kāresi.

Tato cammavinaddhehi pādehi mahā hatthīhi maddāpetvā pāsāṇakoṭṭimassupari navanīta mattikaṃ attharāpesi. Ākāsa gaṅgāyahi tipatitaṭṭhāne udakabindūni uggantvā samantā tiṃsa yojanappamāṇapadese patanti yattha sayañjātasālī uppajjatti taṃ ṭhānaṃ niccameva tintattā nintasīsakoḷaṃ nāma chātaṃ. Tattha mattikā sukhumuttā navanīta mattikāti vuccati.

Taṃ tato khīṇasavā sāmaṇerā āharanti tāya sabbattha mattikākiccanti ñātabbaṃ. Mattikopari iṭṭhakā attharāpesi. Iṭṭhakopari kharasukammaṃ, tassoparikuruviṇdapāsāṇaṃ, tassopariayojālaṃ, tassopari khīṇāsava sāmaṇerehi himavantato āhaṭaṃ sugaṇdhamārumbaṃ, tassopari khīrapāsāṇaṃ, tassopari eḷikapāsāṇaṃ, tassopari sīlaṃ attharāpesi. Sabbamattikākicce navanītamattikā eva ahosi.

Silāsatthāropari rasodaka santintena kapittha niyyāsena aṭṭhaṅgulabahalatambalohapaṭṭaṃ, tassopari tilatelayantintāya manosilāya sattaṅgula bahalaṃ rajatapaṭṭaṃ attharāpesi evaṃ rājā sabbākārena bhūmiparikammaṃ kārāpetvā āsāḷahi sukkapakkhassa cātuddasa divase bhikkhusaṅghā sannipātetvā evamāha. Sve puṇṇamuposathadivase uttarāsāḷha nakkhattena mahācetiye maṅgaliṭṭhakaṃ patiṭṭhāpessāmi sve thūpūṭṭhāne sabbo saṅgho santipatatūti nagare bheriṃ carāpesi mahājano uposathiko hutvā gaṇdhamālādīni gahetvā thūpaṭṭhāne sannipatatūti.

Tato visākhasiri devanāmake dve amacce āṇāpesi. Tumhe gantvā mahā cetiyaṭṭhānaṃ alaṅkarothāti. Te gantvā samantato rajatapaṭṭavaṇṇavālukaṃ okīrāpetvā lājapañcamakāni pupphāni vikiritvā kadalitoraṇaṃ ussāpetvā puṇṇaghaṭe ṭhapāpetvā maṇivaṇṇe veḷumhi pañcapaṇṇadhajaṃ baṇdhāpetvā gaṇdhasampannāni nānāvidha kusumānisaṇtharāpetvā nānāppakārehi taṃ ṭhānaṃ alaṅkariṃsu.

Atha rājā sakalanagarañca vihāragāmi maggañca alaṅkārāpesi pabhātāya rattiyā nagare catusu dvāresu massu kammatthāya nahāpite, nahāpanatthāyanahāpanake, alaṅkāratthāya kappakeva nānāvirāga vattha gaṇdhamālādīni ca sūpavyañjana sampannāni madhurabhattāni ca ṭhapāpetvā sabbe nagarā ca jānapadā ca yathāruciṃ massūkammaṃ kāretvā nahātvā bhuñjitvā vatthābharaṇādīhi alaṅkaritvā mahācetiyaṭṭhānaṃ āgacchantūti āyuttakehi ārocāpesi.

Sayampi sabbābharaṇa vibhūsito cattālīsa purisa sahassehi saddhiṃ uposako hutvā anekehi sumaṇḍita pasādhitehi amaccehi gahitārakkho alaṅkatāhi devakañña pamāhi nāṭakitthihi parivuto amaragaṇa parivuto devarājā viya attano sirisampattihā mahājanaṃ tosayanto anekehi turiya saṅghuṭṭhehi vattamānehi aparaṇhe mahāthūpaṭṭhānaṃ upagañji. Mahā cetiyaṭṭhāna maṅgalatthāya puṭabaddhāni vatthāni aṭṭhuttara sahassaṃ ṭhapāpesi. Catusu passesu vattharāsiṃ kāresi tela-madhu-sakkara-phāṇitādīni ca ṭhapāpesi.


我来翻译这段巴利文：
20. 然后国王命令带来为塔出现的金等堆在库房。然后一切资具完备时，在毗舍佉月满布萨日到达毗舍佉星时开始为大塔做地基工作。国王命令移走塔处立的石塔，为坚固起见命令挖掘周围象墙边缘深一百拉它那的地，搬走泥土后命令勇士铺石块，命令铁匠敲打成粉碎。
然后命令用皮革包裹脚的大象践踏，在碎石上铺奶油泥。空中恒河落下处水滴升起落在周围三十由旬面积处，那里生长自生稻因总是湿润叫湿头窝。那里的泥很细腻叫奶油泥。
漏尽者沙弥从那里带来，应知那泥到处用作泥工。在泥上铺砖。在砖上粗细工，在其上库鲁温达石，在其上铁网，在其上由漏尽者沙弥从雪山带来的香马兰巴，在其上乳石，在其上羊石，在其上铺石板。一切泥工都用奶油泥。
在石板铺上面用果汁水浸润的八指厚铜板，在其上用芝麻油浸润的朱砂七指厚银板。这样国王做好一切地基工作后，在阿沙荼月白分十四日召集比丘僧团这样说："明天月圆布萨日在北阿沙荼星时将在大塔安置吉祥砖，明天僧团全体来塔处。"命令在城中击鼓："大众持布萨带香花等来集合塔处。"
然后命令毗舍佉和希利提婆两位大臣："你们去装饰大塔处。"他们去后命令撒银板色沙，撒爆米等五种花，竖立香蕉门，放满瓶，在宝石色竹上系五叶旗，铺设香气具足的各种花，以各种方式装饰那地方。
然后国王命令装饰全城和去寺路。天亮时在城四门放置理发师修面，放置澡工洗浴，放置理发匠装饰，放置各色衣服、香花等和佳肴调味的甜美食物，命令官员通知："城市乡村所有人随意修面、沐浴、进食、穿戴衣饰后来大塔处。"
他自己也装饰一切饰物与四万人一起持布萨，被许多装饰打扮的大臣保护，被装饰如天女般的舞女围绕，如被天众围绕的天王般以自己富贵使大众欢喜，在许多乐器演奏中下午到达大塔处。为大塔处吉祥命令放置一千零八包衣服。在四边堆衣服，放置油、蜜、砂糖、糖蜜等。


Atha nānādesato bahū bhikkhū āgamiṃsu rājagahā samantā iṇdiguttatthero nāma asīti bhikkhusahassāni gahetvā ākāsenāgañchi tathā bārāṇasiyaṃ isipatane mahā vihārato dhammasenatthero nāma dvādasa bhikkhusahassāni. Sāvatthiyaṃ jetavana vihārato piyadassi nāma thero saṭṭhi bhikkhu sahassāni vesāliyaṃ mahā vanato buddharakkhitatthero aṭṭhārasa bhikkhu sahassāni, kosambiyaṃ ghositārāmato mahādhammarakkhitatthero tiṃsa bhikkhusahassāni. Ujjeniyaṃ dakkhiṇagiri mahā vihārato dhammarakkhitatthero cattālīsa bhikkhusahassāni-pāṭaliputte asokārāmato mittiṇṇatthero bhikkhūnaṃ satasahassāni saṭṭhiñca sahassāni gaṇdhāra raṭṭhato attinna thero nāma bhikkhūnaṃ dve satasahassāni asītiñca sahassāni. Mahāpallava bhogato mahādevatthero bhikkhūnaṃ cattāri satasahassāni saṭṭhiñca sahassāni yonakaraṭṭhe alasaṇdā nagarato yonaka dhammarakkhitatthero tiṃsa bhikkhu sahassāni. Viñjhāṭavivattaniya senāsanato uttaratthero asīti bhikkhusahassāni. Mahābodhimaṇḍa vihārato cittaguttatthero tiṃsa bhikkhusahassāni vanavāsibhogato caṇdaguttatthero asīti bhikkhusahassāni. Kelāsa mahāvihārato suribhaguttatthero channavuti sahassāni gahetvā ākāsenāgañchi.

‘‘Bhikkhūnaṃ dīpavāsīnaṃ-āgatānañca sabbaso,

Gaṇanāya paricchedo-porāṇehi na bhāsito;

Samāgatānaṃ bhikkhūnaṃ-sabbesaṃ taṃ samāgame,

Vuttā khīṇāsavāyeva-te channavuti koṭiyo;’’

Atha saṅgho parikkhitta pavāḷavedikā viya majjhe rañño okāse ṭhapetvā aññamaññaṃ aghaṭṭetvā aṭṭhāsi. Pācinapasse buddharakkhitanāmako khīṇāsāvatthero attanāsadisanāmake pañcasatakhīṇāsave gahetvā aṭṭhāsi. Tathā dakkhiṇapasse pacchimapasse uttarapasse ca dhammarakkhita - saṅgharakkhita - ānaṇda nāmakā khīṇāsavattherā attanā sadisanāmake pañcapañcasata khīṇāsave gahetvā aṭṭhaṃsu piyadassi nāma khīṇāsavatthero mahābhikkhusaṅghaṃ gahetvā pubbuttara kaṇṇe aṭṭhāsi.

Rājā kira saṅghamajjhaṃ pavisantoyeva sace mayā kayiramānaṃ cetiyakammaṃ anantarāyena niṭṭhaṃ gacchati pācina-dakkhiṇa-pacchima-uttarapassesu buddharakkhita-cammarakkhita-saṅgharakkhita-ānaṇda nāmakā therā attanāsadisanāmake pañcapañcasatabhikkhu gahetvā tiṭṭhantu piyadassi nāma thero pubbuttarakaṇṇe bhikkhusaṅghaṃ gahetvā tiṭṭhatūti cintesi. Therāpi rañño adhippāyaṃ ñatvā tathā ṭhitāti vadantī siddhatthero pana maṅgalo-sumano-padumo-sīvali-caṇdagutto-sūriyagutto-iṇdagu- tto-sāgaro-cittaseno -jayaseno-acaloti imehi ekādasahi therehi parivuto puṇṇaghaṭe pūrato katvā puratthābhimukho aṭṭhāsi.

Atha rājā tathā ṭhitaṃ bhikkhusaṅghaṃ disvā pasannacitto gaṇdhamālādīhi pūjetvā padakkhiṇaṃ katvā catūsu ṭhānesu vanditvā puṇṇasaṭaṭṭhānaṃ pavisitvā suyaṇṇakhīle paṭimukkaṃrajatamayaṃ paribbhamana daṇḍaṃ vijjamānamātāpitūnaṃ ubhato sujātena sumaṇḍita pasādhitena abhimaṅgala sammatena amaccaputtena gāhāpetvā mahantaṃ cetiyāvaṭṭaṃ kāretuṃ ārabhi. Tathā kārentaṃ pana siddhatthatthero nivāresi. Evaṃ kirassa ahosi - yadi mahārājā mahantaṃ cetiyaṃ karoti, aniṭṭhiteyeva marissati anāgate dupparihariyañca bhavissatīti. Tasmiṃ khaṇe bhikkhusaṅgho mahā rāja thero pāṇḍito, therassa vacanaṃ kātuṃ vaṭṭatīti āha.


我来 译这段巴利文：
然后从各地来了许多比丘。从王舍城(今印度拉杰吉尔)周围名叫因陀崛多长老带八万比丘从空中来。同样从波罗奈(今瓦拉纳西)鹿野苑大寺名叫法军长老带一万二千比丘。从舍卫城祇园寺名叫喜见长老带六万比丘。从毗舍离(今印度毗舍离)大林名叫佛护长老带一万八千比丘。从憍赏弥(今印度科萨姆)瞿师多园名叫大法护长老带三万比丘。从郁支那(今印度乌贾因)南山大寺名叫法护长老带四万比丘。从华氏城(今印度巴特那)阿育园名叫弥底长老带十六万比丘。从健陀罗国名叫阿提那长老带二十八万比丘。从大诃罗婆地名叫大天长老带四十六万比丘。从希腊国亚历山大城名叫希腊法护长老带三万比丘。从文荼阿咤毗瓦达尼亚住处名叫北方长老带八万比丘。从大菩提坛寺名叫质多崛多长老带三万比丘。从婆那婆西地名叫月护长老带八万比丘。从吉利沙大寺名叫苏利耶崛多长老带九万六千从空中来。
"比丘岛居者，以及诸方来，
数量之限度，古人未宣说；
比丘皆集会，于彼大集中，
仅说漏尽者，有九十六亿。"
然后僧团像被珊瑚栏杆围绕般在中间给国王空间后互不相碰而立。东方名叫佛护的漏尽长老带五百同名漏尽者而立。同样在南方、西方、北方法护、僧护、阿难名的漏尽长老各带五百同名漏尽者而立。名叫喜见的漏尽长老带大比丘僧团在东北角而立。
据说国王进入僧中时就想："如果我所做塔事无障碍完成，愿东南西北方佛护、法护、僧护、阿难名的长老各带五百同名比丘而立，喜见长老带比丘僧团在东北角而立。"长老们也知道国王意思而如此立。但悉达多长老被吉祥、善意、莲华、西瓦利、月护、日护、因陀崛多、娑竭罗、质多军、胜军、不动这十一位长老围绕，前面放满瓶面向东而立。
然后国王见如此而立的比丘僧团心生欢喜，以香花等供养绕行后在四处礼敬，进入满瓶处让生于双方善生装饰打扮认为吉祥的大臣子拿固定在金桩上的银转棒，在活着的父母双方开始造大塔圆周。但做时被悉达多长老阻止。据说他这样想："如果大王造大塔，未完成就会死，将来也难维护。"那时比丘僧团说："大王，长老有智，应听长老的话。"


Rājā bhikkhusaṅghassa adhippāyaṃ ñatvā thero karotīti maññamāno kīdisaṃ bhante pamāṇaṃ karomīti āha. Thero mama gatagataṭṭhānato cetiyāvaṭṭaṃ karohīti vatvā upadisanto āvijjhitvā agamāsi. Rājā therassa vuttanayena cetiyāvaṭṭaṃ kāretvā theraṃ upasaṅkamitvā nāmaṃ pucchitvā gaṇdhamālādīhi pūjetvā vambatvā parivāretvā ṭhite sesa ekādasa there ca upasaṅkamitvā pūjetvā vaṇditvā tesaṃ nāmāni ca pucchitvā paribbhamana daṇḍagāhakassa amacca puttassa tāma pucchi.

Ahaṃ deva suppatiṭṭhita brahmā nāmāti vutte tava pitā kiṃ nāmoti pucchitvāna naṇdiseno nāmāti vutte mātunāmaṃ pucchi. Sumanādevī nāmāti vutte sabbesaṃ nāmāni abhimaṅgalasammatāni, mayā kayaramānaṃ cetiyakammaṃ avassaṃ niṭṭhānaṃ gacchatiti haṭṭho ahosi, tato rājā majjhe aṭṭha suvaṇṇaghaṭe rajataghaṭe ca ṭhapāpetvā te parivāretvā aṭṭhuttarasayassa puṇṇaghaṭe ṭhapāpesi.

Atha aṭṭha suvaṇṇiṭṭhakā ṭhapāpesi. Tāsu ekekaṃ parivāretvā aṭṭhuttarasata aṭṭhuttarasata rajatiṭṭhakāyo. Aṭṭhuttarasata aṭṭhuttarasata vatthāni ca ṭhapāpesi. Atha suppatiṭṭhita brahmanāmena amaccaputtena ekaṃ suvaṇṇiṭṭhakaṃ gāhāpetvā tena sadisa nāmehi ca jīvamānaka mātāpitūhi sattahi amaccaputtehi sesa sattiṭṭhakāyo gāhāpesi.

Tasmiṃ khaṇe mittatthero nāma puratthima disābhāge paribbhamita lekhāya bhūmiyaṃ gaṇdhapiṇḍaṃ ṭhapesi. Jayasenatthero nāma udakaṃ āsiñcitvā santintetvā samaṃ akāsi. Suppatiṭṭhitabrahmā bhadda nakkhattena evaṃ nānāvidha maṅgalānisaṅkhaṭaṭṭhāne paṭhamaṃ maṅgalikaṭṭhakaṃ patiṭṭhāpesi. Sumanattheronāma jātisumanapupphehi taṃ pūjesi. Tasmiṃ khaṇe udakapariyantaṃ katvā mahāpathavi kampo ahosi. Eteneva nayena sesa sattiṭṭhakāyopi patiṭṭhāpesuṃ.

Tato rājā rajatiṭṭhakāyopi patiṭṭhāpetvā gaṇdhamālādīhi pūjetvā maṅgalavidhānaṃ niṭṭhāpetvā suvaṇṇapelāyapupphāni gāhāpetvā pācīnapasse bhikkhusaṅghassa purato ṭhitaṃ mahā buddharakkhitattheraṃ upasaṅkamitvā gaṇdhamālādīhi pūjetvā vaṇditvā therassa parivāretvā ṭhita bhikkhūnañca nāmāni pucchitvā tato dakkhiṇapasse ṭhitaṃ mahādhammarakkhitattheraṃ pacchimapasse ṭhitaṃ mahāsaṅgharakkhitattheraṃ uttarapasse ṭhitaṃ ānaṇdattherañca upasaṅkamitvā gaṇdhamālādīhi pūjetvā pañcapatiṭṭhitena vaṇditvā tatheva nāmāni pucchitvā pubbuttara kaṇṇaṃ gantvā tattha ṭhitaṃ piyadassi mahātheraṃ vaṇditvā pūjetvā nāmāni pucchitvā santike aṭṭhāsi.

Thero maṅgalaṃ vaḍḍhento rañño dhammaṃ desesi. Maṅgalapariyosāne sampatta gihiparisāsu cattālīsa sahassāni arahanto patiṭṭhahiṃsu. Cattālīsa sahassāni sotāpattiphalo sahassaṃ sakadāgāmiphale, sahassaṃ anāgāmiphale, bhikkhūnaṃ pana aṭṭhārasasahassāni arahattaṃ pāpuṇiṃsu. Bhikkhunīnaṃ catuddasa sahassānīti.

Thūpāramha kathā



我来翻译这段巴利文：
国王知道比丘僧团的意思后以为长老在做就说："尊者，我造多大尺寸？"长老说"从我走过的地方造塔圈"后指示旋转而去。国王按长老说的方式造塔圈后走近长老问名字，以香花等供养礼拜，然后走近站在周围其余十一位长老供养礼拜问他们名字，又问持转棒的大臣子的名字。
当他说"陛下，我名善住梵"时问"你父亲叫什么名字？"当说"名叫喜军"时问母亲名字。当说"名叫善意天女"时，所有名字都被认为是吉祥的，"我所做塔事必定完成"而欢喜。然后国王命令在中间放八个金瓶和银瓶，围绕它们放一百零八满瓶。
然后命令放八块金砖。围绕每块一百零八块银砖。也放一百零八件衣服。然后命令名叫善住梵的大臣子拿一块金砖，让同样名字的活着父母的七位大臣子拿其余七块砖。
那时名叫弥多长老在东方旋转画的地上放香团。名叫胜军长老浇水润湿使平坦。善住梵在吉祥星时在如此种种吉祥集合处安置第一吉祥砖。名叫善意长老用茉莉花供养它。那时大地震动直到水边。以此方式也安置其余七块砖。
然后国王也安置银砖，以香花等供养后完成吉祥仪式，拿金盒花后走近站在东方比丘僧团前的大佛护长老，以香花等供养礼拜后问站在他周围比丘们的名字，然后走近站在南方的大法护长老、站在西方的大僧护长老、站在北方的阿难长老，以香花等供养五体投地礼拜后同样问名字，去东北角后礼拜供养站在那里的喜见大长老问名字后站在旁边。
长老祝福增长为国王说法。吉祥完毕时在到来的居士众中四万人住立阿罗汉，四万人得预流果，一千人得一来果，一千人得不来果，而一万八千比丘证得阿罗汉，一万四千比丘尼证得阿罗汉。
塔开始品。

21. Tato rājā bhikkhusaṅghaṃ vaṇditvā yāca mahācetiyaṃ niṭṭhātināva me bhikkhusaṅgho bhikkhaṃ gaṇhātūti āha. Bhikkhū nādhivāsesu, anupubbena yācanto upallabhikkhūnaṃ sattāhaṃ adhivāsanaṃ labhitvā thūpaṭṭhānassa samantato aṭṭhārasasu ṭhānesu maṇḍape kārayitvā bhikkhusaṅghaṃ nisīdāpetvā sattāhaṃ mahādānaṃ datvā sabbesaṃyeva tela-madhu-pāṇitādi bhesajjaṃ datvā bhikkhusaṅghaṃ vissajjesi tato nagare bheriṃcārāpetvā sabbe iṭṭhaka vaḍḍhaki santipātesi. Te pañcasatamattā ahesuṃ.

Tesu eko ahaṃ rañño cittaṃ ārādhetvā mahācetiyaṃ kātuṃ sakkomīti rājānaṃ passi rājā kathaṃ karosīti pucchi. Ahaṃ deva pesikānaṃ sataṃ gahetvā ekāhaṃ ekaṃ paṃsusakaṭaṃ khepetvā kammaṃ karomīti āha. Rājā evaṃ sati paṃsurāsikaṃ bhavissati. Tiṇarukkhādīni uppajjissanti addhānaṃ nappavattatīti taṃ paṭibāhi.

Añño ahaṃ purisasataṃ gahetvā ekāhaṃ ekaṃ paṃsugumbaṃ khepetvā kammaṃ karomīti āha.

Añño paṃsūnaṃ pañcammaṇāni khepetvā kammaṃ karomīti āha.

Añño dve ammaṇāni khepetvā kammaṃ karomīti āha. Tepi rājā paṭibāhiyeva.

Atha añño paṇḍito iṭṭhaka vaḍḍhakī ahaṃ deva udukkhale koṭṭetvā suppehi vaṭṭetvā nisadepiṃsitvā paṃsūnaṃ ekammaṇaṃ ekāheneva khepetvā pesikānaṃ sataṃ gahetvā kammaṃ karomīti āha.

Rājā evaṃ sati mahācetiye tiṇādīni na bhavissanti ciraṭṭhitikañca bhavissatiti sampaṭicchitvā puna pucchi-kiṃ saṇṭhānaṃ pana karissasīti.

Tasmiṃ khaṇe vissakamma devaputto vaḍḍhakissa sarīre adhimucci. Vaḍḍhakī suvaṇṇapātiṃ pūretvā udakamāharāpetvā pāṇinā udakaṃ gahetvā udakapiṭṭhiyaṃ āhani. Eḷikaghaṭa sadisaṃ mahantaṃ udakabubbulaṃ uṭhṭhāsi. Deva īdisaṃ karomīti āha.

Rājā sādhūti sampaṭicchitvā tassa sahassagghanakaṃ sāṭaka yugalaṃ, sahassagghanakaṃyeva puṇṇakaṃ nāma suvaṇṇālaṅkāraṃ sahassagghanakā pādukā, dvādasa kahāpana sahassāni ca datvā anurūpaṭṭhāne gehañca khettañca dāpesi.

Tato rājārattibhāge cintesi kathaṃ nāma manusse apīletvā iṭṭhakā āharāpeyyanti devatā rañño cittaṃ ñatvā cetiyassa catusu dvāresu ekekadivasappahoṇakaṃ katvā tassāyeva rattiyā iṭṭhakārāsiṃ akaṃsu vihātāya rattiyā manussā disvā rañño ārocesuṃ. Rājā tussitvā vaḍḍhakiṃ kamme paṭṭhapesi. Devatā eteneva nayena yāva mahācetiyassa niṭṭhānaṃ tāva ekekassa divasassa pahoṇakaṃ katvā iṭṭhakā āhariṃsu. Sakaladivasabhāge kammaṃ kataṭṭhāne mattikā iṭṭhaka cuṇṇaṃ vāpi na paññāyati. Rattiyaṃ devatā antaradhāpenti.

Atha rājā mahācetiyekammakārāyacatuparisāyahattha kammamūlatthaṃcatusu dvāresu ekekasmiṃ dvāre soḷasa kahāpana sahassāni vatthālaṅkāra-gaṇdha-māla-tela-madhu-pāṇita-pañcakaṭuka bhesajjāni nānāvidha sūpavyañjana saṃyuttaṃ bhattaṃ yāgukhajjakādīni aṭṭhavidha kappiyaya pānakāni pañcavidha mukhavāsa sahita tāmbūlāni ca ṭhapāpetvā mahācetiye kammaṃ karontāgahaṭṭhā vā pabbajitā vā yathājjhāsayaṃ gaṇhantu mulaṃ agahetvā kammaṃ karontānaṃ kātuṃ na dethāti āṇāpesi.


我来 译这段巴利文：
21. 然后国王礼敬比丘僧团说："直到大塔完成才请比丘僧团接受供养。"比丘们不同意，渐次请求后得到上座比丘七天同意，在塔处周围十八处造亭让比丘僧团坐下，布施七天大施后给所有人油、蜜、糖蜜等药物后解散比丘僧团。然后命令在城中击鼓召集所有砖匠。他们大约有五百人。
其中一个见国王说："我能取悦国王心意造大塔。"国王问"你怎么做?"他说："陛下,我带一百工人，一天消耗一车泥土做工。"国王说："这样会成泥土堆，会长草木，不能长久"而拒绝他。
另一个说："我带一百人一天消耗一堆泥土做工。"
另一个说："消耗五阿摩那泥土做工。"
另一个说："消耗两阿摩那泥土做工。"国王也拒绝他们。
然后另一个有智砖匠说："陛下，我在臼中捣碎，用簸箕搓圆，在磨石碾碎，一天消耗一阿摩那泥土带一百工人做工。"
国王说："这样大塔不会有草等，也会长久"而接受后又问："你要造什么形状?"
那时毗首羯磨天子附在工匠身上。工匠装满金钵带来水，用手拿水击打水面。升起像羊罐般大水泡。说："陛下，我要造这样的。"
国王说"好"而接受，给他价值一千的一对衣服，价值一千的满迦名金饰，价值一千的鞋，一万二千迦哈巴那，也给适当处所的房子和田地。
然后国王夜里想："怎样不使人受苦而得到砖呢?"天神知道国王心意在塔的四门各放一天用量的砖堆在那夜。天亮时人们见到告诉国王。国王欢喜让工匠开始工作。天神以此方式直到大塔完成每天带来一天用量的砖。整天做工的地方看不到泥土砖粉，夜里天神使消失。
然后国王为大塔工作的四众手工工资在四门每门放一万六千迦哈巴那、衣饰、香花、油蜜糖蜜、五种辛药物、具种种调味的饭食、粥点心等、八种许可饮料、具五种芳香剂的槟榔，命令:"在大塔工作的在家出家众随意取用，不让不拿工资的人工作。"


Atheko thero cetiyakamme sahāya bhāvaṃ icchanto kammakaraṇaṭṭhāne mattikā sadisaṃ katvā attānaṃ abhisaṅkhaṭaṃ mattikā piṇḍaṃ ekena hatthena gahetvā aññena mālā gahetvā mahācetiyaṅgaṇaṃ āruyha rājakammike vañcetvā vaḍḍhakissa adāsi. So gaṇhantova pakatimatti kā nā bhavatīti ñatvā therassa mukhaṃ olokesi tassākāraṃ ñatvā tattha kolāhala mahosi anukkamena rājā sutvā āgantvā vaḍḍhakiṃ pucchi-tuyhaṃ kira bhaṇe eko bhikkhu amūlaka mattikāpiṇḍaṃ adāsīti.

So evamāha-yebhuyyena ayyā ekena hatthena pupphaṃ ekena mattikāpiṇḍe gahetvā āharitvā denti tenāhaṃ ajānitvā kamme upanesiṃ ‘‘ayaṃ pana āgantuko, ayaṃ nevāsikoti ettakaṃ jānāmīti.‘‘Tena hi taṃ theraṃ imassa dassehīti ekaṃ mahallaka balatthaṃ vaḍḍhakissa santike ṭhapesi vaḍḍhakī puna āgatakāle taṃ theraṃ balatthassa dassesi so taṃ sañjānitvā rañño ārocesi.

Rājā tassa saññaṃ adāsi. To tvaṃ tayo jātisumana makulakumbhe mahābodhi aṅgaṇe rāsiṃ katvā gaṇdhañca ṭhapetvā mahābodhi aṅgaṇaṃ gata kāle āgantukassa therassa pūjanatthāya rañño dāpitaṃ gaṇdhamālānti vatvā dehīti. Balattho rañño vuttanayeneva tassa bodhi aṅgaṇaṃ gata kāle taṃ gaṇdhamālaṃ adāsi.

Sopi somanassappatto hutvā selasaṇtharaṃ dhovitvā gaṇdhena paribhaṇḍaṃ katvā silāsantharaṃ katvā pupphaṃ pūjetvā catusu ṭhānesu vaṇditvā pācīnadvāre añjaliṃ paggayha pītiṃ uppādetvā puppha pūjaṃ olokento aṭṭhāsi.

Balattho tasmiṃ kāle taṃ theraṃ upasaṅkamitvā vaṇditvā evamāha. Bhante tumhākaṃ cetiyakamme sahāyabhāvatthāya dinnassa amūlaka mattikāpiṇḍassa mūlaṃ dinnabhāvaṃ rājā jānāpeti attano vaṇdanena vaṇdāpetīti. Taṃ sutvā thero anattamano ahosi. Balattho tiṭṭhantu bhante tayo sumana makula kumbhātattakāneva suvaṇṇapupphānipi etaṃ mattikapiṇḍaṃ nāgghanti. Cittaṃ pasādetha bhanteti pakkāmi.

Tadā koṭṭhivālajanapade piyaṅgalla vihāravāsī eko thero iṭṭhakavaḍḍhakissa ñātako ahosi. So āgantvā vaḍḍhakinā saddhiṃ mantetvā dīgha bahala kiriyato iṭṭhakappamāṇaṃ jānitvā gantvā sahattheneva sakkaccaṃ mattikaṃ madditvā iṭṭhakaṃ katvā pacitvā pattatthavikāya pakkhipitvā paccāgantvā ekena hatthena rañño iṭṭhakaṃ ekena pupphaṃ gahetvā attano iṭṭhakāsa saddhiṃ rañño iṭṭhakaṃ adāsi. Vaḍḍhakī gahetvā kamme upanesi.

Thero sañjāta pīti somanasso mahācetiye kammaṃ karonto iṭṭha kasālapariveṇe vasati tassa taṃ kammaṃ pākaṭaṃ ahosi. Rājā vaḍḍhakiṃ pucchi-bhaṇe ekena kira ayyena amūlika iṭṭhakā dinnāti. Saccaṃ deva, ekena ayyena dinna iṭṭhakā amhākaṃ iṭṭhakāya sadisāti kamme upanesinti āha. Puna taṃ iṭṭhakaṃ sañjānāsīti raññā vutte ñātakānuggahena na jānāmīti āha.


我来翻译这段巴利文：
然后一位长老想在塔工作中做助手，在做工处使自己变得像泥土一样，一手拿着制作的泥团一手拿着花上塔院欺骗王的工人给工匠。他一拿就知道不是普通泥土看长老的脸。知道他的样子后那里骚动。渐次国王听到后来问工匠："听说有一位比丘给你无报酬的泥团?"
他这样说："大德们通常一手拿花一手拿泥团带来给，所以我不知道用于工作。'这是外来的，这是住在这里的'我只知道这些。""那么给这人看那长老"在工匠旁放一个老警卫。工匠再来时把那长老指给警卫看，他认出来告诉国王。
国王给他暗号："你把三个茉莉花蕾瓶堆在大菩提院放香，在长老去大菩提院时说'这是国王给外来长老供养的香花'后给。"警卫按国王说的方式在他去菩提院时给他那香花。
他也欢喜后洗石铺，涂香后铺石板，供养花后在四处礼敬，在东门举合掌生起喜悦看着花供养而立。
警卫那时走近长老礼敬这样说："尊者，国王让知道已给你在塔工作为助手给的无报酬泥团的报酬，让以他的礼敬礼敬你。"听到这个长老不欢喜。警卫说"尊者，且不说三个茉莉花蕾瓶，就是金花也不值这泥团。请生净信尊者"而离去。
那时在科提瓦拉地区毗央伽拉寺住的一位长老是砖匠的亲戚。他来与工匠商议后知道砖的长厚尺寸，回去亲手仔细揉泥做砖烧后装入钵囊，回来一手拿国王的砖一手拿花把自己的砖和国王的砖给他。工匠拿去用于工作。
长老生起喜悦欢喜在做大塔工作时住在砖室院。他那工作变得出名。国王问工匠："听说有一位大德给无报酬的砖?"他说："是的陛下，一位大德给的砖和我们的砖一样用于工作。"当国王又说"你认得那砖吗?"时说"因亲戚关系不认识。"


Rājā yadi evaṃ taṃ imassa dannehīti balatthaṃ ṭhapesi so taṃ pubbe viya balatthassa dassesi. Balattho pariveṇaṃ gantvā santike nisīditvā paṭisaṇthāraṃ katvā bhante tumhe āgantukā nevāsikāti pucchi. Āgantukomhī upāsakāti. Katara raṭṭhavāsiko bhanteti koṭṭhivālajanapade piyaṅgalla vihāravāsimhi upāsakāti idheva vasatha gacchathāti. Idha na vasāma asukadivase gacchāmāti āha. Balatthopi ahampi tumhehi saddhiṃ āgamissāmi. Mayhampi gāmo etasmiṃyeva janapade asuka gāmo nāmāti āha. Thero sādhūti sampaṭicchi. Balattho taṃ pavattiṃ rañño nivedesi.

Rājā balatthassa sahassagghanakaṃ vatthayugalaṃ mahagghaṃ rattakambalaṃ upāhanayugaṃ sugaṇdhatelanāḷiṃ aññca bahuṃ samaṇaparikkhāraṃ therassa dehīti dāpesi sopi parikkhāraṃ gahetvā pariveṇaṃ gantvā therena saddhiṃ rattiṃ vasitvā pāto saddhiṃyeva nikkhamitvā anupubbena gantvā piyaṅgalla vihārassa dissamāne ṭhāne sītacchāyāya theraṃ nisīdāpetvā pāde dhovitvā gaṇdhatelena makkhetvā guḷodakaṃ pāyetvā upāhanaṃ paṭimuñcitvā idaṃ me parikkhāraṃ kulūpagatherassatthāya gahitaṃ, idāni tumhākaṃ dammi, idaṃ pana sāṭakayugaṃ mama puttassa maṅgalatthāya gahitaṃ, tumhe cīvaraṃ katvā pārupathāti vatvā therassa pādamūle ṭhapesi.

Thero sāṭakayugaṃ pattatthavikāya pakkhipitvā sesaparikkhāraṃ bhaṇḍikaṃ katvā upāhanaṃ āruyhaṃ kattayaṭṭhiṃ gahetvā maggaṃ paṭpajji. Balattho tena saddhiṃ thokaṃ gantvā ‘‘tiṭṭhatha bhante, mayhaṃ ayaṃ maggo‘‘ti vatvā pubbe vuttanayeneva rañño sāsanaṃ therassa ārocesi

Thero taṃ sutvā mahantena parakkamena katakammaṃ akataṃ viya jātanti domanassappatto hutvā assudhāraṃ pavattetvā’upāsaka tava parikkhāraṃ tvameva gaṇhāhī‘‘ti ṭhitakova sabbāparikkhāraṃ chaḍḍesi balattho kiṃ nāma bhante vadatha esa rājā tuyhaṃ bhavaggappamāṇaṃ katvā paccayaṃ dentopi tava iṭṭhakānurūpaṃ kātuṃ na sakkoti. Kevalaṃ pana mahācetiye kammaṃ aññesaṃ apattakaṃ katvā karomīti adhippāyena evaṃ kāreti tumhe pana bhante attanā laddhaparikkhāraṃ gahetvā cittaṃ pasādethāti vatvā theraṃ saññāpetvā pakkāmi. Imasmiṃ pana cetiye bhatiyā kammaṃ katvā cittaṃ pasādetvā sagge nibbatta sattānaṃ pamāṇaṃ natthi.

Tāvatiṃsa bhavane kira nibbatta devadhītaro attano sampattiṃ oloketvā kena nu ko kammena imaṃ sampattiṃ labhimhāti āvajjamānā mahācetiye bhatiyā kammaṃ katvā laddhabhāvaṃ ñatvā bhatiyā katakammassāpi phalaṃ īdisaṃ, attano santakena kammaphalaṃ saddahitvā katakammassa phalaṃ kīdisaṃ bhavissatīti cintetvā dibbagaṇdhamālaṃ ādāya rattibhāge āgantvā pūjetvā cetiyaṃ vaṇdanti.


我来 译这段巴利文：
国王说："如果这样，给这人看他"放置警卫。他像以前一样给警卫看。警卫去院子坐在旁边寒暄后问："尊者，你是外来的还是住在这里的?"(长老说)"我是外来的优婆塞。""是哪个地区住的尊者?""我住在科提瓦拉地区毗央伽拉寺，优婆塞。""你住在这里还是要走?""我不住这里，某日要走。"警卫也说："我也要和你一起去。我的村子也在那地区，叫某村。"长老说"好"同意。警卫把这情况告诉国王。
国王命令给警卫价值一千的一对衣服、贵重红毛毯、一对鞋、一瓶香油和其他许多沙门用具给长老。他拿用具去院子与长老一起过夜，早晨一起出发渐次走到能看见毗央伽拉寺处让长老坐在凉荫下，洗脚涂香油给喝糖水穿鞋说："这用具是为亲近家族的长老拿的，现在给你。但这对衣是为我儿子吉祥拿的，请你做袈裟穿"说后放在长老脚下。
长老把衣对装入钵囊，其余用具捆成包，穿上鞋拿拐杖上路。警卫和他一起走一会儿说："请住步尊者，这是我的路"后按前述方式告诉长老国王的话。
长老听到后(想)"以大精进做的工作变得像没做"生忧悲流泪后站着就说："优婆塞，你的用具你自己拿去"扔掉所有用具。警卫说："尊者你说什么?这国王即使给你梵天界量的资具也不能相当于你的砖。只是以'做大塔工作让别人得不到'的意思这样做。但是尊者请拿你得到的用具生净信"说后劝导长老而离去。在这塔拿工资做工而生净信投生天界的众生数量无量。
据说投生忉利天的天女们观察自己的富贵思惟"以什么业得到这富贵"后知道是在大塔拿工资做工得到，想"拿工资做工的果报如此，相信业果自己做工的果报会怎样"后带天香花夜里来供养礼敬塔。


Tasmiṃ khaṇe bhātivaṅkavāsī mahāsīvatthero nāma cetiyaṃ vaṇdanatthāya gato, tā vaṇdantiyo disvā mahāsattapaṇṇirukkhasamīpe ṭhito tāsaṃ yathāruciṃ vaṇditvā gamanakāle pucchi? Tumhākaṃ sarīrālokena sakalatambapaṇṇidipo ekāloko, kiṃ kammaṃ karitthāti bhante amhākaṃ santake katakammaṃ nāma natthi imasmiṃ cetiye manaṃ pasādetvā bhatiyā kammaṃ karimhāti āhaṃsu evaṃ buddhasāsane pasannacittena bhatiyā katakammampi mahapphalaṃ hoti. Tasmā-

‘‘Cittappasādamattena-sugate gati uttamā,

Labbhatīti viditvāna-thūpapūjaṃ kare buddho’’ti;

Evaṃ rājā cetiyakammaṃ kārāpento pupphadhānattayaṃ niṭṭhāpesi. Taṃ khīṇāsava thirabhāvatthāya bhūmisamaṃ katvā osīdāpesuṃ, evaṃ navavāre citaṃ citaṃ osīdāpesuṃ. Rājā kāraṇaṃ ajānanto anattamano hutvā bhikkhusaṅghaṃ sannipātesi. Asīti bhikkhusahassāni sannipatiṃsu rājā bhikkhusaṅghaṃ gaṇdhamālādīhi pūjetvā vaṇditvā pucchi’bhante mahācetiye pupphadhānattayaṃ navavāre na jānāmī’ti bhikkhusaṅgho āha mahārāja tuyhaṃ kammassa vā jīvitassa vā antarāyo natthi. Anāgate thirabhāvatthāya iddhimantehi osīdāpitaṃ, ito paṭṭhāya na osīdāpessanti. Tvaṃ aññathattaṃ akatvā mahāthūpaṃ samāpehīti. Taṃ sutvā haṭṭho rājā thūpakammaṃ kāresi.

Dasapupphadhānāni dasahi iṭṭhakākoṭīhi niṭṭhanaṃ gamiṃsu puna pupphadhānattaye niṭṭhite bhikkhusaṅgho uttara-sumana nāmake dve khīṇāsava sāmaṇere āṇāpesi. Tumhe samacaturassaṃ aṭṭharatana bahalaṃ ekeka passato asīti asiti hatthappamāṇaṃ chamedaka vaṇṇapāsāṇe āharathāti. Te sādhūti sampaṭicchitvā uttarakuruṃ gantvā cuttappakārappamāṇe bhaṇḍipupphanihecha medavaṇṇapāsāṇe āharitvā ekaṃ pāsāṇaṃ dhātugabbhassa bhūmiyaṃ attharitvā cattāro pāsāṇe catusu passesu saṃvidhāya aparaṃ dhātugabbhaṃ pidahanatthāya pācīna disābhāge vāluka pākāra samīpe adissamānaṃ katvā ṭhapesuṃ.



我来 译这段巴利文：
那时住在跋提婆卡的名叫大西瓦长老去礼敬塔，见她们礼敬时站在大七叶树旁，在她们随意礼敬要走时问："你们身体的光使整个铜叶洲一片光明，做了什么业?"她们说："尊者，我们没有做什么自己的工作，在这塔生净信拿工资做工。"在佛教中以净信心拿工资做工也有大果报。所以-
"仅以净信心，善逝最上趣，
知此而智者，应作塔供养。"
这样国王让做塔工作完成三层花座。漏尽者为坚固使它与地平沉下，这样九次堆积使沉下。国王不知原因不欢喜召集比丘僧团。八万比丘集合。国王以香花等供养礼敬比丘僧团后问："尊者们，我不知道大塔三层花座九次(沉下)。"比丘僧团说："大王，你的工作和生命没有障碍。为将来坚固被有神通者使沉下，从此不会使沉下。你不要改变完成大塔。"听到这个国王欢喜造塔。
十层花座以十亿砖完成。当三层花座又完成时比丘僧团命令名叫北方和善意的两位漏尽沙弥："你们带来正方形八拉它那厚每边八十八腕尺的脂肪色石。"他们说"好"同意后去北俱卢洲带来规定大小的班提花色脂肪色石，铺一块石在舍利室地上，排四块石在四边，为盖另一舍利室在东方沙墙旁放一块不可见。

22. Tato rājā dhātugabbhassa majjhe sabbaratanamayaṃ sabbākārasampannaṃ manoharaṃ bodhirukkhaṃ kāresi so hi iṇdanīlamaṇibhūmiyaṃ patiṭṭhito, tassamūlāni pacāḷamayāni, khaṇdho sirivacchādīhi aṭṭhamaṅgalikehi pupphapanti latāpanti catuppada haṃsapantihi ca vicitto aṭṭhārasa hatthubbedho rajatamayo ahosi.

Pañcamahāsākhāpi aṭṭhārasahatthāca, pattāpi maṇimayāni, paṇḍupattāni, hemamayāni, phalā pavāḷamayāni. Tathā aṅkuropari celavitānaṃ baṇdhāpesi. Tassa ante samannato muttamaya kiṅkiṇikajālaṃ olambati. Svaṇṇaghaṇṭāpanti ca suvaṇṇadāmāni ca tahiṃ tahiṃ olambanti vitānassa catusu kaṇṇesu navasatasahassagghanako ekeko muttākalāpo olambati. Tattha yathānurūpaṃ nānāratana katāneva caṇda-sūriya-tārakārūpāni padumāni ca appitāni ahesuṃ. Mahagghāni anekavaṇṇāni aṭṭhuttara sahassāni vatthāni olambiṃsu.

Tato bodhirukkhassa samantato satta ratanamaya vedikā kāretvā mahāmalaka muttā attharāpesi muttā vedikānaṃ antare gaṇdhodaka puṇṇa sattaratanamaya puṇṇaghaṭa pantiyo ṭhapāpesi. Tāsu suvaṇṇaghaṭe pavāḷamayāni pupphāni ahesuṃ. Pavāḷaghaṭe suvaṇṇamayāni pupphāni. Maṇighaṭe rajatamayāni pupphāni rajataghaṭe maṇimayānipupphāti. Sattaratanaghaṭe sattaratanamayāni pupphāni ahesuṃ.

Bodhirukkhassa pācīna disābhāge ratanamaye koṭiagghanake pallaṅke ghanakoṭṭima suvaṇṇamayaṃ buddhapaṭimaṃ nisīdāpesi. Tassā paṭimāya vīsati nakhā akkhinaṃ setaṭṭhānāni ca phaḷakamayāni. Hatthatala pādatala dantāvaraṇāni akkhīnaṃ rattaṭṭhātāni ca pavāḷamayāni kesa bhamukāni akkhinaṃ kāḷakaṭṭhānāni ca iṇdanīla maṇimayāni uṇṇālomaṃ panaṃ rajatamayaṃ ahosi. Tato sahampati mahā brahmānaṃ rajatacchattaṃ dhāretvā ṭhinaṃ kāresi. Tatā dvīsu devalokesu devatāhi saddhiṃ vijayuttarasaṅkhaṃ gahetvā abhisekaṃ dadamānaṃ sakkaṃ devarājānaṃ pañcasikha devaputtaṃ beḷuva paṇḍu vīṇamādāya gaṇdhabbaṃ kurumānaṃ. Mahākāḷa nāgarājānaṃ nāgakaññāparivutaṃ nānāvidhenathutighosena tathāgataṃ vaṇṇentaṃ kāresi.

Vasavattimārampana bāhusahassaṃ māpetvā tisūla muggarādi nānāvudhāni gahetvā sahassakumbhaṃ girimekhala hatthikkhaṇdha māruyha mārabalaṃ parivāretvā bodhimaṇḍaṃ āgantvā aneka bhiṃsanakaṃ kurumānaṃ kāresi. Sesāsu disāsu pācīna disābhāge pallaṅkasadise koṭi koṭi agghanake tayo pallaṅke attharāpetvā dantamayaṃ daṇḍaṃ pavāḷavījaniṃ ṭhapāpesi. Bodhikkhaṇdhaṃ ussīsake katvā nānāratanaṃ maṇḍitaṃ koṭiagghanakaṃ rajata sayanaṃ attharāpesi.

Dasabalassa abhisambodhimpatvā animisena cakkhunā bodhipallaṅkaṃ olokitaṭṭhānaṃ sattāhameva ratanacaṅkame caṅkamitaṭṭhānaṃ olokitaṭṭhānaṃ sattāhameva ratanacaṅkame caṅkamitaṭṭhānaṃ ratanagharaṃ pavisitvā dhammasammasitaṭṭhānaṃ mucaliṇdamūlaṃ gantvā nisinnassa mucaliṇdena nāgena sattakkhattuṃ bhogehi parikkhipitvā upari phaṇaṃ katvā ṭhitaṭṭhānaṃ, tato ajapāla nigrodha mūlaṃ gantvā nisinnaṭṭhānaṃ, tato rājāyatanaṃ bhojane upanīte catumahārājehi upanīta pattapaṭiggahaṇaṃ kāresi.


我来翻译这段巴利文：
22. 然后国王在舍利室中间造一切宝石所成具一切相庄严令人喜悦的菩提树。它确实安立在青玉地上，它的根是珊瑚所成，树干是以吉祥图等八吉祥、花列、藤列、四足(动物)、天鹅列庄严十八腕尺高银所成。
五大枝也十八腕尺，叶子也是宝石所成，黄叶是金所成，果实是珊瑚所成。同样在芽上系布帐。它周围边缘垂珠所成铃网，金铃列和金绳也在这里那里垂下。帐幕四角各垂下价值九十万的珍珠串。在那里按相应放置各种宝石所成月亮太阳星辰形和莲花。垂下价值多种颜色一千零八件布。
然后在菩提树周围造七宝栏杆后铺大串珍珠，在珍珠栏杆间放香水满的七宝满瓶列。在它们中金瓶有珊瑚所成花，珊瑚瓶有金所成花，宝石瓶有银所成花，银瓶有宝石所成花。七宝瓶有七宝所成花。
在菩提树东方让价值一亿宝石座上坐实心纯金佛像。那佛像二十指甲和眼睛白处是水晶所成。手掌脚掌上齿遮和眼睛红处是珊瑚所成，发眉和眼睛黑处是青玉宝石所成，而白毫是银所成。然后造娑婆主大梵天持银伞而立。然后造帝释天王和两天界诸天一起拿胜上螺给灌顶，五顶天子拿琉璃色琵琶作音乐，大黑龙王被龙女围绕以种种赞颂声赞扬如来。
但造自在魔幻现千手拿三叉戟锤等种种武器登上千甕山带马象背围绕魔军来到菩提坛做种种恐怖事。在其余方向在东方方向铺与座相似价值一亿亿三座后放象牙所成杖珊瑚扇。以菩提干为枕头铺以各种宝石庄严价值一亿的银床。
造十力得无上正觉后以不眨眼看菩提座处，在宝经行处经行七日之处，进入宝屋思惟法处，去沐柯林达树下坐时被沐柯林达龙七次以身缠绕在上作(展)开遮处，然后去阿阇波罗榕树下坐处，然后到王树时造四大天王献钵接受处。


Tato brahmāyācanaṃ dhammacakkappavattanaṃ sasapabbajjaṃ, bhaddavaggiya pabbajjaṃ, tebhātika jaṭila damanaṃ, laṭṭhivanuyyāne bimbisāropagamaṇaṃ, rājagahappavesanaṃ, veḷuvana paṭiggahaṇaṃ asīti mahāsāvake ca kāresi tato kapilavatthugamanaṃ ratanacaṅkame ṭhataṭṭhānaṃ, rāhulapabbajjaṃ, naṇdrapabbajjaṃ jetavanapaṭiggahaṇaṃ, gaṇḍambamūle yamaka pāṭihārikaṃ devaloke.

‘‘Nisinne’’ti katthaci.

Abhidhamma desanā devorohaṇa pāṭīhīraṃ therapañha samāgamañca kāresi.

Tathā mahāsamayasutta-rāhulovāda sutta-maṅgasuttapārāyana sutta samāgamaṃ dhanapāla-āḷavaka-aṅgulimāla-apalāla damanaṃ āyusaṅkhāra vossajjanaṃ sūkaramaddava pariggahaṇaṃ siṅgivaṇṇa vatthayuga paṭiggahaṇaṃ pasannodakapānaṃ parinibbānaṃ devamanussa paridevanaṃ mahākassapattherassabhagavatopādavaṇdanaṃ sarīra ṅahanaṃ agginibbānaṃ āḷāhanasakkāraṃ deṇena brāhmaṇena katadhātu vibhāgañca kāresi.

Tathā addhacchaṭṭhāni jātakasatāni kāresi. Vessantarajātakaṃ pana kārento sañjaya mahārājaṃ phusatīdeviṃ maddideviṃ jāliya kumāraṃ kaṇhājinañca kāresi. Tato paṇḍava hatthidānaṃ satta sataka mahādānaṃ nagara vilokanaṃ sindhavadānaṃ devatāhi rohitatha vaṇṇena rathassa vahanaṃ rathadānaṃ sayamevoṇata dumato phalaṃ gahetvā dārakānaṃ madhumaṃsa dinna nesādassa suvaṇṇa sūcidānaṃ vaṅkapabbatakucchimhi pabbajjāvesena vasitaṭṭhānaṃ pūjakassa dārakadānaṃ sakkabrāhmaṇassa bhariyaṃdānaṃ pūjakassa devatānubhāveka dārake gahetvā gantvā sañjaya nariṇdassa purato gataṭṭhānaṃ tato vaṅkapabbatakucchiyaṃ channaṃ khattiyānaṃ samāgamaṃ vessantarassa maddiyā ca abhisekaṃ pattaṭṭhānaṃ nakarampaviṭṭhe sattaratanavassaṃ vassitaṭṭhānaṃ tato cavitvā tusitapure nibbattaṭṭhānañca sabbaṃ vitthārena kāresi.

Tato dasa sahassa cakkavāḷadevatāhi buddha bhāvāya āyācitaṭṭhānaṃ apunarāvattanaṃ mātukucchiokkamanaṃ mahāmāyādeviṃ suddhodana mahārājaṃ lumbinīvane jātaṭṭhānaṃ antalikkhato dvinnaṃ udakadhārānaṃ patanaṃ uttarābhimukhaṃ sattapadavītihāra gamanaṃ kāḷadevaḷassa jaṭāmatthake mahāpurisassa pādapatiṭṭhāna anativattamānāya jambucchāyāya dhātīnaṃ pamādaṃ disvā sirisayane pallaṅke nisīditvā jhānasamāpannaṭṭhānañca kāresi.

Tato rāhula mātaraṃ rāhula bhaddakañca kāresi tato ekūna tiṃsavassakāle uyyāne kīḷatatthāya gamana samaye jiṇṇa vyādhita mata saṅkhyāte tayo devadūte disvā nivattanaṭṭhānaṃ catutthavāre pabbajitarūpaṃ disvā sādhupabbajjāti cittaṃ uppādetvā uyyānaṃ gantvā uyyānasiriṃ anubhavitvā sāyaṇha samaye nahātvā maṅgala silāpaṭṭe nisinnamatta vissakaṭṭhānā alaṅkaraṇaṭṭhāṇaṃ tato majjhimarattiyaṃ nāṭakānaṃ vippakāraṃ disvā kaṇthaka haya varamāruyha) mahābhinikkhamaṇaṃ nikkhamitaṭṭhānaṃ dasa sahassa) cakkavāḷa devatāhi kata pūjāvidhiṃ kaṇthakanivattana cetiyaṭṭhānaṃ anomā nadītīre pabbajjaṃ rājagahappavesanaṃ paṇḍava pabbataccha yāya rañño bimbisāramma rajjakaraṇatthāya āyācanaṃ sujātāya dinna khīrapāyāsa paṭiggahaṇaṃ nerañjarāya nadiyā tīre pāyāsa paribhogaṃ nadiyā pātivissaṭṭhaṃ pāṭihāriyaṃ sālavane divāvihāra gataṭṭhānaṃ sotthiyena dinna kusatiṇapaṭiggahaṇaṃ bodhimaṇḍaṃ āruyha nisinnaṭṭhānañca sabbaṃ vitthārena kāresi.


我来 译这段巴利文：
然后造梵天请法、转法轮、娑娑出家、跋陀伽出家、三兄弟螺发调伏、在竹林园宾比萨罗来访、入王舍城、接受竹林和八十大声闻。然后造往迦毗罗卫城、站在宝经行处、罗睺罗出家、难陀出家、接受祇陀园、在阎浮树下双神变、在天界。
"坐"在某处。
造说阿毗达摩、从天下来神变、长老问题集会。
同样造大会经、罗睺罗教诫经、吉祥经、彼岸道经集会、调伏财护象、阿拉瓦迦、央掘魔罗、阿波罗罗、舍寿行、接受猪软食、接受赤色两件衣、饮净水、般涅槃、天人悲泣、大迦叶长老礼敬世尊足、取身体、火灭、火葬供养和东尼婆罗门做舍利分配。
同样造五百五十本生。但造毗山达罗本生时造珊阇耶大王、弗沙帝天女、末提天女、阇利王子和黑鹿皮女。然后造波塔瓦象施、七次大施、观城、信陀马施、天神们以赤褐色牵车、车施、自己从弯树取果给孩子们蜜肉、给猎人金针、在曲山腹以出家相住处、给供养者孩子施、给沙迦婆罗门妻子施、供养者以天威力带孩子去到珊阇耶王前去处、然后在曲山腹六刹帝利集会、毗山达罗和末提得灌顶处、入城时七宝雨下处、然后从那里死去投生兜率天处都详细造。
然后造一万轮围界天神请求佛位处、不再回来、入母胎、大摩耶夫人、净饭大王、在蓝毗尼园(现尼泊尔境内)出生处、从空中两股水流下、向北走七步、黑天下螺发上大人足立处、阎浮树影不过时见乳母们放逸在吉祥床上结跏趺坐入禅定处。
然后造罗睺罗母和罗睺罗贤。然后造二十九岁时往园游戏时见老病死称为三天使而回返处、第四次见出家相而生"善哉出家"心往园经历园林庄严、黄昏时洗浴坐在吉祥石板上从毗首羯磨处得庄严处、然后在中夜见舞女丑态后骑迦罗干迦马作大出离出去处、一万轮围界天神做供养仪式、迦罗干迦回返塔处、在阿摩河岸出家、入王舍城、在波塔瓦山荫下宾比萨罗王请求为王、接受善生所给乳糜、在尼连禅河岸食粥、在河中舍钵神变、去娑罗林昼住处、接受吉祥者所给吉祥草、登上菩提坛坐处都详细造。


Tato mahiṇdatthera pamukhe satta saha āgate ca kārāpesi. Catusu disāsu khaggahatthe cattāro mahārājāno kāresi tato dvattiṃsa devaputte tato suvaṇṇa daṇḍa dīpakadhārā dvattiṃsa devakumāriyo tato aṭṭhavīsati yakkhasenāpatino tato añjaliṃ paggayha ṭhita devatāyo tato ratanamaya puppakalāpe gahetvā ṭhita devatāyo tato suvaṇṇaghaṭe gahetvā ṭhiti devatāyo tato naccanaka devatāyo tato turiyavādaka devatāyo tato pacceka satasahassagghanake dasahatthappamāṇe ādāse gahetvā ṭhita devatāyo tato tatheva satasahassagghanaka puppha sākhāyo gahetvā ṭhitadevatāyo tato caṇdamaṇḍale gahetvā ṭhitadevatāyo sūriyamaṇḍale gahetvā ṭhitadevatāyo tato padumāni gahetvā ṭhita devatāyo tato chattāni gahetvā ṭhitadevatāyo tato vicittavesadhare malladevaputte tato dussapoṭhana devatāyo tato ratanagghike gahetvā ṭhitadevatāyo tato dhammacakkāki gahetvā ṭhitadevatāyo tato khaggadharā devatāyo tato pañcahatthappamāṇa gaṇdhitelapūritā dukūlavaṭṭiyaṃ pajjalita dīpakañcanana pātiyo sīsehi dhāretvā ṭhitadevatāyo ca kārāpesi.

Tato catusukaṇṇesuphaḷikamayaagghiya matthake cattāromahāmaṇa ṭhapāpesi catusu kaṇṇesu suvaṇṇa-maṇi-mutta-vajirānaṃ cattāro rāsiyo kāresi tato meghavaṇṇa pāsāṇabhittiyaṃ vijjullatā kāresi tato ratana latāyo tato cāḷavijatiyo tato niluppale gahetvā ṭhita nāgamaṇavikāyo kāresi.

Rājā ektikāni rūpakāni ghanakoṭṭima suvaṇṇeheva kāresi. Avasesampi pūjāvidhiṃ sattarataneheva kāresīti. Ettha ca vuttappakārampana pūjanīyabhaṇḍaṃ anantamaparimāṇaṃ hoti tathā hi ambapāsānavāsī cittaguttattheronāma heṭṭhā lohapāsāde sannipatitānaṃ dvādasannaṃ bhikkhusahassānaṃ dhammaṃ kathento rathavinītasuttaṃ ārabhitvā mahā dhātunidhānaṃ vaṇṇento ekacce na saddahissantīti maññamāno osakkitvā kathesi. Tasmiṃ khaṇe koṭapabbatavāsī mahātissatthero nāma khīṇāsavo avidūre nisīditvā dhammaṃ suṇanto āvuso dhammakathika tava kathāto parihīnampi atthi. Apacco sakakitvā vitthārena kathehīti āha. Atha imasmiṃyeva dīpe bhātiya mahārājā nāma saddo pasanno ahosi so sāyaṃ pātaṃ mahacetiyaṃ vaṇditvāva bhuñjati. Ekadivasaṃ vinicchaye nisīditva dubbīnicchitaṃ aṭṭaṃ vinicchinanto atisāyaṃ vuṭṭhito thūpavaṇdanaṃ vissaritvā bhojane upanīte hatthaṃ otāretvā manusse pucchiajja mayā ayyako vaṇdito na vaṇditoti. Porāṇaka rājāno hi satthāraṃ ayyakoti vadanti. Manussā na vaṇdito devāti āhaṃsu.


我来翻译这段巴利文：
然后造以大德长老为首的七人到来。在四方造持剑的四大天王，然后三十二天子，然后持金杖灯的三十二天女，然后二十八夜叉将军，然后合掌而立的天神们，然后拿宝石花束而立的天神们，然后拿金瓶而立的天神们，然后跳舞的天神们，然后演奏乐器的天神们，然后拿价值各十万十腕尺量镜子而立的天神们，然后同样拿价值十万花枝而立的天神们，然后拿月轮而立的天神们，拿日轮而立的天神们，然后拿莲花而立的天神们，然后拿伞盖而立的天神们，然后穿各种装束的力士天子们，然后拍布的天神们，然后拿宝器而立的天神们，然后拿法轮而立的天神们，然后持剑天神们，然后头顶装满香油五腕尺量细布芯燃烧灯金钵而立的天神们。
然后在四角水晶供器顶上放四大宝石，在四角造金、宝石、珍珠、金刚四堆。然后在云色石壁上造闪电，然后造宝石藤，然后造扇子，然后造拿青莲而立的龙女。
国王造单个塑像都用纯金。其余供养仪式也都用七宝造。这里所说种类的供养物品无量无边。如是芒果石住的名叫质多笈多长老在下铜殿给集合的一万二千比丘说法时开始说车喻经赞叹大舍利藏，想有些人不会相信而退缩着说。那时住科塔山名叫大帝须的漏尽长老坐在不远处听法说："朋友法师，你说的还缺少。请不要害怕详细说。"然后在这岛上有名叫跋提耶的大王是净信者。他早晚礼敬大塔才吃饭。一天坐在审判时审理错误的案件很晚起来忘记礼塔，在送来食物时放下手问人："今天我礼敬祖父了没有?"古代国王们称呼佛陀为祖父。人们说："天神(国王)没有礼敬。"


Tasmiṃ khaṇe rājā hatthena gahita bhattapiṇḍaṃ pātiyaṃ pātetvā uṭṭhāya dakkhiṇadvāraṃ vivarāpetvā āgantvā pācīna dvārena mahācetiyaṅgaṇaṃ āruyha vaṇdanto anto dhātugabbhe khīṇāsavānaṃ dhammaṃ osāraṇasaddaṃ sutvā dakkhiṇadvāreti maññamāno tattha gantvā adisvā eteneva nayena itarānipi dvārāni gantvā tatthāpi adisvā ayyā dhammaṃ osārento vicarantīti maññamāno olokanatthāya catusu dvāresu manusse ṭhapetvā sayaṃ puna vicaritvā apassanto manusse pucchitvā bahiddhā natthi bhāvaṃ ñatvā anto dhātugabbhe bhavissatiti sanniṭṭhānaṃ katvā pācīnadvāre āsannatare mahā cetiyābhimukho hatthapāde pasāretvā jīvituṃ pariccajitvā daḷhasamādānaṃ katvā nipajji. Sace mā ayyā dhātugabbhaṃ na olokāpenti-sattāhaṃ nirāhāro hutvā sussamāno bhūsamuṭṭhi viya vippakiriyamānopi na uṭṭhahissāmīti. Tassa guṇānubhāvena sakkassa bhavanaṃ uṇhākāraṃ dassesi.

Sakko āvajjanto taṃ kāraṇaṃ ñatvā agantvā dhammaṃ osārentānaṃ therānaṃ evamāha. Ayaṃ bhante rājā dhammiko buddhasāsane pasanno imasmiṃ ṭhāne sajjhāyana saddaṃ sutvā dhātugabbhaṃ apassitvā na uṭṭhahissāmīti daḷhasamādānaṃ katvā nipanno sace dhātugabbhaṃ na passati tattheva marissati. Taṃ pavesetvā dhātu gabbhaṃ olokāpethāti. Therāpi tassa anukampāya dhātugabbhaṃ dassetuṃ ekaṃ theraṃ āṇāpesuṃ rājānaṃ ānetvā dhātugabbhā olokāpetvā pesehīti. So rañño hatthe gahetvā dhātugabbhaṃ pavesetvā yathāruciṃ vaṇdāpetvā sabbaṃ sallakkhitakāle pesesi rājā nagaraṃ gantvā aparena samayena dhātugabbhe attanā diṭṭharūpakesu ekadesāni suvaṇṇakhacitāni kāretvā rājaṅgaṇe mahantaṃ maṇḍapaṃ kāretvā tasmiṃ maṇḍape tāni rūpakāni saṃvidahāpetvā nagare sannipātetvā dhātugabbhe mayā diṭṭhāni suvaṇṇarūpakāni īdisāni āha. Tesaṃ rūpakānaṃ niyāmena katattā niyāmaka rūpakāni nāma jātāni.

Rājā saṃvacchare saṃvacchare tāni rūpakāni nīharāpetvā nāgarānaṃ dassesi paṭhamaṃ dassitakāle nāgarā pasīditvā ekeka kulato ekekaṃ dārakaṃ nīharitvā pabbājesuṃ. Puna rājā ayyā etaṃ pakāraṃ ajānanakā bahū tesampi ārocessāmīti vihāraṃ gantvā heṭṭhā lohapāsāde bhikkhusaṅghaṃ sannipātetvā sayaṃ dhammāsanagato tiyāma rattiṃ dhātugabbhe adhikāraṃ kathetvā pariyosāpetumasakkāntoseva uṭṭhāsi. Tattheko bhikkhu rājānaṃ pucchi-mahārāja tvaṃ pātarāsabhattaṃ bhūtvā āgatosi. Tiyāma rattiṃ vaṇṇento dhātugabbhe pūjāvidhimpi pariyosāpetuṃ nāsakkhi aññampi bahuṃ atthiti.

Rājā kiṃ katheta bhante, tumhākaṃ mayā kathitaṃ dasabhāgesu ekabhāgampi nappahoti. Ahampana mayā sallakkhita mattameva kathesiṃ. Anantaṃ bhante dhātugabbhe pūjāvidhānanti āha evaṃ anantaṃ pūjanīyabhaṇḍaṃ samacaturasse ekeka passato asīti asīti hatthappamāṇe dhātugabbhe nirantaraṃ katvā puretumpi na sukaraṃ, pageva yathārahaṃ saṃvidhātu tiṭṭhatu tāva dhātugabbho yāva mahācetiye vāluka pākāra paricchedā nirantaraṃ puretumpi na sakkā. Tasmā taṃ sabbaṃ pūjanīyabhaṇḍaṃ tattha kathaṃ gaṇhīti yadettha vattabbaṃ porāṇehi vuttameva.


我来 译这段巴利文：
那时国王把手拿的饭团放在钵里站起来命令打开南门来到从东门上大塔院礼敬时听到舍利室内漏尽者诵法声，想是南门就去那里不见，同样方式去其他门那里也不见，想"大德们在诵法游行"为看而在四门放人，自己再走不见问人知道外面没有后确定"在舍利室内"后在东门最近处面向大塔伸手足放弃生命作坚固决意而躺。"如果大德们不让我看舍利室，七天不吃食物即使干枯像草把散开也不起来。"因他功德威力帝释天宫现热相。
帝释思惟知道那原因后来对诵法的长老们这样说："尊者们，这国王如法对佛教净信，在这处听到诵经声不见舍利室作'不起来'坚固决意而躺。如果不见舍利室就会死在那里。请让他进去看舍利室。"长老们也怜悯他命令一位长老让看舍利室说："带国王来让看舍利室后送去。"他拉国王的手带进舍利室让随意礼敬，在完全观察时送去。国王去城后某时让舍利室中自己见到的塑像一部分镶嵌金子，在王院造大殿堂，在那殿堂排列那些塑像，召集城市后说："在舍利室我见到的金塑像是这样。"因那些塑像按规格造而称为规格塑像。
国王每年取出那些塑像给城市(居民)看。第一次给看时城市(居民)净信从每家取一个孩子出家。后来国王(想)"大德们不知这种情况的很多，也要告诉他们"去寺院在下铜殿召集比丘僧团，自己上法座说夜三时分舍利室的事迹，不能说完就起来。那里一位比丘问国王："大王，你吃了早饭来，说三夜时分赞叹也不能说完舍利室供养仪式，还有很多吗?"
国王说："尊者你说什么?我对你们说的十分之一也不到。我也只说了我观察到的。尊者，舍利室供养仪式无量。"如是无量供养物品在正方形每边八十八腕尺量舍利室连续放满也不容易，更不用说按相应排列。且不说舍利室，直到大塔沙墙界限连续放满也不能。所以那一切供养物品在那里怎么容纳?这里应说的古人已说。


Nigro dhapiṭṭhi tepiṭaka mahāsīvatthero kira rājagehe nisiditvā rañño dasabala sīhanādasutataṃ kathento dhātunidhānaṃ vaṇṇetvā suttantaṃ vinivaṭṭesi. Rājā therassa evamāha-ayaṃ bhante dhātugabbhā samacaturasso, ekekapassato asīti asīti hatthappamāṇe ettakāni pūjanīya bhaṇḍāni ettha ṭṭhitānīti ko saddahessatiti. Thero āha. Iṇdasālaguhākittakappamāṇāti tayā sutapubbāti. Rājā khuddaka mañcakappamāṇā bhanteti āha. Tato thero āha, mahārāja amhākaṃ satthārā sakkasasa sakka pañhasuttantaṃ kathanadivase guhāya kittakā parisā osaṭāti sutapubbāti. Rājā dvīsu bhante devalokesu devatāti āha. Evaṃ sante tampi asaddaheyyaṃ nu mahārājāti therena vutte rājā taṃ pana devānaṃ deviddhiyā ahosi deviddhi nāma acinteyyā bhanteti āha.

Tato thero mahārāja taṃ ekāyayeva deviddhiyā ahosi. Idaṃ pana rañño rājiddhiyā devānaṃ deviddhiyā ariyānaṃ ariyiddhiyāti imāhi tīhi iddhīhi jātanti avoca. Rājā therassa vacanaṃ sādhūti sampaṭicchitvā theraṃ setacchattena pūjetvā matthake chattaṃ dhārento mahā vihāraṃ ānetvā puna mahācetiyassa sattāhaṃ chattaṃ datvā jāti sumanapuppha pūjaṃ akāsīti. Etassatthassa sādhanatthameva aññānipi bahūni vatthūni dassitāni tāni kintehīti amhe upekkhitāni ettha ca rājā mahesakkho mahānubhāvo pūritapārami katābhinīhāroti tassavasena rājiddhiveditabbā sakkena āṇattena vissakammunā devaputtena ādito paṭṭhāya āvisitvā katattā tassa vasena devidadhi veditabbā, kammādhiṭṭhāyaka iṇdaguttatthero khuddānukhuddakaṃ kammaṃ anuvidhāyanto kāresi na kevalaṃtheroyeva, sabbepi ariyā attanā attanā kattabba kiccesu ussukkamāpannāyeva ahesunti imāhi tīhi iddhīhi katanti veditabbaṃ.

Vuttañhetaṃ mahāvaṃso.

Iṇdagutta mahāthero-chaḷabhiñño mahāmati,

Kammādhiṭṭhāyako ettha-sabbaṃ saṃvidahi imaṃ;

Sabbaṃ rājiddhiyā etaṃ devatānañca iddhiyā;

Iddhiyā ariyānañca-asambādhā patiṭṭhita’’nti;

Dhātugabba rūpavaṇṇanākathā



我来翻译这段巴利文：
据说黑背三藏大西瓦长老在王家坐着给国王说十力师子吼经时赞叹舍利藏而完结经。国王对长老这样说："尊者，这舍利室正方形，每边八十八腕尺量，谁会相信这么多供养物品放在这里?"长老说："你曾听说因陀娑罗洞有多大吗?"国王说："尊者，小床量。"然后长老说："大王，你曾听说我们导师在说帝释天问经那天有多少众进入洞?"国王说："尊者，两天界的天神。"当长老说"如此，那个你也不会相信吗大王?"时，国王说："但那是以天神的天威力，天威力是不可思议的尊者。"
然后长老说："大王，那只是一种天威力。而这是以国王的王威力、天神的天威力、圣者的圣威力这三种威力产生的。"国王说"善哉"同意长老的话后以白伞供养长老，举伞在头上带到大寺院，又给大塔七天伞后做野茉莉花供养。为证明这意义也显示很多其他事例，它们被我们忽略了什么?这里应知国王大能力大威力圆满波罗蜜作决意是以他的缘故知道王威力，因帝释天命令毗首羯磨天子从开始进入而做是以他的缘故知道天威力，工作监督因陀笈多长老监督小大工作，不仅长老，一切圣者都在自己应做的事上精勤，应知是以这三种威力做的。
如是在大史说：
"因陀笈多大长老，六通大慧者，
是此工作监督者，安排这一切；
这一切以王威力，及以天威力，
以及圣者威力，无碍而安立。"
舍利室塑像描写说完。

23. Evaṃ rājā dhātugabbhe kattabba kammaṃ niṭṭhāpetvā cātuddasi divase vihāraṃ gantvā bhikkhusaṅghaṃ sannipātesi, sannipatti bhikkhū tiṃsa sahassāni ahesuṃ rājā bhikkhusaṅghaṃ vaṇditvā evamāha. Dhātugabbhe mayā kattabbakammaṃ niṭṭhāpitaṃ, sve āsāḷabhimuposatha divase uttarasāḷha nakkhattena dhātunidhānaṃ bhavissati dhātuyo janātha bhanteti bhikkhusaṅghassa bhāraṃ katvā nagaramevāgañji.

Atha bhikkhusaṅgho dhātu āharaṇakaṃ bhikkhuṃ gavesanto pūjā pariveṇa vāsikaṃ soḷasa vassuddesikaṃ chaḷabhiññaṃ soṇuttaraṃ nāma sāmaṇeraṃ disvā taṃ pakkosāpetvā āvuso soṇuttara rājā dhātugabbhaṃ niṭṭhāpetvā dhātu ābharaṇaṃ bhikkhusaṅghassa bhāramakāsi. Tasmā tayā dhātuyo āharitabbāti āharāmi bhante dhātuyo kuto lacchāmīti pucchi tassa bhikkhusaṅgho evamāha. Āvuso soṇuttara tatāgato maraṇamañce nipanno sakkaṃ devarājānaṃ āmantetvā mayhaṃ aṭṭhadoṇappamāṇesu sārīrika dhātusu ekaṃ doṇaṃ koḷiyarājuhi sakkataṃ, anāgate tambapaṇṇi dīpe mahācetiye patiṭṭhahissatīti āha.

Atha bhagavati parinibbute doṇa brāhmaṇo dhātuyo aṭṭha koṭṭhāse katvā aṭṭhannaṃ nagaravāsīnaṃ adāsi te attano attano nagare cetiyaṃ kāretvā parihariṃsu tesu rāmagāme koḷiyehi katacetiye mahoghena bhinne dhātukaraṇḍako samuddaṃ pavisitvā ratanavālukā piṭṭhe chabbaṇṇaraṃsi samākiṇṇo aṭṭhāsi.

Nāgā disvā mañjerika nāga bhavanaṃ gantvā mahākāḷa nāga rañño ārocesuṃ so dasakoṭi nāga sahassa parivuto āgantvā gaṇdhamālādīhi pūjetvā suvaṇṇa-pavāḷa-miṇi-rajatadhaje ussāpetvā pañcaṅgika turiya paggahīta nānāvidha nāga nāṭakānaṃ majjhahato dhākukaraṇḍaṃ maṇicaṅgoṭake ṭhapetvā sīsenādāya mahāsakkāra sammānaṃ karonto nāgabhavanaṃ netvā channavuti koṭidhane pūjetvā sabbaratanehi cetiyañca cetiyagharañca māpetvā dhātuyo pariharati. Mahākassapatthero ajātasattuno dhātunidhānaṃ karonto rāmagāme dhātuyo ṭhapetvā sesa dhātuyo āharitvā adāsi rājā rāmagāme dhātuyo kasmā nāhaṭāti pucchi.

Thero mahārāja tāsaṃ antarāyo natthi anāgate tambapaṇṇidīpe mahācetiye patiṭṭhahissantīti āha. Asoko dhammarājāpi dhātunidhānaṃ ugghāṭetvā olokento aṭṭhamaṃ dhātudoṇaṃ adisvā aparaṃ dhātuṃ doṇaṃ kattha bhanteti pucchi mahārāja taṃ koḷiyehi gaṅgātīre kata cetiye patiṭṭhitaṃ, mahoghena cetiye bhinne mahāsamuddaṃ pāvisi.

Taṃ nāgā disvā attano nāgabhavanaṃ netvā pariharantīti khīṇāsavā āhaṃsu rājā nāgabhavanaṃ nāma mama āṇāpavattanaṭṭhānaṃ, tampi āharāmi bhanteti āha. Mahārāja tā dhātuyo anāgate tambapaṇṇidīpe mahācetiye patiṭṭhahissantiti nivāresuṃ. Tasmā tvaṃ mañcherika nāga bhavanaṃ gantvā taṃ pavattiṃ nāga rañño nivedetvā dhātuyo āhara, sve dhātu nidhānaṃ bhavissatīti. Soṇuttaro sādhūti sampaṭicchitvā attano pariveṇaṃ agamāsi.


我来翻译这段巴利文：
23. 这样国王完成在舍利室应做的工作后在十四日去寺院召集比丘僧团，集合的比丘有三万。国王礼敬比丘僧团后这样说："我在舍利室应做的工作完成了，明天月盈十五布萨日在北月相将有舍利奉安，请知道舍利尊者们。"把责任交给比丘僧团后就回城。
然后比丘僧团寻找取舍利的比丘时见到住在供养精舍十六岁具六通名叫索纳乌塔拉的沙弥，叫他来说："贤友索纳乌塔拉，国王完成舍利室后把取舍利的责任交给比丘僧团。所以你要取舍利。"他问："尊者们，我要取舍利从哪里得?"比丘僧团对他这样说："贤友索纳乌塔拉，如来躺在死床时召唤帝释天王说：'在我八斗量舍利中一斗被拘利王供养的，将来会安立在铜叶洲大塔。'"
然后世尊般涅槃时东尼婆罗门把舍利分成八份给八城居民，他们在自己城市造塔供养。在其中罗摩城拘利人所造塔被大洪水破坏时舍利匣进入大海在宝石沙地上放射六色光芒而住。
龙众见后去曼杰利迦龙宫告诉大黑龙王，他被一万亿龙众围绕来以香花等供养后升起金珊瑚宝石银幡，在五支乐器伴奏各种龙舞蹈中间拿舍利匣放在宝篮中头顶着做大供养尊敬带去龙宫后以九十六亿财富供养，用一切宝石造塔和塔屋供养舍利。大迦叶长老给阿阇世王做舍利奉安时留下罗摩城舍利带去其余舍利给(他)。国王问"为什么不带罗摩城舍利来?"
长老说："大王，它们没有障碍，将来会安立在铜叶洲大塔。"阿育法王也打开舍利奉安看不见第八斗舍利问："另一斗舍利在哪里尊者们?"(长老们说:)"大王，它安立在拘利人在恒河岸造的塔，塔被大洪水破坏后进入大海。"
"龙众见它后带去自己龙宫供养。"漏尽者们说。国王说："尊者们，龙宫是在我权力所及处，我也要带来。"(他们)阻止说："大王，那些舍利将来会安立在铜叶洲大塔。""所以你去曼杰利迦龙宫把那情况告诉龙王后带舍利来，明天将有舍利奉安。"索纳乌塔拉说"善哉"同意后去自己精舍。


Rājāpi nagaraṃ antvā nagare bheriṃ carāpesi- sve dhātunidhānaṃ bhavissati nāgarā attano attano vibhavānurūpena alaṅkaritvā gaṇdhamālādīni gahetvā mahācetiyaṅgaṇaṃ otarantuti. Sakkopi vissakammaṃ āṇāpesi-sve mahācetiye dhātunidhānaṃ bhavissati. Sakala tampapaṇṇidīpaṃ alaṅkarohīti. So punadivase ekūnayojanasatikaṃ tambapaṇṇidīpaṃ kasīṇamaṇḍalaṃ viya samaṃ katvā rajatapaṭṭasadisaṃ vālukākiṇṇaṃpañcavaṇṇapupphasamākūlaṃ katvā samantato puṇṇaghaṭapantiyo ṭhapāpetvā sāṇīhi parikkhipitvā upari celavitānaṃ baṇdhitvā pathavitale thalapadumāni ākāse olambaka padumāni dassetvā alaṅkata devasabhaṃ viya sajjesi. Mahāsamuddañca sannisinnaṃ pañcavidha padumasañcannaṃ akāsi.

Dhātu ānubhāvena sakala cakkavāḷaṃ gabbhokkamanābhisambodhikālādisu viya sajjitaṃ ahosi nāgarāpa nagara vīthiyo sammajjitvā muttāphala sadisaṃ vālukaṃ okiritvā lājapañcamaka pupphāni samokiritvā nānāvirāga dhajapaṭākāyo ussāpetvā suvaṇṇaghaṭa kadalitoraṇa mālagaghikādīhi alaṅkaritvā nagaraṃ sajjesu. Rājā nagarassa catusu dvāresu anāthānaṃ manussānaṃ paribhotthāya nānāppakāra khādanīya bhojanīya gaṇdhamāla vatthābharaṇa pañcavidhi mudhavāsa sahita tāmbulāni ca ṭhapāpesi.

Atha rājā sabbābharaṇa vibhūsito kumuda pannavaṇṇa catusiṇdhavayutta rathavaramāruyha alaṅkataṃ kaṇḍulaṃ hatthiṃ purato katvā suvaṇṇacaṅgoṭakaṃ sīse katvā setacchattassa heṭṭhā aṭṭhāsi. Tasmiṃ khaṇe sakkaṃ devarājānaṃ devaccharā viya nānābharaṇavibhūsitā devakaññupamā aneka sahassa nāṭakitthiyo ceva dasamahāyodhā ca caturaṅginī senā ca rājānaṃ parivāresuṃ.

Tathā aṭṭhuttara sahassa itthiyo ca puṇṇaghaṭe garahatvā parivāresuṃ. Aṭṭhuttara sahassa aṭṭhuttara sarassappamāṇeyeva purisā ceva itthiyo ca pupphasamuggāni daṇḍadīpikā nānāvaṇṇa dhaje ca gahetvā parivāresuṃ. Evaṃ rājā mahantena rājānubhāvena naṇdanavanaṃ nikkhanta devarājā viya nikkhami. Tadā nānāvidha turiya ghosehi ceva hatthassa ratha saddehi ca mahāpathavibhijjanākārappattā viya ahosi.

Tasmiṃ khaṇe soṇuttaro attano pariveṇeyeva nisinno turiya ghosena rañño nikkhantabhāvaṃ ñatvā abhiññāpādakaṃ catutthajjhānaṃ samāpajjitvā adhiṭṭhayā pathaviyaṃ nimujjitvā mañjerika nāgabhavane mahākāḷānāgarañño purato pāturahosi. Nāgarājā soṇuttaraṃ disvā uṭṭhāyāsanā abhivādetvā gaṇdhodakena pāde dhovitvā vaṇṇa gaṇdha sampanna kusumehi pūjetvā ekāmantaṃ nisīditvā kuto āgatattha bhanteti pucchi tambapaṇṇi dīpato āgatamhāhi vutte kimatthāyāti pucchi.

Mahārāja tambapaṇṇidīpe duṭṭhagāmaṇi abhaya mahārājā mahā cetiyaṃ kārento dhātuyo bhikkhusaṅghassa bhāramakāsi. Mahāvihāre tiṃsamattāni bhikkhusahassāni sannipatitvā mahāthūpatthāya ṭhapitadhātuyo mahākāḷa nāga rañño santike ṭhitā, tassa taṃ pavattiṃ kathetvā dhātuyo āharāti maṃ pesesuṃ, tasmā idhāgatomhīti āha.


我来 译这段巴利文：
国王也到城后在城中敲鼓宣布："明天将有舍利奉安，城民们按自己财力装饰拿香花等下到大塔院。"帝释天也命令毗首羯磨："明天大塔将有舍利奉安，装饰整个铜叶洲。"他第二天把九十九由旬的铜叶洲弄平如遍处曼陀罗，铺如银板般的沙布满五色花，四周放满瓶列，用布帘围绕上系布帐，在地面显现陆莲花在空中显现垂莲花，装饰如天集会堂。也让大海平静布满五种莲花。
以舍利威力整个轮围(世界)如入胎成道等时那样装饰。城民们打扫城街撒如珍珠般的沙和炒米为第五的花，升起各种彩色幡幢，以金瓶芭蕉门花环等装饰城市。国王在城四门为无依者放各种硬食软食香花衣服装饰五种药以及槟榔。
然后国王装饰一切饰物骑上由四匹辛陀马拉的最胜车，前面放装饰的甘度拉象，头顶金篮在白伞下站立。那时如天女般以各种饰物装饰的似天女的几千舞女和十大勇士及四支军队围绕国王。
同样一千零八女人拿满瓶围绕。一千零八(量)个男人和女人拿花篮灯柱各色幡围绕。这样国王以大王威离开如帝释天离开欢喜园。那时以各种乐器声和象马车声大地如要破裂。
那时索纳乌塔拉就坐在自己精舍以乐器声知道国王离开后入神通基础第四禅决意潜入地在曼杰利迦龙宫大黑龙王前出现。龙王见索纳乌塔拉后从座起来礼敬以香水洗足以具色香花供养后坐在一边问："尊者从哪里来?"当说"从铜叶洲来"时问"为何事?"
"大王，铜叶洲的无畏军功德王造大塔时把舍利责任交给比丘僧团。大寺院三万比丘聚集后让我告诉你那为大塔放置的舍利在大黑龙王这里的情况后取舍利来派遣我，所以我来这里。"


Taṃ sutvā nāgarājā pabbatena viya ajjhotthaṭo mahantena madāmanassena abhibhūto evaṃ cintesi mayaṃ pana imā dhātuyo pūjetvā apāyato muñcitvā sagge nibbattissamāti amaññimha. Ayaṃ pana bhikkhu mahiddhiko mahānubhāvo, sace imā dhātuyo imasmiṃ ṭhāne ṭhito bhaveyyuṃ, amhe abhibhavitvāpi gaṇhituṃ sakkuṇeyya. Dhātuyo apanetuṃ vaṭṭatīti cintetvā parisaṃ olokento parisa pariyante ṭhitaṃ vāsuladattaṃ nāma attano bhāgineyyaṃ disvā tassa saññamadāsi so mātulassa adhippāyaṃ ñatvā cetiyagharaṃ gantvā dhātukaraṇḍakaṃ ādāya gilitvā sinerupabbata pādamūlaṃ gantvā-

Yojanasatāmāvaṭṭaṃ dīghaṃ tisata yojanaṃ,

Phaṇānekasahassāni-māpisitvā mahiddhiko,

Sineru pādamūlamhi-dhumāyanto ca pajjalaṃ,

Ābhujitvāna so bhoge-nipajji vālukātale;

‘‘Anekāni sahassāni-attanā sadise ahi,

Māpayitvā sayāpesi-samantā parivārite,

Bahū devā ca nāgā ca-osariṃsu tahiṃ tadā,

Yuddhaṃ ubhinnaṃ nāgānaṃ-sassissāma mayaṃ iti;’’

Tato nāgarājā bhāgineyyena dhātuyo apanītabhāvaṃ ñatvā evamāha- mama santike dhātuyo natthi, tumhe idha papañca akatvā sīghaṃ gantvā bhikkhusaṅghassa taṃ pavattiṃ ārocetha bhikkhusaṅgho aññato dhātuṃ pariyesissatīti sāmaṇero ādite paṭṭhāya dhātu āgamanaṃ vatvā dhātuyo tava santikeyeva, papañcaṃ akatvā dehīti codesi.

Tato nāgarājā sāmaṇerena mūlamhi gahitabhāvaṃ ñatvā yena kenaci pariyāyena dhātuyo adatvāva pesituṃ vaṭṭatīti cintetvā sāmaṇeraṃ dhātugharaṃ netvā cetiyañca cetiyagharañca dassesi. Taṃ pana cetiyañca cetiyagharañca sabbaratanamayameva ahosi.

Vuttañhetaṃ mahāvaṃse

‘‘Anekadhā anekehi ratanehi susaṅkhataṃ,

Cetiyaṃ cetiyagharaṃ-passa bhikkhu sunimmita’’nti;

Dassetvā ca pana cetiyagharato oruyha addhacaṇdakapāsāṇe pavāḷapadumamhi ṭhatvā imassa cetiyassa cetiyagharassa ca agghaṃ karohi bhanteti āha sāmaṇero na sakkoma mahārāja agghaṃ kātuṃ, sakalepi tambhapaṇṇidīpe ratanāni imaṃ addhacaṇdaka pāsāṇaṃ nāgghatīti āha.

Nāgarājā evaṃ sante mahāsakkāraṭṭhānato appasakkāraṭṭhānaṃ dhātūnaṃ nayanaṃ ayuttaṃ nanu bhikkhūti āha. Sāmaṇero evamāhamahārāja buddhā nāma dhammagarukā, na āmisa garukaṃ, tumhesu cakkavāḷappamāṇaṃ ratanagharaṃ māpetvā sabbaratanassa pūretvā dhātuyo pariharantesupi ekanāgopi dhammābhisamayaṃ kātuṃ samattho nāma natthi yasmā-

‘‘Saccābhisamayo nāga-tumhākampi na vijjati. Saccābhisamayaṭṭhānaṃ-netuṃ yuttañhi dhātuyo. Saṃsāradukkhamokkhāya-uppajjanta tathāgatā, buddhassa vetthādīppāyo-tena nessāmi dhātuyo. Dhātunidhānaṃ ajjeva-so hi rājā karissati.

Tasmā papañcamakaritvā-lahuṃ me dehi dhātuye’’ti-āha. Evaṃ vutte nāgarājā appaṭihāno yutvā attano bhāgineyyena dhātuyo gopitoti maññamāno evamāha. Tumhe bhante cetiye dhātūnaṃ atthibhāvaṃ vā natthibhāvaṃ vā ajānantā dehi dehīti vadatha. Ahaṃ natthīti vadāmi. Sace passatha gahetvā gacchathāti. Gaṇhāmi mahārājāti, gaṇha bhikkhūti. Gaṇhāmi mahārājāti, gaṇha bhikkhūti tikkhattuṃ paṭiññaṃ gahetvā.


我来翻译这段巴利文：
听到这话龙王如被山压住被大傲慢征服这样想："我们供养这些舍利以为会从恶趣解脱投生天界。但这比丘大神通大威力，如果这些舍利在这处，他即使制服我们也能取去。应该移走舍利。"这样想后看众时见到在众边站着名叫瓦苏拉达塔的自己外甥给他暗示。他知道舅舅意思后去塔屋拿舍利匣吞下去须弥山脚下-
"大神通者化作，
围径百由旬，长三百由旬，
几千头角，在须弥山脚，
冒烟而燃烧，盘曲其身，
躺在沙地上。
化作几千条，与己相似蛇，
使它们躺卧，四周围绕着，
那时许多天，和龙众到来，
说我们要看，两龙之战斗。"
然后龙王知道外甥移走舍利后这样说："我这里没有舍利，你们不要在这里耽搁快去告诉比丘僧团那情况，比丘僧团会从别处寻找舍利。"沙弥从头说舍利来历后催促说："舍利就在你这里，不要耽搁给我。"
然后龙王知道被沙弥抓住根本后想"应该用某种方法不给舍利就送走"后带沙弥去舍利室显示塔和塔屋。那塔和塔屋都是一切宝石所成。
如是在大史说：
"以多种多样，宝石善制成，
塔与塔屋看，比丘善造作。"
显示后从塔屋下来站在半月石珊瑚莲花上说："尊者，估价这塔和塔屋。"沙弥说："大王，我们不能估价，整个铜叶洲的珍宝也比不上这半月石。"
龙王说："如此，把舍利从大供养处带到小供养处不合适，比丘。"沙弥这样说："大王，佛陀重法不重物，你们即使造轮围(世界)量的宝屋装满一切珍宝供养舍利，也没有一条龙能证悟法。因为-
真谛证悟龙，你们也没有，
真谛证悟处，带舍利合宜。
为解轮回苦，如来出世间，
这是佛意趣，故我将带去。
舍利奉安他，今天就将做，
所以勿耽搁，快给我舍利。"
这样说时龙王无可抗辩想"舍利被自己外甥藏起"这样说："尊者，你们不知道塔里有舍利没有就说'给给'。我说没有。如果你们看见就拿去。""我要拿大王。""拿吧比丘。""我要拿大王。""拿吧比丘。"三次取得允许后。


‘‘Sukhumaṃ karaṃ māpayitvā-thikkhū tatra ṭhitoca so,

Bhāgineyyassa vadane-hatthampakkhippa tāvade,

Dhātukaraṇḍamadāya-tiṭṭha nāgāti bhāsiha,

Nimujjitvā pathaviyaṃ-pariveṇamhi uṭṭhahi;’’

Tadā sāmaṇerassa nāgena saddhiṃ yuddhaṃ passissāmāti samāgatā deva-nāga parisāpa bhikkhunāgassa vijayaṃ disvā haṭṭhā pamodito dhātuyo pūjayantāva teneva saha āgamuṃ, nāgarājā sāmaṇerassa gata kāle bhikkhuṃ vañcetvā pesitomhīti haṭṭhatuṭṭho dhātuyo gahetvā āgamatthāya bhāgineyyassa sāsanaṃ pesesi.

‘‘Bhāgineyyo’tha kucchimhi-apassitvā karaṇḍakaṃ,

Paridevamāno āgantvā-mātulassa nivedayi;

Tadā so nāgarājāpi-vañcitamha mayaṃ iti,

Paridevi nāgā sabbepi-parideviṃsu piṇḍitā;’’

Tato nāgabhavane sabbe nāgā samāgantvā kese muñcitvā ubhohi hatthehi hadaye gahetvā nīluppala sadisehi nettehi vilīna sokamiva assudhāraṃ pavattayamānā-

‘‘Paridevamānā āgantvā-nāgā saṅghassa santike,

Bahudhā parideviṃsa-dhātāharaṇa dukkhitā’’ti;

Paridevitvā ca bhikkhusaṅghassa evamāhaṃsu- bhante kassaci pīḷaṃ akatvā amhākaṃ puññānubhāvena labhitvā cīraparihaṭa dhātuyo kasmā anavasesaṃ katvā aharāpetha amhākaṃ saggamokkhantarāyaṃ karothāti.


我来 译这段巴利文：
"化作细小手，比丘站在那，
伸手入外甥，口中立即把，
舍利匣取出，说'站住龙啊'，
潜入于大地，精舍中出现。"
那时来看沙弥与龙战斗的天龙众见比丘龙胜利后欢喜欣悦边供养舍利边与他一起来。龙王在沙弥走后欢喜高兴想"我欺骗比丘送走了"派信息给外甥来取舍利。
"然后外甥在，腹中不见匣，
悲泣着前来，告知他舅父；
那时龙王也，说我们被骗，
悲泣着所有，龙众聚集泣。"
然后龙宫一切龙众聚集放下头发双手捧心以如青莲般的眼睛流似融化的悲伤泪水-
"悲泣着前来，龙众至僧前，
多种方式泣，舍利取走苦。"
悲泣后对比丘僧团这样说："尊者们，不伤害任何人以我们功德威力得到长期供养的舍利，为什么不留一点全部取走?你们制造我们天界解脱的障碍。"


’Tesaṃ saṅgho’nukampāya-thokaṃ dhātumadāpayi,

Te tena tuṭṭhā gantvāna-pūjābhaṇḍāni āharuṃ;

Tato sakko devānamiṇdo vissakammaṃ āmantetvā sāmaṇerassa uṭṭhitaṭṭhāne sattaratanamayaṃ maṇḍapaṃ māpehīti āha. So tasmiyeva khaṇe maṇḍapaṃ māpesi atha sakko dvīsu devalokesu devaparisāya parivuto suvaṇṇacaṅgoṭakena saddhiṃ ratana pallaṅkamādāya āgantvā tasmiṃ maṇḍape patiṭṭhāpetvā sāmaṇerassa hatthato dhātukaraṇḍakaṃ gahetvā tasmiṃ pallaṅke patiṭṭhāpesi. Tadā-

’Brahmā chattamadhāresi-santusito vālavijaniṃ,

Maṇitālavaṇṭaṃ suyāmo-sakko saṅkhantu sodakaṃ;

Cattāro tu mahārāja-aṭṭhaṃsu khaggapāṇino,

Samuggahatthā dvattiṃsā-devaputtā mahiddhikā;

Pāricchattaka pupphehi pūjayantā tahiṃ ṭhitā,

Kumāriyopi dvattiṃsā-daṇḍidīpadharā ṭhitā;

Palāpetvā duṭṭhayakkhe-yakkhasenāpati pana

Aṭṭhavīsati aṭṭhaṃsu-ārakkhaṃ kurumānakā;

Vīṇaṃ vādayamānova-aṭṭhā pañcasikho tahiṃ,

Raṅgabhūmiṃ māpayitvā-timbarū turiyaghosavā;

Anekā devaputtā ca-sādhugītappayojakā,

Mahākālo nāgarājā-thūyamāno anekadhā;

Dibbaturiyāni vajjanti-dibbasaṅgiti vattati,

Dibbagaṇdhā ca vassāni-vassāpenti ca devatā;

Tadā iṇdaguttatthero mārassa paṭibāhanatthāya cakkavāḷapariyantaṃ katvā ākāse lohachattaṃ māpesi. Pañcanikāyika therā dhātuyo parivāretvā pañcasu ṭhānesu nisīditvā gaṇasajjhāyamakaṃsu. Tasmiṃ kāle rājā taṃ ṭhanaṃ āgantvā sisato suvaṇṇa caṅgoṭakaṃ otāretvā dhātu caṅgoṭakaṃ attano caṅgoṭake ṭhapetvā pallaṅke patiṭṭhāpetvā gaṇdhamālādīhi pūjetvā pañcapatiṭṭhitena vaṇditvā sirasi añjaliṃ paggayha akkhīni ummīletvā olokento aṭṭhāsi. Tasmiṃ khaṇe dhātumatthake setacchattaṃ dissati chattagāhaka brahmā na dissati. Tathā tālavaṇṭa vijani ādayo dissanti gāhakā na dissanti dibbaturiyaghosa saṅgitiyo suyyanti gaṇdhabba devatā na dissanti. Rājā etaṃ acchariyaṃ disvā iṇdaguttattheraṃ evamāha-devatā dibbachattena pūjesuṃ ahaṃ mānusa kacchattena pūjemi bhanneti. Thero yuttaṃ mahārājāti āha. Rājā attano suvaṇṇapiṇḍike setacchattena pūjetvā suvaṇṇabhiṃkāraṃ gahetvā abhisekodakaṃ datvā taṃ divasaṃ sakalatambapaṇṇi dīpe rajjaṃ adāsi.

Tato sabbaturiyāni paggaṇhiṃsu, gaṇdhamālādīhi pūjetva mahantaṃ sakkāramakaṃsu puna rājā theraṃ pucchi - amhākaṃ satthā dibbamānusakāni dve chattāni dhāresi bhante. Na dve chattāni tīṇi chattāni mahārājāti. Aññaṃ chattaṃ napassāmi bhanneti. Sīlapatiṭṭhaṃ samādhidaṇḍakaṃ iṇdriyasalākaṃ balamālaṃ maggaphalapatta sañchannaṃ vimuttivarasetacchattaṃ ussāpetvā ñāṇābhisekampatto dhammaratana cakkaṃ pavattetvā dasasahassa cakkavāḷesu buddharajjaṃ hatthagataṃ katvā rajjaṃ kāresīti rājā tīṇicchatta dhārakassa satthuno tikkhattuṃ rajjaṃ dammīti tikkhattuṃ dhātuyo rajjena pūjesi.

Tato rājā devamanussesu dibbagaṇdhamālādīhi pūjentesu anekesu turiyaghosa saṅgitesu vattamānesu dhātukaraṇḍakaṃ sīsenādāya ratanamaṇḍapato nikkhamitvā bhikkhusaṅgha parivuto mahācetiyaṃ padakkhiṇaṃ katvā pācīnadvārenāruyha dhātugabbhaṃ otari. Tato mahācetiyaṃ parivāretvā channavuti koṭippamāṇa arahanto aṭṭhaṃsu.


我来翻译这段巴利文：
"僧团怜悯他们，给予少许舍利，
他们因此欢喜，去取供养物品。"
然后天帝帝释召唤毗首羯磨说："在沙弥起来处造七宝殿堂。"他立即造殿堂。然后帝释被两天界天众围绕带着金篮和宝座来在那殿堂安放，从沙弥手中取舍利匣放在那座上。那时-
"梵天持伞盖，兜率持拂尘，
夜摩持宝扇，帝释持贝水；
四大天王立，手持利剑者，
持盒三十二，大神通天子；
以波利差多，花供养立那，
三十二天女，持灯柱而立；
驱逐恶夜叉，夜叉将军等，
二十八人立，在那作守护；
弹琵琶站立，般遮翼在那，
造作表演场，汀巴卢乐声；
许多天子们，善歌声相应，
大黑龙王被，多种方式赞；
天乐器演奏，天歌声进行，
天香与天雨，诸天神降下。"
那时因陀笈多长老为阻止魔罗造轮围(世界)边际的空中铜伞。五部长老们围绕舍利在五处坐做群诵。那时国王来到那处从头上放下金篮把舍利篮放在自己篮中安在座上用香花等供养五体投地礼拜举手合掌睁眼看立。那时见舍利顶上白伞不见持伞梵天。同样见拂扇等不见持者听到天乐声歌声不见乾闼婆天。国王见这稀有对因陀笈多长老这样说："天神以天伞供养我以人伞供养尊者。"长老说："合适大王。"国王以自己金台白伞供养拿金水瓶给灌顶水那天给了整个铜叶洲王位。
然后一切乐器演奏用香花等供养做大供养。后来国王问长老："我们导师持天人两伞尊者。""不是两伞是三伞大王。""我不见其他伞尊者。""竖立以戒为基、定为柄、根为竿、力为花环、道果叶覆盖、解脱最胜白伞得智灌顶转法宝轮取得十千轮围(世界)佛国治理。"国王说："给持三伞导师三次王位"三次以王位供养舍利。
然后在天人以天香花等供养许多乐器声歌声进行时国王头顶舍利匣从宝殿出来被比丘僧团围绕右绕大塔从东门上下舍利室。然后围绕大塔九十六亿量阿罗汉站立。


Rājā sīsato dhātukaraṇḍakaṃ otāretvā mahārahe sayanapiṭṭhe ṭhapessāmīti cintesi tasmiṃ khaṇe dhātukaraṇḍako rañño sīsato satta tālappamāṇe ṭhāne gantvā sayameva vicari dhātuyo ākāsamuggantvā dvattiṃsa mahā purisalakkhaṇa asiti anubyañjanā byāmappabhā patimaṇḍitaṃ ketumālopa sobhitaṃ nila-pīta-lohitādi bheda vicitra raṃsijālā samujjalaṃ buddhavesaṃ gahetvā gaṇḍambamūle yamaka pāṭihāriyaṃ sadisa yamaka pāṭihāriyaṃ akaṃsu. Taṃ dhātupāṭihāriyaṃ disvā pasīditvā arahattampattā devamanussā dvādasakoṭiyo ahesuṃ. Sesaphalattayaṃ pattā gaṇanapathamatītā ahesuṃ. Evaṃ dhātuyo anekadhā pāṭihāriyaṃ dassetvā buddhavesaṃ vissajjetvā karaṇḍakaṃ pavisitvā tena saddhiṃ otaritvā rañño sīse patiṭṭhahiṃsu.

Rājā amatena viya abhisitto saphalaṃ manussatta paṭilābhaṃ maññamāno ubhohi hatthehi dhātukaraṇḍakaṃ gahetvā nāṭaka parivuto alaṅkata sayana samīpaṃ gantvā dhātucaṅgoṭakaṃ ratanapallaṅke ṭhapetvā gaṇdhavāsitodakena hatthe dhovitvā vatujātiya gaṇdhena ubbaṭṭetvā ratanakaraṇḍakaṃ vicaritvā dhātuyo gahetvā evaṃ cintesi.

‘‘Anākulā kehicipi yadi hessasti dhātuyo,

Janassa saraṇaṃ hutvā yadi ṭhassanti dhātuyo;

Satthunipannā kārena parinibbāna mañcake,

Nipajjantu supaññatte-sayanamhi mahārahe’’ti;

Evaṃ cintetvā pana varasayanapiṭṭhe dhātuyo ṭhapesi tasmiṃ khaṇe dhātuyo raññā cintita niyāmeneva mahārahe sayane buddhavesena sayiṃsu.

‘‘Āsāḷahi sukkapakkhassa pannarasa uposathe,

Uttarāsāḷha nakkhatte evaṃ dhātu patiṭṭhitā;

Saha dhātu patiṭṭhānā akampittha mahāmahī, pāṭihīrāni nekāni pavattiṃsu anekadhā.’’

Tadahi udakapariyantaṃ katvā ayaṃ mahāpathavī saṅkampi sampakampi sampavedhi, mahāsamuddo saṅkhūbhi, ākāse vijjullatā nicchariṃsu. Khaṇikavassaṃ vassi, cha devalokā ekakolāhala mahosi rājā etaṃ acchariyaṃ disvā pasanno attano kañcana mālika setacchattena dhātuyo pūjetvā tambapaṇṇidipe rajjaṃ sattāhaṃ datvā tiṃsa satasahassagghanakaṃ alaṅkāra bhaṇḍaṃ omuñcitvā pūjesi. Tathā sabbāpi nāṭakitthiyo amaccā sesa mahājano devā ca sabbābharaṇāni pūjesuṃ tasmā-

Tiṭṭhantaṃ sugataṃ tilokamahitaṃ yo pūjaye sādaraṃ,

Yo vā sāsapa bījamattampi taṃ dhātuṃ naro pūjaye;

Tesaṃ puññaphalaṃ samānamīti taṃ cittappasāde same,

Ñatvā taṃ parinibbutepi sugate dhātuṃ budho pūjaye’ti;

Tato rājā cīvaravatthāni ceva guḷa-sappi ādi bhesajjāni ca saṅghassa datvā sabbarattiṃ gaṇasajjhāyaṃ kāresi puna divase nagare bheriṃ carāpesi mahājano imaṃ sattāhaṃ gaṇdhamālādīni ādiya gantvā dhātuyo vaṇdatūti iṇdaguttattheropi sakala tambapaṇṇi dīpe manussā dhātuyo vaṇditukāmā, taṃ khaṇaṃyeva āgantvā vaṇditvā yathāṭṭhānaṃ gacchantūti adhiṭṭhāsi.

Te tatheva dhātuyo vaṇditvā gamiṃsu rājā sattāhaṃ saṅghassa mahādānaṃ pavattetvā sattāhassa accayena dhātugabbhe mayā kattabbakiccaṃ niṭṭhāpitaṃ, dhātugabbhaṃ pidahatha bhanteti saṅghassa ārocesi. Saṅgho uttarasumana sāmaṇere āmantetvā tumhehi pubbe āhaṭa medavaṇṇa pāsāṇena dhātu gabbhaṃ pidahathāti āha. Te sādhūti sampaṭicchitvā dhātugabbhaṃ pidahiṃsu.


我来 译这段巴利文：
国王从头上放下舍利匣想"我要放在最胜卧床上"，那时舍利匣从国王头上去七棕榈树量处自行游动，舍利升空取三十二大人相八十种好一寻光庄严顶髻庄严以青黄赤等差别种种光网庄严的佛相在榕树下做如双神变般的双神变。见那舍利神变而信净得阿罗汉的天人有一千二百万。得其余三果的超越计数。这样舍利显现多种神变后舍弃佛相进入匣与它一起下来安立在国王头上。
国王如被甘露灌顶想得到有意义的人身，双手拿舍利匣被舞女围绕去装饰卧处附近把舍利篮放在宝座上以香水洗手以香木香擦拭打开宝匣拿舍利这样想：
"如果舍利将，不被任何扰，
如果舍利将，作人们归依；
如导师形相，涅槃床躺卧，
请躺在善敷，最胜卧具上。"
这样想后把舍利放在最胜卧床上，那时舍利如国王所想那样以佛相躺在最胜床上。
"阿沙荼白分，十五布萨日，
北阿沙荼星，这样舍利立；
同舍利安立，大地起震动，
许多种神变，多方式呈现。"
那天以水为边际这大地震动摇动颤动，大海翻腾，空中闪电出现。下骤雨，六天界成一声响。国王见这稀有后信净以自己金花环白伞供养舍利给七天铜叶洲王位脱下值三十万的装饰物供养。同样一切舞女大臣其余大众和天神供养一切装饰物。所以-
"谁恭敬供养，住世三界尊，
谁供养如来，芥子量舍利；
彼等功德果，相等心净同，
知此智者应，供养涅槃佛。"
然后国王给僧团衣布和糖油等药后使唱群诵整夜。第二天在城敲鼓"大众这七天带香花等来礼拜舍利"。因陀笈多长老也决意"整个铜叶洲想礼拜舍利的人立即来礼拜后回自己处。"
他们这样礼拜舍利后回去。国王七天对僧团行大布施后七天过后告诉僧团："我在舍利室应做的事完成了，请关闭舍利室尊者们。"僧团召唤北须摩那沙弥说："你们用以前带来的油色石关闭舍利室。"他们说"善哉"同意后关闭舍利室。


Tato khīṇāsavā dhātugabbhe gaṇdhā mā susantu mālā mā milāyantu. Dīpā mā nibbāyantu ratanāni mā vivaṇṇāni hontu pūjanīyabhaṇḍāni mā nassantu. Medavaṇṇa pāsāṇā saṇdhiyantu, paccatthikānaṃ okāso mā hotūti adhiṭṭhahiṃsu.

Evaṃ rājā dhātu nidhāpetvā puna nagare bheriṃ carāpesi mahā cetiye dhātuṃ nidhāpetvā dhātuṃ āharitvā nidhānaṃ karontūti. Mahājano attano attano balānurūpena suvaṇṇa rajatādi karaṇḍe kārāpetvā tattha dhātuyo patiṭṭhāpetvā dhātunidhānassupari medavaṇṇa pāsāṇa piṭṭhiyaṃ nidahiṃsu. Sabbehi sannihita dhātuyo sahassamattā ahesunti.

Iti sādhujana manopasādanatthāya kate thūpavaṃse dhātunidhāna kathā niṭṭhitā.



我来翻译这段巴利文：
然后漏尽者们决意"舍利室中香不要干，花不要凋谢。灯不要灭，宝石不要变色，供养物品不要坏。油色石连接，敌人不要有机会。"
这样国王奉安舍利后又在城中敲鼓"在大塔奉安舍利后带来舍利做奉安。"大众按自己力量造金银等匣在那里安立舍利在舍利奉安上油色石背上奉安。所有集合的舍利约有一千。
如是为了善人心净而作的塔史中舍利奉安故事完。
provided by EasyChat

24. Tato rājā taṃ sabbaṃ pidahetvā cetiyaṃ karonto udarena saddhiṃ caturassa koṭṭhakaṃ niṭṭhāpesi atha chattakamme sudhākamme ca aniṭṭhiteyeva māraṇantika rogena gilāno hutvā dīghavāpito kaniṭṭhabhātaraṃ pakkosāpetvā cetiye aniṭṭhitaṃ chattakammaṃ sudhākammañca sīghaṃ niṭṭhāpetvā maṃ tosehi tātāti āha. So rañño dubbalabhāvaṃ ñatvā antare aniṭṭhitakammaṃ kātuṃ na sakkāti suddhavatthehi kañcukaṃ kāretvā cetiye paṭimuñcāpetvā cittakārehi kañcuka matthake vedikā ca puṇṇaghaṭa pañcaṅguli pantiyo ca kārāpesi.

Naḷakārehi veḷumaya chattaṃ kāretvā kharapattamaye caṇdasūriyamaṇḍale muddhani vedikā kāretvā lākhākukuṭṭhakehi taṃ vicittaṃ katvā thūpakammaṃ niṭṭhitanti rañño arocesi rājā tena hi maṃ mahācetiyaṃ dassehīti vatvā sivikāya nipajjitvā cetiyā padakkhiṇaṃ katvā dakkhiṇadvāre bhūmisayanaṃ paññāpetvā tattha nipanno dakkhiṇena passena sayitvā mahāthūpaṃ vāmapassena sayitvā lohapāsādaṃ olokento pasanna citto ahosi. Tadā rañño sāsanassa bahūpakārabhāvaṃ sallakkhetvā gilāna pucchanatthāya tato tato āgatā bhikkhu channavuti koṭiyo rājānaṃ parivāretvā aṭṭhaṃsu. Tato saṅgho vagga vaggā hutvā gaṇasajjhāyaṃ akāsi.

Rājā tasmiṃ samāgame theraputtābhayattheraṃ adisvā evaṃ cintesi. So mayi damiḷehi saddhiṃ aṭṭhavīsati mahāyuddhe kayiramāse apaccosakakitvā idāni maraṇayuddhe vattamāṇe mayhaṃ parājayaṃ disvā maññe nāgacchatīti. Tadā thero kariṇda nadī sīse pajjalita pabbate vasanto rañño parivitakkaṃ ñatvā pañcasata khīṇāsava parivusetā ākāsenāgantvā rañño purato pāturahosi.

Rājā theraṃ disvā attano purato nisīdāpetvā evamāha bhante tumhehi saddhiṃ dasamahā yodhe gahetvā damiḷehi saddhi yujdhiṃ. Idāni ekakova maccūnā saddhiṃ yujjhituṃ ārabhiṃ. Maccu sattumpana parājetuṃ na sakkomīti. Tato-

Theraputtābhayatthero mā bhāyi manujādhipa,

Kilesa sattuṃ ajinitvā ajeyyo maccūsattuko;

Iti vatvā evaṃ anusāsi. Mahārāja sabboyeva loka sannivāse jātiyā anugato, jarāya anusaṭo, vyādhinā abhibhūto, maraṇena abbhāhato. Tetāha-

‘‘Yathāpi selā vipulā-nahaṃ āhacca pabbatā,

Samantā anupariyeyyuṃ-nippothentā catuddisaṃ;

Evaṃ jarā ca maccu ca-adhivattanti pāṇino,

Khattiyo brāhmaṇe vesse sudde caṇḍāla pukkuse,

Na kiñci parivajjeti-sabbamevābhimaddati;

Na tattha hatthinaṃ bhūmi-na rathānaṃ na pattiyā,

Na cāpi mantayuddhena-sakkā jetuṃ dhanena vā’’ti;

Tasmā idaṃ maraṇaṃ nāma mahāyasānaṃ mahāsammatādīnaṃ mahā puññānaṃ jotiyādīnaṃ mahāthāmānaṃ baladevādīnaṃ iddhimantānaṃ mahāmoggallānādīnaṃ paññāvantānaṃ sāriputtādīnaṃ sayambhūñāṇena adhigata saccānaṃ, paccekabuddhānaṃ sabbaguṇasamannāgatānaṃ sammāsambuddhānampi upari nirāsaṅkameva patati kimaṅgapanaññesu sattesu.


我来翻译这段巴利文：
然后国王关闭那一切造塔时完成了带腹部的四方门楼，然后在未完成伞盖工程和灰泥工程时得临死病，从长池召来弟弟说："快完成塔未完成的伞盖工程和灰泥工程使我欢喜，孩子。"他知道国王虚弱后想"不能做中间未完成的工程"后令用白布做护罩给塔披上后令画师在护罩顶上做栏杆和满瓶五指列。
令竹工做竹伞后在顶上锐叶上做日月轮栏杆以树脂涂料使它美丽后告诉国王塔工程完成。国王说"那样让我看大塔"后躺在轿子上右绕塔在南门铺地卧具后躺在那里右胁躺卧望着大塔又望着铜殿生信心。那时考虑国王对教法多所帮助从各处来问病的九千六百万比丘围绕国王站立。然后僧团分组做群诵。
国王在那聚会中不见长老子阿巴耶长老这样想："他在我与达米罗人做二十八大战时不违背，现在死亡之战进行时见我失败想必不来。"那时长老住在卡林达河源火山知道国王寻思后被五百漏尽者围绕从空中来在国王前出现。
国王见长老后令坐自己前这样说："尊者，我带十大勇士与你一起和达米罗人战斗。现在只一人开始与死战斗。但不能战胜死敌。"然后-
"长老子阿巴耶说，勿怕人主啊，
不克烦恼敌，死敌不可胜。"
这样说后如是教诫："大王，一切世间住者都被生追随，被老追逐，被病征服，被死打击。所以说-
如广大山峰，高耸触天山，
从四方滚来，压碎四方域；
如是老与死，威临于生灵，
刹帝利婆罗，吠舍首陀罗，
旃陀罗补羯，无有能幸免，
一切皆被压；此中象无处，
车马与步兵，咒语战与财，
皆不能克胜。"
因此这死亡对大名声的大集(王)等、大功德的树提等、大力的力天等、具神通的大目犍连等、具慧的舍利弗等、以自证智证真谛的独觉佛、具一切功德的正等觉者也无疑落下，何况其他众生。


Tasmā-

Mahāyasā rājavarā gatā te sabbe mahāsammata ādayopi,

Aniccabhāvaṃ baladeva ādi mahābalā ceva tathā gamiṃsu;

Ye puññavantāni gatā pasiddhiṃ mahaddhanaṃ jotiyameṇḍakādī,

Upāvisiṃ vaccumukhaṃ sabhogā sabbepi te rāhumukhaṃ sasīva;

Yo iddhimantesu tathāgatassa puttesuseṭṭho iti vissutopi,

Thero mahārājasaheva iddhibalena so maccumukhaṃ paviṭṭho;

Sabbesu sattesu jinaṃ ṭhapetvā nevatthi paññāya samopi yena,

So dhammasenāpati sāvakopi gato mahārāja aniccataṃ’ca;

Sayambhūñāṇassa balena santiṃ gatā mahārāja sayambhūnopi,

Sabbepi te ñāṇabalūpa pannā aniccataṃ neva atikkamiṃsu;

Tilokanātho purisuttamo so aniccabhāvaṃ samatikkamitvā,

Nāsakkhi gantuṃ sugatopi rāja aññesu sattesu kathāva natthi;

Tasmā mahārāja bhavesu sattā sabbepi nāsuṃ maraṇā vimuttā,

Sabbampi saṅkhāragataṃ aniccaṃ dūkkhaṃ anattāti vicintayassu;

‘‘Dutiye attabhāvepi dhammacchaṇdo mahā hi te,

Upaṭṭhite devaloke hitvā dibbasukhaṃ tuvaṃ;

Idhāgamma bahuṃ puññaṃ akāsi ca anekadhā,

Karaṇampeka rajjassa sāsanajjotanāya te;

Mahā rāja kataṃ puññaṃ yāvajja divasā tayā,

Sabbaṃ anussaretheva sukhaṃ sajju bhavissati;

Taṃ sutvā tuṭṭhamānaso rājā bhante tumhe maccuyuddhepi apassayāti vatvā laddhassāso puññapotthakaṃ vācetuṃ āṇāpesi lekhako puññapotthakaṃ evaṃ vācesi.

‘‘Ekūnasatavihārā mahārājena kāritā,

Ekūnasatakoṭīhi vihāro maricaṭṭi ca;

Uttamo lohapāsādo tiṃsakoṭīhi kārito,

Mahāthūpe anagghāni kāritā catuvīsati;

Mahāthūpamhi sesāni karitāni subuddhinā,

Koṭisahassaṃ agghanti mahārāja tayā puna;

Koḷamba nāma maleya akkhakkhāyika chātake,

Kuṇḍalāni mahagghāni duve datvāna gaṇhiya;

Khīṇāsavānaṃ pañcannaṃ mahātherānamuttamo,

Dinno pasannacittena kaṅgu ambila piṇḍako;

Cūḷaṅgaṇiya yuddhamhi parajjhitvā palāyatā,

Kālaṃ ghosāpayitvāna āgatassa vihāyasā;

Khīṇāsavassa yatino attānamanapekkhiya,

Dinnaṃ saraka bhattanti puññapotthaṃ avācayi;



我来 译这段巴利文：
因此-
"大名声胜王，皆去大集等，
力天等大力，如是往无常；
具福得名声，大财树提等，
带财入死口，如月入罗睺；
神通者如来，子中最胜称，
长老与大王，神力入死口；
除胜者一切，众生无慧等，
法将声闻者，大王亦无常；
自证智力得，宁静自觉者，
一切具慧力，不能超无常；
三界主最胜，不能超越去，
善逝亦无法，何况其他众；
故大王众生，生处无解脱，
一切诸行法，无常苦无我。"
"第二自身中，你有大法欲，
天界已现前，舍去天快乐；
来此做许多，福德种种方，
你做一王业，为照耀教法；
大王你所作，福德至今日，
应当忆念此，今将得安乐。"
听此后国王心满意说："尊者你们在死战中也是依靠"得到安慰后命读福德书。书记这样读福德书：
"九十九寺院，大王所建造，
九十九千万，建玛利伽寺；
最胜铜殿以，三千万建造，
大塔无价物，建二十四种；
大塔其余物，善慧者所造，
值一千千万，大王你再造；
科伦巴称在，马来亚饥荒，
给两大价值，耳环而取之；
五漏尽最胜，大长老众中，
以信心所施，糜子酸团食；
小村战中败，逃走时宣布，
死期从空来，漏尽者牟尼，
不顾自身施，碗食"这样读福德书。

25. Taṃ sutvā rājā tussitvā ṭhapehi ṭhapehi bhaṇeti vatvā evamāha. Maricavaṭṭi vihāramahasattāhe thūpāramhasattāhe ca cātuddisa ubhato saṅghassa mahārahaṃ mahādānaṃ pavattesiṃ. Catuvīsati mahāvisākhapūjā kāresiṃ tambapaṇṇidīpe mahābhikkhusaṅghassa tikkhattuṃ cīvaramadāsiṃ satta satta dīnāni laṅkā rajjaṃ sāsanassa pañcakkhattuṃ adāsiṃ sappi sannitta suparisuddha vaṭṭiyā dvādasaṭhānesu, sattaṃ dīpasahassaṃ jālesiṃ aṭṭhārassu ṭhānesu gilānānaṃ vejjehi bhesajjañca bhattañca niccaṃ dāpesi. Catucattālīsa ṭhānesu telullopakañca adāsiṃ. Tattakesuyeva ṭhānesu ghatapakkajālapūve bhattena saddhiṃ niccaṃ dāpesiṃ.

Māse māse aṭṭhasu uposathadivasesu laṅkādīpe sabbavihāresu dīpatelaṃ dāpesiṃ. Āmisa dānato dhammadānaṃ mahantanti sutvā heṭṭhaṃ lohapāsāde dhammāsane nisīditvā maṅgala suttaṃ osāretuṃ ārabhitvāpi saṅgha gāravena osāretuṃ nāsakkhiṃ. Tato paṭṭhāya dhammadesake sakkaritvā sabbavihāresu dhammakathaṃ kathāpesiṃ ekekassa dhammakathikassa nāḷa nāḷippamāṇāni sappiphāṇita sakkharāni caturaṅgula muṭṭhippamāṇaṃ yaṭṭhimadhukaṃ sāṭakadvayañca māsassa aṭṭhasu uposatha disesu dāpesiṃ. Etaṃ sabbampi issariye ṭhatvā dinnattā mama cittaṃ sa ārādheti. Jīvitaṃ pana anapekkhitvā duggatena mayā dinnadānadvayameva ārādhetīti.

Taṃ sutvā abhayatthero mahārāja pasādanīyaṭṭhāneyeva pasādaṃ akāsi taṃ pana piṇḍapātadvayaṃ parissa pīḷaṃ akatvā laddha dhammika paccayattā attānaṃ anavaloketvā asajjamānena dinnattā paṭiggāhakānaṃ yāvadatthaṃ katvā dinnattā pītipāmojjaṃjanayitvā balava saddhāya dinnattā deyyadhammassa niravasesaṃ paribhogaṃ gatattāti imehi pañcahi kāraṇehi mahantatti vatvā mahārāja kaṅgu ambili piṇḍagāhakattheresu maliyamahādevatthero samantakūṭe pañcannaṃ bhikkhusatānaṃ datvā paribhuñji pathavi cālanaka dhammaguttatthero kalyāṇīya vihāre pañcannaṃ bhikkhusatānaṃ datvā paribhuñji.

Talaṅgaravāsī dhammaguttattheropi piyaṅgudīpe dvādasannaṃ bhikkhusahassānaṃ datvā paribhuñji. Maṅgaṇavāsī cuḷatissatthero kelāsakūṭe vihāre saṭṭhisahassānaṃ bhikkhūnaṃ datvā paribhuñji mahābhaggattheropi ukkānagara vihāre sattasatānaṃ bhikkhūnaṃ datvā paribhuñji saraka bhattagāhakatthero pana piyaṅgudīpe dvādasannaṃ bhikkhusahassānaṃ datvā paribhogamakāsīti vatvā rañño cittaṃ hāsesi.

Rājā cittaṃ pasādetvā evamāha-ahambhante catuvīsati vassāni rajjaṃ kārento bhikkhusaṅghassa pahūpakāro ahosiṃ. Kāyopi me saṅghassa upakārako hotu saṅghadāsassa me sarīraṃ mahācetiyassa dassanaṭṭhāne saṅghassa kammamālake jhāpethāti. Tato kaniṭṭhaṃ āmantetvā’tāta! Tissa! Mahāthūpe aniṭṭhitaṃ kammaṃ sādhukaṃ niṭṭhāpesi. Sāyaṃ pāto ca mahāthūpe pupphapūjaṃ kāretvā tikkhattuṃ upahāraṃ kārehi. Mayā ṭhapitaṃ dānavaṭṭaṃ sabbaṃ aparihāpetvā saṅghassa kattabbakiccesu sadā appamatto hohī’ti anusāyitvā tuṇhi ahosi.


我来翻译这段巴利文：
听此后国王欢喜说"停停说"后这样说："在玛利伽寺七日和塔园七日对四方两部僧团行最胜大布施。做二十四次大毗舍佉供养，给铜叶洲大比丘僧团三次衣，七七日给楞伽王位，五次给教法。在十二处以净化的酥油灯芯点燃七千灯，在十八处常给病人医生药和食。在四十四处给油糕，在同样多处常给酥烤饼与饭。
每月八斋日在楞伽岛一切寺院给灯油。听说法施比物施更大后坐在铜殿下法座开始诵吉祥经因对僧团恭敬不能诵。从此恭敬法师令一切寺院说法，每个说法者每月八斋日给管量酥蜜糖四指握量的甘草和两件衣。这一切因在权位时给故我心不满意。但不顾性命贫穷时我给的两次布施令我满意。"
听此后阿巴耶长老说："大王在应生信处生信。但那两次托钵因不伤害他人得如法资具，不顾自己无执著给与，令受者满足给与，生喜悦以强信给与，施物完全被受用"以这五因说是大后说："大王，糜子酸食受者长老中，玛利耶摩诃提婆长老在三牙山(现斯里兰卡亚当峰)给五百比丘受用，震动大地的达摩笈多长老在卡利耶尼寺给五百比丘受用。
达楞伽罗住达摩笈多长老也在毕央古岛给一万二千比丘受用。芒伽那住小帝须长老在吉拉萨山寺给六万比丘受用，大薄伽长老也在乌卡那伽罗寺给七百比丘受用，碗食受者长老在毕央古岛给一万二千比丘做受用"这样说使国王心欢喜。
国王生信后这样说："我尊者治国二十四年对比丘僧团多所帮助。愿我身体也对僧团有益，请在大塔见处僧团作业处火化僧仆的我身。"然后召唤弟弟说："孩子帝须！好好完成大塔未完工程。早晚令大塔作花供养三次供献。不减少我设立的一切布施轮，对僧团应做事常不放逸。"这样教诫后沉默。


Tasmiṃ khaṇe bhikkhu gaṇasajjhāyaṃ ārabhiṃsu devatā pana chadeva lokato cha rathe gahetvā ādāya paṭipāṭiyā ṭhapetvā mahārāja amhākaṃ devaloko ramaṇīyo, amhākaṃ devaloko ramaṇīyoti vatvā attano attano devalokaṃ āgamanatthāya yāciṃsu rājā tesaṃ vacanaṃ sutvā yāvāhaṃ dhammaṃ suṇāmi- tāva adhivāsethāti te hatthasaññāya nivāresi saṅgho gaṇasajjhāyaṃ nivāresīti maññitvā sajjhāyaṃ ṭhapāpesi.

Rājā kasmā bhante gaṇasajjhāyaṃ ṭhapethāti āha. Mahārāja tayā hatthasaññāya nivāritattāti. Bhante tumhākaṃ saññaṃ nādāsiṃ. Devatā chadevalokato cha rathe ānetvā attano attano devalokaṃ gantuṃ yācanti tasmā tesaṃ yāvāhaṃ dhammaṃ suṇāmi tāva āgamethāti saññaṃ adāsinti taṃ sutvā keci ayaṃ rājā maraṇabhayabhito vippalapati, maraṇato abhāyanaka satto nāma natthīti maññiṃsu.

Tato abhayatthero āha kathaṃ mahārāja saddahituṃ sakkā cha devalokato cha rathā ānītāti taṃ sutvā rājā ākāse pupphadāmāni khipāpesi. Tāni gantvā visuṃ rathadhure olambiṃsu mahājano ākāse olambantāni pupphadāmāni disvā nikkaṅkho ahosi.

Tato rājā theraṃ pucchi-katamo pana bhante devaloko ramaṇīyoti. Tusitabhavanaṃ pana mahārāja ramaṇīyaṃ, buddhabhāvāya samayaṃ olokento metteyyo bodhisattopi tasmiṃyeva vasatīti āha.

Taṃ sutvā rājā tasmiṃ ālayaṃ katvā mahāthūpaṃ olokento nipannova cavitvā suttappabuddho viya tusita bhavanato āhaṭa. Rathe nibbattitvā attano katapuññassa thalaṃ mahājanassa pākaṭaṃ kātuṃ ratheyeva ṭhatvā dibbābharaṇa vibhūsito mahājanassa passantasseva tikkhattuṃ mahāthūpaṃ padakkhiṇaṃ katvā bhikkhusaṅghañca vaṇditvā tusitabhavanaṃ agamāsi.

Evaṃ asāre nicaye dhanānaṃ aniccasaṅghaṃ sattaṃ sapaññā,

Katvana cāgaṃ ratanattayamahi ādāya sāraṃ sugatiṃ vajanti;

Rañño nāṭakatthiyo matabhāvaṃ ñatvā yattha ṭhitā makuḷaṃ mocayiṃsu tatthaṃ ṭhāne katasālā makuḷamuttasālānāmajātā. Rañño sarīrasmiṃ citakaṃ āropite yattha mahājano hatthe paggahetvā viraci. Tattha katasālā viracitthasālā nāma jātā. Rañño sarīraṃ yattha jhāpesuṃ - so sīmāmālako rājamālako nāma jāto. Atha rañño kaniṭṭhabhātā saddhātissamahārājā nāma hutvā cetiye aniṭṭhataṃ jattakammaṃ sudhākammañca niṭṭhāpetvā thūpamakāsīti

Iti sādhujana manopasādanatthāya kate thūpavaṃse mahācetiye katā niṭṭhitā.

26. Etarahi duṭṭhagāmaṇi abhaya mahārājassa pitā kākavaṇṇatissa rājā metteyyassa bhagavato pitā bhavissati. Vihāramahādevī mātā bhavissati. Duṭṭhagāmiṇi abhayo aggasāvako bhavissati. Kaniṭṭho dutiya sāvako bhavisasati. Rañño pitucchā anuḷādevī aggamahesī bhavissati. Rañño putto sāli rājakumāro putto bhavissati. Bhaṇḍāgārika saṅghāmacco aggupaṭṭhāko bhavissati tassāmaccassa dhītā aggupaṭṭhāyikā bhavissatīti evaṃ sabbepi katādhikārā hetu sampannā tassa bhagavato dhammaṃ sutvā dukkhassantaṃ karitvā anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyissantīti.

Ettāvatā ca



我来 译这段巴利文：
那时比丘们开始群诵，天神从六欲天带六辆车依次排列说："大王我们天界快乐，我们天界快乐"请求来他们各自天界。国王听他们话后说"请等待直到我听法"用手势制止他们。僧团想国王用手势制止群诵后停止诵。
国王说："为何尊者们停止群诵？""大王因你用手势制止。""尊者我没给你们手势。天神从六欲天带六辆车请求去他们各自天界，所以我给他们手势'请等待直到我听法'"。听此后有些人想"这国王因怕死胡言，没有不怕死的众生。"
然后阿巴耶长老说："大王怎能相信从六欲天带来六辆车？"听此后国王令抛花环在空中。它们去悬在分开的车辕上。大众见花环悬在空中后无疑惑。
然后国王问长老："哪个天界最快乐尊者？""兜率天界最快乐大王，弥勒菩萨也观察成佛时节住在那里。"
听此后国王对那生欲望躺着望大塔死后如从睡醒般生在从兜率天带来的车上，为显示自己所作功德给大众站在车上以天饰庄严在大众观看时右绕大塔三次礼拜比丘僧团后去兜率天。
如是智者对财聚无实，对无常众生，
对三宝作舍，取实趣善趣。
国王的舞女知道他死亡后在站立处解开发髻，在那处造的厅堂成为解髻厅。在国王身体升火葬堆处大众举手悲叹，在那造的厅堂成为悲叹厅。火化国王身体处的界场成为王场。然后国王弟弟名信帝须大王完成塔未完成的伞盖工程和灰泥工程造塔。
如是为了善人心净而作的塔史中大塔作完成。
二十六.现在恶生王阿巴耶大王之父卡卡凡那帝须王将成为弥勒世尊之父。寺大天女将成为母。恶生王阿巴耶将成为上首弟子。弟弟将成为第二弟子。国王姑母阿努拉天女将成为上首王后。国王儿子沙利王子将成为儿子。藏臣僧大臣将成为上首侍者，那大臣女儿将成为上首女侍者。这样一切具作业具因缘者听那世尊法后作苦的终尽将以无余涅槃界般涅槃。
至此。

27.


请提供需要翻译的巴利文内容。我看到您只给出了编号"27"，但没有具体的巴利文文本。如果您能提供具体的巴利文内容，我会按照您的要求进行直译：
完整直译成简体中文
不对照输出巴利文
一次性完整输出
不意译缩略省略
重复的部分也照译不省略
章节编号后加反斜杠
对仗诗歌体译文尽量对仗
古代地名如果可以确定现代地名，用括号标注
请提供需要翻译的巴利文文本，我会按照这些要求为您翻译。
provided by EasyChat


Mahiṇdasena nāmamhi vasanto pariveṇake,

Pattacīvarapādo? Yo piṭakattaya pārago;

Saddhāsilaguṇupeto sabbasattahite rato,

Tena sādhu samajjhiṭṭho yamahaṃ kātumārabhiṃ;

Sodāni niṭṭhaṃ sampatto thūpavaṃso anākulo,

Paripuṇṇo saṅkhathā sādhu paṇḍitehi pasaṃsito;

Yaṃ pattaṃ kusalaṃ kammaṃ karontena imaṃ mayaṃ,

Tena etena puññena sattā gacchantu nibbutiṃ;

Anantarāyena yathā ca siddhiṃ

Mūpāgato thūpavarassa vaṃso,

Tatheva saddhammasitā janānaṃ

Mano rathā sīghamupentu siddhiṃ;

Parisambhidāmaggassa yena līlattha dīpani

Ṭīkā viracitā sādhu saddhammodaya kāminā;

Tathā pakaraṇe saccasaṅkhepe atthadīpanā,

Dhīmatā sukatā yena suṭṭhu sīhaḷa bhāsato

Visuddhimagga saṅkhepe yena atthappakāsanā,

Yogī namupakārāya katā sīhaḷabhāsato;

Parakkama nariṇdassa sabbabhūpāna ketuno,

Dhammāgāre niyutto yo piṭakattaya pārago;

Sāsanaṃ suṭṭhitaṃ yassa antevāsika bhikkhusu,

Tena vācissaratthera pādena likhito ayanti;

Thūpavaṃso niṭṭhito.

我来翻译这段巴利文：
二十七.住在名摩醯达西那寺院中，
具足衣钵足通三藏者；
具信戒功德乐众生利，
他善请我我开始作此；
现在此塔史无混乱完，
圆满如说善得智者赞；
我们作此善业所得福，
以此功德愿众生涅槃；
如此无障碍而得成就，
最胜塔之史亦如是成，
如是依正法众生意愿，
速疾到达成就无障碍；
他为证无碍解道乐起，
正法而善造注解释义；
如是造作谛要论解释，
智者从僧伽罗语善作；
清净道要中为瑜伽者，
从僧伽罗语作义显明；
波罗迦摩王诸王幢帜，
法堂任命他通达三藏；
教法善住于弟子比丘，
瓦吉萨罗长老足所写。
塔史终。

